mechanika (strona 20 z 28)

W poprzednim tekście opisywałem typowe usterki silnika mogą być następstwem zamontowania w nim instalacji gazowej. Dziś przybliżę, jak montuje się taką instalację i jakie są jej najczęstsze usterki.

Fenomen wielu samochodów wyścigowych bardzo często opiera się nie na kosmicznych mocach jakie jest w stanie generować silnik, ale na kilogramach, które są łatwe do opanowania. Mianowicie, niska masa samochodu pozwala lepiej wykorzystać dostępne konie mechaniczne i pozwala na lepszą kontrolę nad autem. Przyjrzyjmy się w jaki sposób odchudzane są m.in. samochody rajdowe.

Precyzja prowadzenia w sportach motorowych jest niezwykle ważna. Właściwie nie zwraca się uwagi na takie aspekty jak komfort, gdy przychodzi do wyboru elementów zawieszenia. Aby samochód jechał dokładnie tam, gdzie zażyczy sobie tego kierowca, a przy tym reagował jak najszybciej na polecenia wydawane kierownicą, montuje się w zawieszeniu sportowe tuleje lub uniballe.

Nie ulega wątpliwości, że najważniejszym elementem zawieszenia jest amortyzator. Odpowiednie ustawienie jego charakterystyki jest bardzo trudnym i pracochłonnym procesem. Sam w sobie nie jest on jednak w stanie zapewnić idealnego prowadzenia i musi współgrać z pozostałymi elementami zawieszenia jak sprężyny czy drążki reakcyjne.

W tłokowych silnikach spalinowych na pracę efektywną można przetworzyć ok. 25-45 proc. dostarczanej energii. Duża więc jej część musi być odprowadzona od silnika aby obniżyć temperaturę podzespołów. Część ciepła wydalana jest razem ze spalinami. Około 20-35 proc. odprowadzana jest przez układ chłodzenia.

W samochodach profesjonalnie przygotowanych do sportów motorowych bezpieczeństwo zawodnika zapewniają dwa podstawowe elementy – szelkowe pasy bezpieczeństwa oraz specjalne fotele. O "szelkach" już pisaliśmy. Pora przyjrzeć się "kubłom".

Seryjny układ wydechowy zawsze musi być kompromisem pomiędzy odpowiednim wyciszeniem i jak najmniejszym spadkiem mocy. Wszelkie bowiem przeszkody, jakie napotykają spaliny w postaci katalizatora lub tłumików, stawiają niepożądany opór bądź powodują turbulencje. W sportach zależy konstruktorom przede wszystkim na zoptymalizowaniu osiągów silnika i spełnieniu regulaminowego poziomu hałasu.

Już we wrześniu odbędzie się Salon Samochodowy we Frankfurcie. Oprócz licznych premier samochodów z całego świata odbędzie się także uroczyste wręczenie nagrody "Euro NCAP Advanced" dla japońskiego producenta aut – Mazdy. Organizacja Euro NCAP doceniła opracowany przez Mazdę układ monitorowania tyłu pojazdu (RVM). Przyjrzyjcie się zatem, jak działa nagrodzony system.

Zapinanie pasów bezpieczeństwa jest w naszym kraju obligatoryjne i z pewnością niejednokrotnie uratowały one życie wielu ludziom. W samochodach produkowanych seryjnie montowane są 3-punktowe pasy bezpieczeństwa. W autach przygotowywanych do sportu pasy są bardziej rozbudowane i stanowią nie tylko element bezpieczeństwa. Bez nich, niemożliwa byłaby w ogóle sportowa jazda samochodem.

Sonda lambda jest niewielkim czujnikiem instalowanym w układzie wydechowym, który ma wpływ zarówno na skład mieszanki paliwowo-powietrznej jak i spalin wydobywających się z komory spalania. Kiedy ulegnie awarii, wpływa na prawidłową pracę silnika oraz zapalającą się kontrolkę check engine.

Szpera płytkowa jest kolejnym rodzajem mechanizmu różnicowego o ograniczonym poślizgu. Budową bardzo przypomina LSD ze sprzęgłem wiskotycznym. Szpery płytkowe zwane też ciernymi są najpopularniejszym rozwiązaniem stosowanym nie tylko w rajdach, ale ogólnie we wszystkich sportach motorowych.

Zastanawialiście się kiedyś jak powstaje sportowy samochód i co tak naprawdę się na niego składa? Nawet jeśli nie, to nie powinniście przeoczyć tej serii klipów. Macie tutaj wszystko, co powinniście wiedzieć wyjaśnione na przykładzie najnowszego M5 (F10).

Mechanizmy różnicowe o ograniczonym poślizgu zapobiegają zbyt dużym różnicom w prędkościach obrotowych pomiędzy dwiema półosiami (lub osiami). Kolejnym omawianym typem szpery jest mechanizm różnicowy ze sprzęgłem wiskotycznym zwanym też sprzęgłem lepkościowym.

