Policjant mierzy prędkość przed przejściem. Znasz ten przepis?
W przepisach ruchu drogowego jest napisane wprost, że zbliżając się do przejścia dla pieszych kierowca pojazdu ma obowiązek zmniejszyć prędkość. Warto jednak zrozumieć pełny zapis przepisu, by z jednej strony nie narazić się na poważne konsekwencje, a z drugiej nie robić bezsensownych manewrów.
Czy faktycznie istnieje obowiązek zmniejszenia prędkości przed przejściem dla pieszych? W ustawie Prawo o ruchu drogowym znajdziemy to napisane wprost:
Kierujący pojazdem, zbliżając się do przejścia dla pieszych, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność, zmniejszyć prędkość tak, aby nie narazić na niebezpieczeństwo pieszego znajdującego się na tym przejściu albo na nie wchodzącego i ustąpić pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na tym przejściu albo wchodzącemu na to przejście, z zastrzeżeniem ust. 1a.
Jak widać, przepis ten mówi o obowiązku zmniejszenia prędkości, lecz powiązuje go z obecnością pieszego. W praktyce oznacza to, że sam fakt zbliżania się do przejścia dla pieszych jeszcze nie obliguje kierowcy do zredukowania prędkości. Obowiązek taki zachodzi wtedy, kiedy pojawiają się odpowiednie okoliczności w pobliżu przejścia dla pieszych.
Przykładowo, jeśli poruszamy się jezdnią, do której przylega chodnik i warunki drogowe sprawiają, że jest bardzo ślisko, to nawet jeśli żaden pieszy nie zbliża się do przejścia, ale znajduje się w pobliżu, należy zmniejszyć prędkość. Chodzi tu o zastosowanie zasady szczególnej ostrożności, czyli przyjęcie za możliwe np. wejście pieszego na przejście, pomimo iż nie ma do tego prawa. W tej sytuacji prędkość musi być na tyle niska, by kierowca mógł odpowiednio zareagować i – jak mówi ustawa: "…nie narazić na niebezpieczeństwo pieszego znajdującego się na tym przejściu albo na nie wchodzącego…".
To samo może dotyczyć sytuacji, kiedy w okolicy przejścia dla pieszych znajduje się duża liczba pieszych, choć nie widać, by któryś z nich miał zamiar na przejście wejść. Jeśli kierujący widzi taką sytuację powinien, kierując się zasadą ograniczonego zaufania, zmniejszyć prędkość.
Podobnie będzie wtedy, kiedy jadący z naprzeciwka pojazd wyraźnie zwalnia lub zatrzymuje się przed przejściem dla pieszych. Choć sam fakt oczekiwania pieszego na przejście nie jest jeszcze przesłanką, by zatrzymać się przed przejściem, to przesłanką jest tu zachowanie innego kierującego. Wskazuje ono na to, że pieszy może odczytać jego intencje jako ustąpienie i wejść na przejście, nawet nie zachowując ostrożności. To kolejna sytuacja, kiedy przed przejściem mamy obowiązek zmniejszyć prędkość.
W komentarzu do ustawy Prawo o ruchu drogowym wydawnictwa C.H. Beck autorzy powołują się na jeden z wyroków sądu: "Podkreślenia wymaga, że kierowca zbliżając się do przejścia dla pieszych zawsze musi się liczyć z możliwością pojawienia się na jezdni pieszego, jest więc zobowiązany zmniejszyć szybkość do granic pozwalających w razie potrzeby na natychmiastowe zatrzymanie pojazdu".
Aby to doprecyzować, warto zacytować jednak inny wyrok: "Zatem o potrzebie, np. zmniejszenia prędkości pojazdu nie decyduje sam fakt zbliżenia się do przejścia dla pieszych, lecz warunki i sytuacja drogowa umożliwiająca kierującemu przy danej prędkości odpowiednio szybkie reagowanie".
Czy policjant może wystawić mandat za niezmniejszenie prędkości przed przejściem?
Jeśli kierujący nie przekroczył dopuszczalnej prędkości, to zdecydowanie nie może za sam fakt niezmniejszenia prędkości przed przejściem dostać mandatu. Zatem na widok policyjnej "suszarki" trzymanej przez funkcjonariusza stojącego za przejściem (jak na zdjęciu) nie trzeba niepotrzebnie reagować.
Zareagować należy jednak, jeśli sytuacja w okolicy samego przejścia tego wymaga, czyli jest tam dużo pieszych i w każdej chwili jeden z nich może zdecydować się na wejście. W tych okolicznościach policjant mierząc prędkość za przejściem może zareagować. Nie ma natomiast w taryfikatorze mandatów wprost przypisanej kwoty grzywny za takie wykroczenie, więc działa tu art. 97 kw (od nagany do 3000 zł grzywny).
Przepis w art. 26. może być wykorzystany w każdej sprawie sądowej dotyczącej potrącenia pieszego. Tu zarówno obowiązek zmniejszenia prędkości, jak i zachowania szczególnej ostrożności, będą miały istotny wpływ na decyzję sądu. Powołany biegły może określić w przybliżeniu prędkość pojazdu i nawet jeśli będzie zgodna z przepisami, ale za wysoka do tej konkretnej sytuacji, może to być czynnik obciążający. Jeśli więc w pobliżu przejścia znajduje się choć jeden pieszy, to nawet jeśli sytuacja nie wskazuje na to, by chciał wejść na jezdnię, należy zmniejszyć prędkość.
