Kiedy wymienić olej? Ekspert nie ma wątpliwości

Olej degraduje i niszczy się w każdej porze roku, ale w dwóch okresach w szczególności. Latem jest narażony na wysokie temperatury, nierzadko powyżej 100 st. C, co oznacza szybkie wyczerpanie dodatków i spadek lepkości. Jednak zima to dla oleju prawdziwy koszmar.

– Niewątpliwie najważniejszym czynnikiem mającym wpływ na kondycję oleju w okresie zimowym jest poranny rozruch i dzienne przebiegi. Zwłaszcza te jednorazowe, czyli od włączenia silnika do jego wyłączenia. Zimą chętniej korzystamy z samochodu na bardzo krótkich dystansach, a to oznacza, że olej jest stale niedogrzany. Gromadzi się w nim woda, która powoduje degradowanie i obniża skuteczność oleju – tłumaczy Adam Lehnort, ekspert należącej do firmy Moto-Profil sieci warsztatów ProfiAuto Serwis.

Pamiętajmy, że po uruchomieniu silnika pracuje on na tzw. bogatej mieszance, w której mamy nadmiar paliwa. Paliwo to spływa po ściankach cylindrów do skrzyni korbowej, gdzie miesza się z olejem. Jeśli ten nie zostanie należycie rozgrzany, to dodatkowym czynnikiem jest woda. Miesza się z olejem tworząc papkę w kolorze kawy z mlekiem, a mieszanina oleju, paliwa i wody nie tylko zapycha układ odmy, ale dostaje się wprost do komory spalania zaburzając proces spalania mieszanki.

– W leciwych samochodach, w których odma jest zabrudzona i nie działa prawidłowo, dochodzi do zjawiska kondensacji oparów, które obserwujemy na bagnecie olejowym lub pod korkiem oleju. Widzimy wtedy papkę podobną do kawy z mlekiem lub żółty osad przypominający tłuszcz. To nie tylko sygnał, by mechanik zajął się odmą, ale także do zmiany oleju – informuje ekspert.

Poprawienie warunków pracy oleju wymaga rozgrzewania silnika na postoju, ale zgodnie z przepisami o ruchu drogowym jest to zabronione. Z drugiej jednak strony jazda z zimnym silnikiem, w którym olej jest niedogrzany, też nie jest dobra dla silnika.

– Trudno tu o tzw. złoty środek. Idealnie byłoby za każdym razem dobrze rozgrzać silnik i olej, lecz jeśli ma się to odbywać na postoju, to jest to obciążenie dla środowiska, ale i niezbyt wygodny sposób eksploatacji samochodu. W niektórych przypadkach byłoby to nawet niezgodne z przepisami, choć warto zwrócić uwagę, że w motorsporcie nie ma mowy o wyjechaniu na tor czy odcinek specjalny bez wcześniejszej kilkuminutowej pracy silnika na postoju – mówi Adam Lehnort.

Warto jeszcze wspomnieć o dodatkowym obciążeniu wynikającym z większych oporów w napędzie, gdzie stosuje się oleje o wysokiej lepkości. Póki napęd się nie rozgrzeje generuje nadmierny opór. Dodatkowe to jazda po śniegu, na śliskiej nawierzchni, która powoduje włączenie systemu kontroli trakcji. Odcięcie zapłonu czy użycie przez elektronikę układu hamulcowego, by zmniejszyć poślizg kół, powoduje nadmiar paliwa w cylindrach i znów – trafia ono do oleju.

– Moim zdaniem nie ma lepszej pory na zmianę oleju jak okres pozimowy, a nawet pod koniec zimy, kiedy już ustępują mrozy. Dobrze jest też wymienić olej jesienią, kiedy latem przez kilka miesięcy pracował w wysokich temperaturach i może już być silnie zdegradowany. Jednak nie wszyscy jeżdżą aż tak dużo, by wymieniać olej dwa razy w roku – tłumaczy Lehnort.

Ekspert ProfiAuto Serwis radzi wymianę oleju na wiosnę, jeśli robicie to tylko raz w roku. Jak podkreśla, olej nie tylko smaruje, ale też odprowadza ciepło, warto więc mieć świeży przed okresem letnim, by tę funkcję pełnił właściwie.

– Olej smaruje również łożysko wirnika turbosprężarki, wpływa na żywotność nastawnika zmiennych faz rozrządu, a w niektórych konstrukcjach paska lub łańcucha rozrządu – dodaje ekspert.