Człowiek najlepiej działa w ciągu dnia, a nie po zmroku. Z tego powodu, jak wskazują eksperci, nocna jazda samochodem wiąże się ze spadkiem koncentracji, gorszą sprawnością i słabszymi funkcjami poznawczymi. Dr Michał Skalski podkreślił w rozmowie przytaczanej przez IAR, że wynika to z rytmu okołodobowego, czyli naturalnego zegara biologicznego.
– To, że człowiek źle funkcjonuje w nocy, wynika z rytmu okołodobowego. Szczury i koty są bardziej aktywne w nocy, zaś człowiek i pies są bardziej aktywni w ciągu dnia. W nocy mamy dużo niższą sprawność, koncentrację i funkcje poznawcze, wynikające z samej naszej fizjologii. Najgorzej jest między 3 a 5 – mówił doktor. Właśnie wtedy organizm jest najmniej przygotowany do wysiłku wymagającego skupienia, także za kierownicą. Choć wielu kierowców wybiera noc, by ominąć korki i szybciej dotrzeć do celu, fizjologii nie da się w ten sposób oszukać.
Rytm okołodobowy a prowadzenie auta
Lekarz zaznaczył, że szczególnie narażone są osoby pracujące w nieregularnym trybie, w tym kierowcy, lekarze czy dziennikarze. Taki system oznacza często przewlekłe niewyspanie, a to bezpośrednio odbija się na zdolności do bezpiecznego prowadzenia pojazdu.
– Spanie w ciągu dnia nie pomaga człowiekowi w osiągnięciu dobrej sprawności nocą – dodawał dr Skalski.
Według przywołanych badań niewyspany kierowca może mieć sprawność porównywalną z osobą po alkoholu. Oznacza to, że problem nie sprowadza się wyłącznie do zmęczenia czy senności, ale dotyczy także czasu reakcji i oceny sytuacji na drodze.
– Nadmierna senność wpływa na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Kierowca niewyspany jest jak kierowca pijany. Wyliczono jaki deficyt snu odpowiada jakiej ilości promili alkoholu we krwi. Nieprzespanie nocy powoduje, że człowiek zachowuje się jakby miał pół promila we krwi – podkreślał dr Skalski cytowany przez TVN24.
Czy sen w dzień pomaga po nocnej pracy
Część osób próbuje odrobić brak snu drzemkami albo snem w ciągu dnia. Dr Michał Skalski ocenił jednak, że to nie daje pełnej poprawy sprawności w nocy. Mózg w dzień pozostaje nastawiony raczej na czuwanie niż na głęboki odpoczynek, dlatego taki sen nie działa tak samo jak nocna regeneracja.
Lekarz zwrócił też uwagę, że nawet po odpoczynku w dzień nocą i tak pogarszają się nasze możliwości poznawcze. To skutek działania zegara biologicznego, który obniża wydolność organizmu właśnie wtedy, gdy wiele osób siada za kierownicą.