Fiat 126p Maluch ma już 40 lat!

Pierwsze egzemplarze polskiego Fiata 126p skonstruowane z włoskich części powstały dokładnie 6 czerwca 1973 roku w Bielsku-Białej. Dziś mija więc równo 40 lat od tego wydarzenia.

Fiat 126 zadebiutował w październiku 1972 roku na targach motoryzacyjnych w Turynie. Polską premierę miał nieco później na placu Defilad w Warszawie. Produkcja polskiego Fiata 126p była owocem porozumienia z Włochami z 29 października 1971 roku (kontrakt „O współpracy przemysłowej i licencyjnej na samochód małolitrażowy 126”).

Mimo że pierwsze sztuki auta powstały 6 czerwca, dopiero 22 lipca uruchomiono seryjną produkcję Malucha. Początkowo samochody montowano Bielsku-Białej, a od września 1975 roku także w Tychach. W obu zakładach w latach 1973-2000 wyprodukowano aż 3 318 674 egzemplarze Malucha. Na eksport trafiło 897 316 sztuk. Dla porównania we Włoszech wolumen produkcji modelu 126 opiewał na 1 352 912 sztuk. Tam autko produkowano w latach 1972-1980.

Fiat 126p był samochodem, który zmotoryzował Polskę. Kompaktowe wymiary, miejsce dla czterech osób, 2-cylindrowy silnik o pojemności 594 cm[sup]3[/sup] i mocy 23 KM były spełnieniem marzeń niemal każdego Polaka. Nie każdy mógł jednak sobie na niego pozwolić. Cena pierwszych egzemplarzy ustalona została na poziomie 69 000 ówczesnych złotych, co odpowiadało ok. 20 średnim krajowym.

Fiat 126p zakończył żywot 22 września 2000 roku, żegnając się przedtem limitowaną do 1000 sztuk edycją specjalną o nazwie Happy End. Ostatni egzemplarz auta w tej wersji w kolorze żółtym trafił do Muzeum Fiata w Turynie. Polacy również chcieli mieć podobny eksponat, dlatego jeden z ostatnich Maluchów stanął w Muzeum Techniki w Warszawie.

Warto wspomnieć również zagraniczne historie związane z poczciwym małym Fiatem. Od 1985 do 1989 roku ponad 23 000 sztuk 126 wyeksportowano do Chin, gdzie auta świetnie sprawdzały się jako taksówki. Miasto słynące z aż 5000 Maluchów wcielających się w tę rolę to Wengzhou. Model 126 zawitał również na Kubę oraz do Australii.

Maluch zaznaczył także swoją obecność w sportach motorowych. Startowano nim w imprezach krajowych oraz zagranicznych. W specjalnie przystosowanym autku zasiadali Andrzej Lubiak z Markiem Szczepaniakiem (potem Maciejem Wisławskim), Wiesław Cygan z Jackiem Jurzakiem, Janusz Szerla z Krzysztofem Janarkiem oraz Robert Kępa z Adamem Mazurkiem. Zimą 1975 roku Malucha testowali również Sobiesław Zasada z Longinem Bielakiem. Więcej o historii modelu 126 możecie przeczytać w informacji prasowej Fiata poniżej.

Fiat 126p Maluch - 40 lat minęło!

6 czerwca 1973 roku zmontowano w zakładach dawnej Fabryki Samochodów Małolitrażowych w Bielsku-Białej pierwsze egzemplarze Fiata 126p, z oryginalnych włoskich części, gdyż wcześniej, od 1972 roku w zakładach Fiata w Cassino, trwała już jego seryjna produkcja.

W październiku 1972 roku odbyła się premiera międzynarodowa modelu 126 na Salonie Samochodowym w Turynie, a niedługo później mogliśmy go zobaczyć także na warszawskim Placu Defilad.22 lipca 1973 roku uruchomiono seryjną produkcję Fiata 126p, najpierw w zakładzie dawnej FSM w Bielsku-Białej, a od września 1975 roku także w zakładzie w Tychach.

Przez wiele lat Fiat 126p był najczęściej spotykanym samochodem na polskich drogach, a wszystko rozpoczęło się od kontraktu „O współpracy przemysłowej i licencyjnej na samochód małolitrażowy 126" podpisanego z Fiatem 29 października 1971 roku.

Zgodnie z zapisami w kontrakcie, Fiat 126p to samochód z tylnym napędem, 2-cylindrowym silnikiem o pojemności 594 ccm, maksymalnej mocy 23 KM, samonośnym, czteroosobowym i dwudrzwiowym nadwoziem typu Berlina. Wielokrotnie miał się w późniejszych latach zmieniać, lecz jego "sylwetka" pozostała do końca jednym z najbardziej charakterystycznych elementów polskiego krajobrazu.

