Pasy w autokarze. Jakie kary grożą za brak zapięcia?

Podróż autokarem często kojarzy się z większą swobodą niż jazda samochodem osobowym. Pasażerowie zmieniają pozycję, rozmawiają, nierzadko próbują też spać. W tym wszystkim zwykle zapominają jednak o pasach bezpieczeństwa. Z punktu widzenia przepisów sprawa jest jednak jednoznaczna: każdy pasażer musi mieć zapięte pasy. Za ich niezapięcie grozi mandat w wysokości 100 zł.

Każdy pasażer musi zapiąć pasy w autokarzeKażdy pasażer musi zapiąć pasy w autokarze
Źródło zdjęć: © Adobe Stock
Norbert Garbarek

Jeżeli miejsce w autokarze jest wyposażone w pas bezpieczeństwa, pasażer ma obowiązek z niego korzystać podczas jazdy. Co więcej, konsekwencje mogą dotknąć nie tylko niezapiętego pasażera, lecz także kierowcę.

Czy w autokarze trzeba mieć zapięte pasy?

Tak. Podstawą jest art. 39 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przepis nakłada obowiązek korzystania z pasów zarówno na kierującego, jak i na osobę przewożoną pojazdem samochodowym, jeżeli pojazd jest wyposażony w pasy bezpieczeństwa. Obowiązuje to podczas jazdy.

Oznacza to, że zasada dotyczy także autokaru. Jeżeli przy fotelu znajduje się sprawny pas, nie jest on jedynie dodatkowym wyposażeniem, z którego pasażer może skorzystać wedle uznania. Powinien być zapięty podczas jazdy.


DLA CIEBIE
Jedna noc. Jedno auto. Jeden prowadzący. Miasto po godzinach. After HOURS by Cupra

Istotne jest przy tym sformułowanie "pojazdem wyposażonym w pasy". Nie należy więc utożsamiać typowego autokaru turystycznego z każdym autobusem spotykanym na drodze. Przepisy techniczne przewidują różne klasy autobusów, w tym pojazdy skonstruowane również do przewozu pasażerów stojących. Dlatego np. autobus komunikacji miejskiej może pod tym względem wyglądać inaczej niż autokar dalekobieżny.

Najprostsza zasada dla pasażera brzmi więc: jeżeli przy twoim siedzeniu w autokarze jest pas, zapnij go i korzystaj z niego w czasie jazdy.

Jaki mandat grozi pasażerowi za brak zapiętych pasów?

Aktualny taryfikator mandatów przewiduje za "niekorzystanie z pasów bezpieczeństwa podczas jazdy" mandat w wysokości 100 zł.

W przypadku zwykłego pasażera nie wiąże się to z punktami karnymi. Punkty przewidziane za naruszenia związane z pasami dotyczą kierującego pojazdem.

Co ważne, nie ma znaczenia, czy pasażer siedzi z przodu, z tyłu czy w środkowej części autokaru. Jeżeli jego miejsce wyposażono w pas bezpieczeństwa i nie zachodzi ustawowy wyjątek, obowiązek korzystania z niego pozostaje taki sam.

Czy kierowca autokaru też może dostać mandat za niezapiętego pasażera?

Tak. Prawo o ruchu drogowym zabrania kierującemu przewożenia pasażera w sposób niezgodny z art. 39, czyli m.in. przewożenia osoby, która nie korzysta z wymaganego pasa bezpieczeństwa.

Taryfikator przewiduje za kierowanie pojazdem przewożącym pasażerów niekorzystających z pasów 100 zł mandatu dla kierowcy. Do tego dochodzą punkty karne. Od 3 czerwca 2026 r. obowiązuje nowe rozporządzenie dotyczące ewidencji kierowców naruszających przepisy. Zgodnie z nim kierowca otrzymuje 5 punktów za przewożenie jednego pasażera niezgodnie z przepisami dotyczącymi pasów bezpieczeństwa oraz 8 punktów, jeżeli takich pasażerów jest więcej niż jeden. Brak pasa u samego kierowcy jest odrębnym naruszeniem, za które taryfikator przewiduje 5 punktów.

Autokar na drodze
Autokar na drodze © 123RF

Kierowca musi powiedzieć pasażerom o pasach

W przypadku pojazdów kategorii M2 i M3 wyposażonych w pasy bezpieczeństwa - a do tych należą autobusy wykorzystywane m.in. jako autokary - przepisy nakładają obowiązek poinformowania pasażerów o konieczności korzystania z pasów podczas jazdy.

Poinformować o pasach można też poprzez odpowiedni znak dotyczący obowiązku zapinania pasów - może to być np. naklejka na fotelu pasażera. Dlatego właśnie charakterystyczne naklejki z symbolem zapiętego pasa umieszczane w autokarach nie są wyłącznie sugestią dotyczącą bezpieczeństwa. Mogą stanowić przewidziany prawem sposób poinformowania pasażera o jego obowiązku.

Czy są wyjątki od obowiązku zapinania pasów?

Tak. Art. 39 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym przewiduje kilka wyjątków. Z punktu widzenia zwykłego pasażera autokaru najistotniejsze dotyczą m.in. osoby posiadającej odpowiednie zaświadczenie lekarskie o przeciwwskazaniu do używania pasów, kobiety w widocznej ciąży oraz dziecka w wieku poniżej 3 lat przewożonego pojazdem kategorii M2 lub M3. Sama niewygoda, długa podróż, sen czy przekonanie, że w "autokarze jest bezpieczniej niż w samochodzie", nie są ustawowym zwolnieniem z obowiązku korzystania z pasa.

Wybrane dla Ciebie
ZANIM WYJDZIESZ... NIE PRZEGAP TEGO, CO CZYTAJĄ INNI!