W poprzedniej części omawiałem problem występujący w otwartych mechanizmach różnicowych. Aby na koła napędzanej osi mógł być przekazywany jak największy moment obrotowy, stosuje się mechanizmy różnicowe o ograniczonym poślizgu. Jednym z nich jest Torsen – wynalazek amerykańskiego inżyniera Verna Gleasmena.

Mechanizm różnicowy był już omawiany na naszej stronie dość dokładnie. Wiemy, że jest on niezbędny do tego, aby koła mogły obracać się z różnymi prędkościami obrotowymi. Jest to rewelacyjny wynalazek, ale sposób w jaki przekazuje moment obrotowy na koła w wielu sytuacjach po prostu się nie sprawdza. Lekarstwem są mechanizmy różnicowe o ograniczonym poślizgu.

Głowica jest bardzo często niedocenianą częścią silnika. W celu zwiększenia jego mocy oraz momentu obrotowego wymieniamy szereg innych części, które co prawda zaowocują poprawą parametrów silnika, ale w niektórych przypadkach głowica może okazać się tzw. wąskim gardłem. Na przykładzie silników Nissana opiszę, jak wiele może dać odpowiedni dobór głowicy.

Dla zwiększenia mocy w silniku uciekamy się do różnego rodzaju jego modyfikacji. Kolejnych koni mechanicznych najczęściej upatrujemy w montażu turbosprężarki, nowych wałkach rozrządu, tłokach, korbowodach, wtryskiwaczach i tak dalej, i tak dalej. Zapominamy o tak kluczowym elemencie jakim jest głowica. Popatrzmy na przykładzie Nissana, jak duże przyrosty może dać montaż odpowiedniej głowicy.

Hamulec postojowy, nazywany potocznie hamulcem ręcznym, większości kierowców przez cały czas użytkowania samochodu służy wyłącznie do tego, na co sama nazwa wskazuje – unieruchamiania pojazdu podczas postoju. Ewentualnie wykorzystywany jest podczas ruszania na wzniesieniu. Jednak my, miłośnicy motoryzacji, znamy znacznie lepsze jego zastosowanie.

Kierownica w samochodzie jest przedłużeniem naszych rąk. W samochodzie cywilnym musi być ona wygodna, najlepiej wielofunkcyjna i przyjemna w dotyku. W samochodzie wyczynowym musi przede wszystkim znajdować się w odpowiedniej odległości od kierowcy i zapewnić stały oraz pewny kontakt z dłońmi.

Układy hamulcowe w samochodach seryjnych w zupełności zaspokajają potrzeby przeciętnego kierowcy. Ponadprzeciętny kierowca jeżdżący dynamicznie, z większymi prędkościami, na powiedzmy niemieckich autostradach, założy większe tarcze hamulcowe i wydajniejsze klocki. W samochodach wyścigowych modyfikacje zaczyna się od czegoś innego.

Samochody hybrydowe na ulicach już nikogo nie dziwią. Nawet niektórzy taksówkarze przesiadają się do Priusów w pogoni za oszczędnościami. Pojawiają się już także pierwsze w pełni elektryczne samochody. O ile uważny pieszy zauważy każdy samochód bez względu na jego napęd, o tyle człowiek w pośpiechu nie słysząc nadjeżdżającego zagrożenia może wpaść prosto pod koła niezwykle cichej hybrydy.

1 stycznia 2011 roku wprowadzona została bardzo surowa norma EURO5. Producenci samochodów muszą jednak skupić się na kolejnym problemie, czyli jak spełnić normę Euro 6, która zacznie obowiązywać już od 2014 roku.

Przygotowując samochód do sportu, skupiamy się głównie na dwóch parametrach: osiągi i bezpieczeństwo. O ile oszczędności w pierwszym obszarze mogą skończyć się co najwyżej nieukończonym wyścigiem/rajdem, o tyle zaoszczędzenie paru złotych na elementach zapewniających bezpieczeństwo załodze, może skończyć się tragicznie. Przyjrzyjmy się zatem jednemu z najważniejszych elementów tej grupy – klatce bezpieczeństwa.

Reaktor katalityczny jest aktualnie tak naturalną częścią układu wydechowego, jak podłoga w samochodzie. Jeśli któregoś z tych elementów nie ma, to znaczy, że mamy do czynienia z wiekowym autem. Żaden seryjnie produkowany teraz samochód nie wyjeżdża z fabryki bez reaktora katalitycznego, a tym bardziej bez podłogi. O ile ta nie skrywa większych tajemnic, o tyle reaktor katalityczny wciąż pozostaje dla wielu "katalizatorem" o nieznanej budowie.

Rolę jaką spełnia sonda lambda wyjaśnialiśmy już na łamach naszego portalu. Opis dotyczył jednak wąskopasmowej sondy, która sprawdza się w silnikach pracujących na mieszance stechiometrycznej – np. większość silników ZI. W dieslach lub jednostkach silnikowych wykorzystywanych w sporcie potrzebna jest szerokopasmowa sonda lambda.