Zawarty kontarkt z Fiatem uruchomił w Polsce całą lawinę przedsięwzięć, w które zaangażowano bez mała wszystkie urzędy centralne i ministerstwa. Wraz z zakupem licencji na produkcję  nowego samochodu - kooperanci dawnej FSM otrzymali także "know-how" na produkcję detali z materiałów do licencyjnego samochodu, które dotychczas nie produkowało się w Polsce. W ten sposób także polska gospodarka otrzymała dostęp do nowoczesnej na ówczesne czasy technologii wytwarzania; zwłaszcza dotyczyło to przemysłu metalurgicznego, chemicznego i elektrotechnicznego.

I co było bardzo istotne w kontrakcie z Fiatem - zakup licencji został spłacony m.in. silnikami i skrzyniami biegów produkowanymi w dawnej FSM do Fiatów 126 wytwarzanych we Włoszech i na części zamienne, a nie dewizami.Pierwsza cena samochodu została ustalona na poziomie ówczesnych 69 tysięcy złotych, co równało się wtedy mniej wiecej 20 średnim pensjom. Na gieładach płacono za niego.... 110 tysięcy złotych. Wg opublikowanego w 1976 roku rankingu w niemieckiej gazecie  Auto Motor und Sport ( RFN ) - Fiat 126 był wówczas najtańszym w zakupie i ekspoloatacji samochodem w Europie w klasie aut małych.

Nasz Maluch, obiekt wielu złośliwych żartów i gorących pragnień, był produkowany  w Polsce  ponad 25 lat  (we Włoszech zakończono jego produkcję w 1980 roku). 22 września 2000 roku, dokładnie w samo południe, z linii produkcyjnej bielskiego zakładu Fiat Auto Poland zjechał ostatni Fiat 126 Maluch z limitowanej serii 1 000 sztuk o nazwie „Happy End" w kolorze żółtym. Samochód ten trafił do Muzeum Fiata w Turynie, a jeden z ostatnich egzemplarzy także do Muzeum Techniki w Warszawie.

W sumie w latach 1973-2000 w zakładach w Bielsku-Białej i Tychach wyprodukowano 3 318 674 szt. Fiatów 126. Z tego na eksport w latach 1975-1992 trafiło 897 316 tych samochodów.

We Włoszech w latach 1972-1980 wyprodukowano 1 352 912 Fiatów 126. Maluchami jeździli mieszkańcy wielu krajów, prawie na wszystkich kontynentach świata. W latach 1985-1989 wyeksportowano np. do Chin ponad 23 tysięcy Maluchów, które w wielu chińskich miastach eksploatowane  były jako..... taksówki. Tylko w samym mieście Wengzhou było 5 tysiecy takich taksówek. Ale to nie koniec zamorskich "wojaży" -  w 1988 roku Maluchy popłynęły na podbój Australii i na Kubę (14 tysięcy).

Konstruktorzy dawnego OBR SM FSM wprowadzili także zmiany konstrukcyjne w Fiacie 126p, które pozwoliły wielu polskim kierowcom rajdowym startować w  imprezach krajowych (rangi mistrzostw polski) i zagranicznych m.in (Akropol w Grecji, Złote Piaski w Bułgarii). Fabryczny team tworzyły wówczas dwie załogi: Andrzej Lubiak najpierw z Markiem Szczepaniakiem, a nastepnie z Maciejem Wisławskim oraz Wiesław Cygan z Jackiem Jurzakiem. W dawnym zespole fabrycznym startowali też Janusz Szerla z Krzysztofem Janarkiem, a także Robert Kępa z Adamem Mazurkiem. Zawodnicy jeżdżący sportowymi małymi Fiatami 126p byli mile zaskoczeni, że samochody te sprawowały się nadzwyczaj dobrze. Niezawodność tę potwierdził też Sobiesław Zasada z Longinem Bielakiem, którzy w 1975 roku testowałi go zimą na trasie dojazdowej Warszawa-Monaco (tzw. odcinek dojazdowy Rajdu Monte Carlo).

I tak, po 40 latach od początku i 13 latach po zakończeniu produkcji Fiata 126 p, Maluchy stają się, tak jak przed laty, obiektami pożądania pasjonatów klasyki, kolekcjonerów i... zainteresowania mediów, o czym świadczy chociażby ostatnia historia z  odnalezionym fabrycznie nowym Maluchem z 1979 r.

Źródło: Fiat