Autonomiczne samochody: przyszłość motoryzacji czy już teraźniejszość?

Jeszcze kilkanaście lat temu samochody "bez kierowcy" wydawały się domeną science fiction. Dziś coraz częściej stają się elementem codzienności, choć głównie w roli testowanych prototypów. Jednak postęp technologiczny, inwestycje gigantów motoryzacyjnych oraz rozwój sztucznej inteligencji wskazują jednoznacznie: era autonomicznych pojazdów nie tyle nadchodzi, co już się rozpoczęła. Pytanie brzmi – kiedy stanie się normą? To tematyka, która jest podejmowana w ramach projektu "Go green, go digital" w Rybniku.

Autonomiczny samochód to pojazd, który potrafi poruszać się bez udziału człowieka – analizuje otoczenie za pomocą kamer, czujników, radarów i oprogramowania opartego na sztucznej inteligencji. Taki samochód podejmuje decyzje: przyspiesza, hamuje, skręca i omija przeszkody bez pomocy kierowcy. Dla lepszego zrozumienia skali zaawansowania, SAE International wprowadziło klasyfikację od poziomu 0 (brak automatyzacji) do poziomu 5 (pełna autonomia, bez kierownicy i pedałów).

Dziś na drogach spotykamy głównie auta na poziomie 2 lub 3 – wspomagające kierowcę w parkowaniu, utrzymywaniu pasa ruchu czy automatycznym dostosowywaniu prędkości. Przykłady to m.in. Tesla Autopilot, Mercedes Drive Pilot czy systemy ADAS w wielu nowych modelach.

Autonomiczne pojazdy są ważnym elementem dwóch megatrendów: cyfryzacji oraz transformacji ekologicznej. Dzięki optymalizacji trasy, unikaniu korków i efektywnemu wykorzystaniu energii – zarówno elektrycznej, jak i wodorowej – mogą znacząco ograniczyć emisję spalin i zużycie paliw kopalnych.

W projekcie "Go green, go digital" temat transportu przyszłości pojawia się wielokrotnie. Uczestnicy projektu uczą się, jak technologie zmieniają sposób przemieszczania się i jak mogą wpływać na środowisko, bezpieczeństwo oraz gospodarkę regionu. To szansa, by przygotować mieszkańców Śląska na nadchodzące zmiany – nie tylko jako użytkowników, ale i twórców nowoczesnych rozwiązań.

Studenci z Filii Politechniki Śląskiej, licealiści z Akademickiego Liceum Ogólnokształcącego oraz uczniowie z Rybnickiego Uniwersytetu Dziecięcego dzięki projektowi będą gotowi na wyzwania, jakie czekają na nich w przyszłości. Zmian nie należy się bać, należy być na nie przygotowanym. Eksperci w projekcie dzielą się swoją wiedzą i doświadczeniem.

Z raportu McKinsey & Company (2023) wynika, że do 2035 roku aż 12% nowych pojazdów na świecie może być w pełni autonomicznych. Jednak na przeszkodzie stoją kwestie regulacyjne, infrastrukturalne i społeczne. W Polsce testy autonomicznych pojazdów są prowadzone, ale brakuje jednolitych przepisów umożliwiających ich powszechne użycie.

Warto też zauważyć, że społeczeństwo nie jest jeszcze w pełni gotowe na rezygnację z roli kierowcy. Z badań IBRiS (2022) wynika, że aż 61% Polaków deklaruje nieufność wobec pojazdów bezzałogowych, głównie z powodu obaw o bezpieczeństwo.

Rozwój tej technologii oznacza pojawienie się zupełnie nowych zawodów: inżynierów systemów autonomicznych, projektantów AI dla transportu, specjalistów od cyberbezpieczeństwa w motoryzacji. Dlatego projekt "Go green, go digital" nie tylko pokazuje nowe technologie, ale także uczy kompetencji przyszłości – od programowania po zarządzanie danymi.

Czy znasz odpowiedzi na te pytania?

1. Jakie są największe wyzwania technologiczne i prawne związane z wdrożeniem samochodów autonomicznych w Polsce?
2. Jakie korzyści dla środowiska mogą przynieść autonomiczne pojazdy?
3. Czy region Śląska ma potencjał, by stać się ośrodkiem rozwoju technologii autonomicznych?
4. Jakie kompetencje warto rozwijać, by znaleźć zatrudnienie w branży mobilności przyszłości?

