Układ transaxle - sposób na równomierny rozkład masy

Jak uzyskać równomierny rozkład masy (50:50) pomiędzy osiami samochodu? Pierwszym nasuwającym się pomysłem jest umieszczenie silnika centralnie. Jednak równie dobre efekty daje znacznie praktyczniejsze rozwiązanie: układ transaxle.

Układ napędowy Mercedesa-AMG GTUkład napędowy Mercedesa-AMG GT
Źródło zdjęć: © fot. mat. prasowe/Mercedes
Adrian Przekwas

Czym jest transaxle?

Istnieją dwie definicje:

  • szersza: transaxle to układ przeniesienia (transmission) napędu (skrzynia biegów, mechanizm różnicowy) zintegrowany w okolicach tylnej osi (axle) napędowej,
  • węższa mówiąca dodatkowo, że silnik musi znajdować się z przodu samochodu.
Układ napędowy Mercedesa SLS
Układ napędowy Mercedesa SLS © fot. mat. prasowe/Mercedes

Popularniejsza jest ta druga definicja. By ją doprecyzować należy powiedzieć, że silnik ze skrzynią łączy długi wał napędowy, a sprzęgło może znajdować się przy silniku lub samej skrzyni biegów. Oba rozwiązania są stosowane.

Układ silnikiem ułożonym centralnie a transaxle

Na początku pojawiło się stwierdzenie, że układ transaxle jest bardziej praktyczny. Jest z punktu widzenia czynności obsługowych. Dostęp do silnika jest łatwy i wygodny, taki sam jak w układzie klasycznym, gdzie skrzynia znajduje się z przodu, przy silniku.

Silnik zamontowany centralnie nie dość, że jest trudno dostępny, to jeszcze ogranicza miejsce w środku samochodu. Na domiar złego, hałas dochodzący zza siedzeń potrafi być bardzo natarczywy.

Przy porównaniu samochodu wyposażonego w silnik umieszczony centralnie i drugiego z układem transaxle, możemy zauważyć różnicę w prowadzeniu. Nawet jeśli oba będą miały ten sam rozkład mas na przednią i tylną oś. Tajemnica tkwi w skupieniu masy.

W pierwszym przypadku jej większość będzie znajdowała się w środku samochodu, w drugim będą obecne dwa znaczące skupiska masy - z przodu (silnik) i z tyłu (skrzynia biegów).

Samochód o tej samej masie, będzie miał przy okładzie translaxle znacznie większy moment bezwładności wokół pionowej osi nadwozia. Brzmi skomplikowanie, ale w praktyce kierowcy mówią o mniejszej "nerwowości" prowadzenia takiego samochodu.Pojazd w układem napędowym transaxle będzie nadawał się dla początkującego kierowcy, z silnikiem umieszczonym centralnie już nie.

Problemy konstrukcyjne

Umieszczenie skrzyni daleko od dźwigni zmiany biegów na pewno już nie jest sprawia kłopotów. Największym problemem jest obecność długiego wału napędowego wirującego z prędkością obrotową silnika i charakteryzującego się znacznym momentem bezwładności.

Układ napędowy Mercedesa SLS
Układ napędowy Mercedesa SLS © fot. mat. prasowe/Mercedes

Bezwładność wału jest szczególnie szkodliwa w przypadku umieszczenia sprzęgła przy silniku. Wtedy wpływa ona na obniżenie trwałości skrzyni biegów, w szczególności synchronizatorów. Znaczna długość wału sprzyja także drganiom.

Wał napędowy montuje się wewnątrz nieruchomej rury odbierającej momenty zginające. Sam wał jest wtedy poddawany tylko naprężeniom skręcającym i może mieć znacznie mniejszą średnicę, co sprzyja zmniejszeniu bezwładności.

Transaxle i 4x4

Oryginalnym rozwiązaniem może pochwalić się Nissan GT-R. Zastosowano w nim układ transaxle pomimo użycia napędu czterech kół.

Napęd przednich kół uzyskano prowadząc dodatkowy wał od skrzyni biegów znajdującej się z tyłu do przedniego mostu napędowego.

Kto stosuje?

Transaxle można spotkać m.in. w Chevrolecie Corvette czy nieprodukowanych już Porsche 928 i 944 i Alfie Romeo 75. Z nowych konstrukcji korzystających z tego układu należy wymienić przynajmniej  Mercedesa SLS, Nissana GT-R i Lexusa LF-A.

Wybrane dla Ciebie
Zimowy problem za 100 zł. W dłuższej podróży to prawie norma
Zimowy problem za 100 zł. W dłuższej podróży to prawie norma
Ostrzegał innych światłami, sam wpadł na poważnym przestępstwie
Ostrzegał innych światłami, sam wpadł na poważnym przestępstwie
Auta mogą być tańsze, ale wolniejsze. Szef Fiata jest za
Auta mogą być tańsze, ale wolniejsze. Szef Fiata jest za
Jest zgoda na trzy pasy. Kierowcy się ucieszą
Jest zgoda na trzy pasy. Kierowcy się ucieszą
Kierowca cudem uszedł z życiem. Bryła lodu spadła z tira
Kierowca cudem uszedł z życiem. Bryła lodu spadła z tira
Domkną drogę Via Carpatia. Kierowcy czekają na to od lat
Domkną drogę Via Carpatia. Kierowcy czekają na to od lat
Ford nie zapomina o potrzebujących zwierzętach. Transit Connect PHEV trafia do fundacji Psia Krew – wyjątkowy "van helper" wesprze działania Animal Helper
Ford nie zapomina o potrzebujących zwierzętach. Transit Connect PHEV trafia do fundacji Psia Krew – wyjątkowy "van helper" wesprze działania Animal Helper
Analiza Autokultu: To oni rządzą polskim rynkiem motoryzacyjnym. Podsumowali rok 2025 i powiedzieli, co się stanie w 2026
Analiza Autokultu: To oni rządzą polskim rynkiem motoryzacyjnym. Podsumowali rok 2025 i powiedzieli, co się stanie w 2026
Kierowcy się ucieszą. Sąd przyznał rację przeciwnikom SCT
Kierowcy się ucieszą. Sąd przyznał rację przeciwnikom SCT
Nowa Fiesta w 2028 roku? Dyrektor zdradza plany dot. tanich aut
Nowa Fiesta w 2028 roku? Dyrektor zdradza plany dot. tanich aut
Volvo wstrzymuje projekt własnych akumulatorów. Znamy powód
Volvo wstrzymuje projekt własnych akumulatorów. Znamy powód
Idą zmiany w paliwach. E10 nie musi być ostatnim słowem
Idą zmiany w paliwach. E10 nie musi być ostatnim słowem
ZANIM WYJDZIESZ... NIE PRZEGAP TEGO, CO CZYTAJĄ INNI! 👇