Pasy w autokarze. Jakie kary grożą za brak zapięcia?

Podróż autokarem często kojarzy się z większą swobodą niż jazda samochodem osobowym. Pasażerowie zmieniają pozycję, rozmawiają, nierzadko próbują też spać. W tym wszystkim zwykle zapominają jednak o pasach bezpieczeństwa. Z punktu widzenia przepisów sprawa jest jednak jednoznaczna: każdy pasażer musi mieć zapięte pasy. Za ich niezapięcie grozi mandat w wysokości 100 zł.

Każdy pasażer musi zapiąć pasy w autokarzeKażdy pasażer musi zapiąć pasy w autokarze
Źródło zdjęć: © Adobe Stock
Norbert Garbarek

Jeżeli miejsce w autokarze jest wyposażone w pas bezpieczeństwa, pasażer ma obowiązek z niego korzystać podczas jazdy. Co więcej, konsekwencje mogą dotknąć nie tylko niezapiętego pasażera, lecz także kierowcę.

Czy w autokarze trzeba mieć zapięte pasy?

Tak. Podstawą jest art. 39 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przepis nakłada obowiązek korzystania z pasów zarówno na kierującego, jak i na osobę przewożoną pojazdem samochodowym, jeżeli pojazd jest wyposażony w pasy bezpieczeństwa. Obowiązuje to podczas jazdy.

Oznacza to, że zasada dotyczy także autokaru. Jeżeli przy fotelu znajduje się sprawny pas, nie jest on jedynie dodatkowym wyposażeniem, z którego pasażer może skorzystać wedle uznania. Powinien być zapięty podczas jazdy.


WIDEO
Samochód Roku WP 2026 - tak wyglądał backstage plebiscytu


Istotne jest przy tym sformułowanie "pojazdem wyposażonym w pasy". Nie należy więc utożsamiać typowego autokaru turystycznego z każdym autobusem spotykanym na drodze. Przepisy techniczne przewidują różne klasy autobusów, w tym pojazdy skonstruowane również do przewozu pasażerów stojących. Dlatego np. autobus komunikacji miejskiej może pod tym względem wyglądać inaczej niż autokar dalekobieżny.

Najprostsza zasada dla pasażera brzmi więc: jeżeli przy twoim siedzeniu w autokarze jest pas, zapnij go i korzystaj z niego w czasie jazdy.

Jaki mandat grozi pasażerowi za brak zapiętych pasów?

Aktualny taryfikator mandatów przewiduje za "niekorzystanie z pasów bezpieczeństwa podczas jazdy" mandat w wysokości 100 zł.

W przypadku zwykłego pasażera nie wiąże się to z punktami karnymi. Punkty przewidziane za naruszenia związane z pasami dotyczą kierującego pojazdem.

Co ważne, nie ma znaczenia, czy pasażer siedzi z przodu, z tyłu czy w środkowej części autokaru. Jeżeli jego miejsce wyposażono w pas bezpieczeństwa i nie zachodzi ustawowy wyjątek, obowiązek korzystania z niego pozostaje taki sam.

Czy kierowca autokaru też może dostać mandat za niezapiętego pasażera?

Tak. Prawo o ruchu drogowym zabrania kierującemu przewożenia pasażera w sposób niezgodny z art. 39, czyli m.in. przewożenia osoby, która nie korzysta z wymaganego pasa bezpieczeństwa.

Taryfikator przewiduje za kierowanie pojazdem przewożącym pasażerów niekorzystających z pasów 100 zł mandatu dla kierowcy. Do tego dochodzą punkty karne. Od 3 czerwca 2026 r. obowiązuje nowe rozporządzenie dotyczące ewidencji kierowców naruszających przepisy. Zgodnie z nim kierowca otrzymuje 5 punktów za przewożenie jednego pasażera niezgodnie z przepisami dotyczącymi pasów bezpieczeństwa oraz 8 punktów, jeżeli takich pasażerów jest więcej niż jeden. Brak pasa u samego kierowcy jest odrębnym naruszeniem, za które taryfikator przewiduje 5 punktów.

Autokar na drodze
Autokar na drodze © 123RF

Kierowca musi powiedzieć pasażerom o pasach

W przypadku pojazdów kategorii M2 i M3 wyposażonych w pasy bezpieczeństwa - a do tych należą autobusy wykorzystywane m.in. jako autokary - przepisy nakładają obowiązek poinformowania pasażerów o konieczności korzystania z pasów podczas jazdy.

Poinformować o pasach można też poprzez odpowiedni znak dotyczący obowiązku zapinania pasów - może to być np. naklejka na fotelu pasażera. Dlatego właśnie charakterystyczne naklejki z symbolem zapiętego pasa umieszczane w autokarach nie są wyłącznie sugestią dotyczącą bezpieczeństwa. Mogą stanowić przewidziany prawem sposób poinformowania pasażera o jego obowiązku.

Czy są wyjątki od obowiązku zapinania pasów?

Tak. Art. 39 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym przewiduje kilka wyjątków. Z punktu widzenia zwykłego pasażera autokaru najistotniejsze dotyczą m.in. osoby posiadającej odpowiednie zaświadczenie lekarskie o przeciwwskazaniu do używania pasów, kobiety w widocznej ciąży oraz dziecka w wieku poniżej 3 lat przewożonego pojazdem kategorii M2 lub M3. Sama niewygoda, długa podróż, sen czy przekonanie, że w "autokarze jest bezpieczniej niż w samochodzie", nie są ustawowym zwolnieniem z obowiązku korzystania z pasa.

Wybrane dla Ciebie
ZATRZYMAJ SIĘ NA CHWILĘ… TE ARTYKUŁY WARTO PRZECZYTAĆ