1. Jakie są największe wyzwania technologiczne i prawne związane z wdrożeniem samochodów autonomicznych w Polsce?

Wyzwania technologiczne:

• Cyberbezpieczeństwo: Autonomiczne pojazdy są podatne na ataki hakerskie, co stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa pasażerów i innych uczestników ruchu drogowego.
• Integracja z infrastrukturą drogową: Obecna infrastruktura nie jest dostosowana do potrzeb pojazdów autonomicznych, co utrudnia ich efektywne funkcjonowanie.

Wyzwania prawne:

• Brak odpowiednich regulacji: Polskie prawo nie pozwala na poruszanie się pojazdami w pełni autonomicznymi po drogach publicznych. Obecne przepisy dopuszczają jedynie testowanie takich pojazdów w ściśle kontrolowanych warunkach.
• Odpowiedzialność prawna: Niejasne jest, kto ponosi odpowiedzialność w przypadku wypadku z udziałem pojazdu autonomicznego – producent, właściciel czy operator systemu.

2. Jakie korzyści dla środowiska mogą przynieść autonomiczne pojazdy?

• Redukcja emisji spalin: Dzięki optymalizacji tras i stylu jazdy, autonomiczne pojazdy mogą zmniejszyć zużycie paliwa i emisję gazów cieplarnianych.
• Zwiększenie efektywności transportu: Autonomiczne pojazdy mogą poprawić płynność ruchu drogowego, co prowadzi do mniejszego zużycia paliwa i redukcji emisji.
• Zmniejszenie liczby wypadków: Poprawa bezpieczeństwa na drogach może prowadzić do mniejszej liczby wypadków, co z kolei zmniejsza potrzebę produkcji nowych pojazdów i związane z tym emisje.

3. Czy region Śląska ma potencjał, by stać się ośrodkiem rozwoju technologii autonomicznych?

Tak, Śląsk posiada znaczący potencjał w tym zakresie:

• Infrastruktura badawcza: Politechnika Śląska prowadzi badania nad technologiami autonomicznymi i współpracuje z firmami technologicznymi w regionie.
• Wsparcie samorządowe: Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia (GZM) współpracuje z Politechniką Śląską w zakresie rozwoju technologii bezzałogowych i autonomicznych.
• Rozwój elektromobilności: Śląsk jest jednym z wiodących regionów Polski pod względem rozwoju elektromobilności, co sprzyja integracji z technologiami autonomicznymi.

4. Jakie kompetencje warto rozwijać, by znaleźć zatrudnienie w branży mobilności przyszłości?

Aby odnieść sukces w branży mobilności przyszłości, warto rozwijać następujące kompetencje:

• Umiejętności techniczne: Programowanie, analiza danych, znajomość systemów sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego.
• Kompetencje miękkie: Kreatywność, zdolność do rozwiązywania złożonych problemów, krytyczne myślenie, elastyczność i umiejętność adaptacji do zmian.
• Wiedza interdyscyplinarna: Zrozumienie zagadnień z zakresu inżynierii, informatyki, prawa i etyki związanych z technologiami autonomicznymi.

Zaproszenie do refleksji

Czy jesteśmy gotowi oddać kontrolę nad pojazdem technologii? Czy ufamy sztucznej inteligencji na tyle, by powierzyć jej własne bezpieczeństwo? A może to właśnie czas, by aktywnie uczestniczyć w tej rewolucji – nie tylko jako pasażerowie, ale jako jej twórcy?

Program "Go green, go digital" to 4 działania:

• Działania służące poprawie jakości życia, rozwoju aktywności społecznej i akceptacji dla procesu transformacji i zmiany klimatycznej,
• Działania edukacyjne i świadomościowe z zakresu zielonej gospodarki, ekologii oraz transformacji regionu związanej z przejściem na gospodarkę neutralną dla klimatu,
• Inicjatywy lokalne oddolne,
• Wizyty studyjne.

Jeśli chcesz uczyć się razem z nami, odwiedź naszą stronę internetową: https://go-green-go-digital.pl – tam zamieszczamy wiele ciekawych wiadomości.

Autorzy: Łukasz Górecki, Natalia Miler, Małgorzata Dobrowolska

Projekt "Go green – go digital" nr projektu: FESL.10.24-IZ.01-06E3/23 współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej, realizowany w ramach Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021–2027 (Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji) dla Priorytetu: FESL.10.00-Fundusze Europejskie na transformację dla Działania: FESL.10.24-Włączenie społeczne – wzmocnienie procesu sprawiedliwej transformacji.