Kto ma pierwszeństwo? Zadanie tak trudne, że unieważniono egzamin

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wydał ciekawy wyrok, o którym warto pamiętać, gdybyście znaleźli się w takiej sytuacji jak kandydat na kierowcę w czasie egzaminu na prawo jazdy. I wcale nie musicie być na egzaminie, by do tego doszło. Wystarczy, że będziecie jeździć drogami wiejskimi czy tzw. technicznymi (serwisowymi) przy autostradach i ekspresówkach.

Chodzi o skrzyżowania, na których brakuje oznakowania. I bynajmniej nie chodzi o skrzyżowania równorzędne, bo np. przy serwisówkach takie nie istnieją albo są wyjątkami. Jednak zdarza się (i to nader często), że znikają z nich znaki pionowe, a poziomych nie ma wcale. Znikają, bo są łatwym łupem dla złodziei.

Wspomniany kandydat na kierowcę w czasie egzaminu miał skręcić w prawo, a z lewej strony jechał inny pojazd. Zdający egzamin nie widząc znaku A-7 "ustąp pierwszeństwa przejazdu" po prostu wjechał na drogę z pierwszeństwem wymuszając je na aucie z lewej do tego stopnia, że egzaminator zahamował awaryjnie i przerwał egzamin.

Problem polegał na tym, co wynikło i z nagrania z rejestratora i z pisma przesłanego przez Zarząd Dróg Powiatowych, że choć samochód z lewej znajdował się na drodze z pierwszeństwem, o czym informował go znak D-1 "droga z pierwszeństwem przejazdu", to egzaminowany nie miał znaku A-7 (bo ktoś go ukradł), co dało mu złudne poczucie, że powinien korzystać z reguły prawej ręki. Zatem, zgodnie z przepisami, z jego perspektywy nie wymusił pierwszeństwa. Natomiast dla drugiego kierowcy pierwszeństwo zostało wymuszone.

W praktyce, jeśli nie ma znaku przed skrzyżowaniem (pionowego czy poziomego), to kierujący ma prawo zakładać, że jest to skrzyżowanie równorzędne. Taką opinię wyraził zarówno sąd, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze, do którego egzaminowany się odwołał.

"Zdaniem Kolegium, wobec braku stosownego oznakowania, egzaminowany miał wszelkie podstawy do przyjęcia, iż skręcając na opisanym skrzyżowaniu w prawo to jemu, na zasadzie opisanej w art. 25 ust. 1 p.r.d., przysługuje pierwszeństwo przejazdu, a w konsekwencji tego, pojazdy poruszające się z lewej strony winny ustąpić jemu pierwszeństwa" - skomentowało sprawę SKO.

Sąd w wyroku (III SA/Wr 150/24 ) napisał: "Wobec braku oznakowania skrzyżowania [...], egzaminowany mógł pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że nie musi ustępować pierwszeństwa nadjeżdżającemu z lewej strony pojazdowi".

W tej sytuacji mamy praktycznie impas, bo jeden i drugi kierowca jest niewinny. Gdyby doszło do kolizji, odpowiedzialnym za nią mógłby być nawet zarządca drogi, który wprowadził w błąd jednego z kierujących, nie zapewniając odpowiedniego oznakowania.

Egzaminator, który przerwał egzamin, miał rację. Okazało się bowiem, że gdyby tego nie zrobił, to do kolizji by doszło, gdyż zdający nie zauważył pojazdu z lewej strony i nie zareagował, co zresztą sam potwierdził w toku postępowania. Problem w tym, że egzaminator jako przyczynę przerwania egzaminu wpisał "nieustąpienie pierwszeństwa na skrzyżowaniu".

Tu akurat nie miał racji, bo egzaminowany nie popełnił błędu w ocenie pierwszeństwa przejazdu. Natomiast nie zachował szczególnej ostrożności i spowodował zagrożenie w ruchu. Gdyby tak opisano powód przerwania egzaminu, to wszystko byłoby w porządku. A tak skarga została oddalona i egzamin został uznany za nieważny.