Nowy rodzaj prawa jazdy. Będzie ważne tylko w Polsce

Do Sejmu trafił projekt nowelizacji przepisów dotyczących usługi mObywatel. Rządowa aplikacja już dziś jest przydatna – można dzięki niej sprawdzić dane w elektronicznej wersji prawa jazdy czy dowodu osobistego, a także dowiedzieć się, ile punktów karnych mamy na koncie. Niebawem mObywatel ma jeszcze zyskać na znaczeniu. Gdy przygotowana przez rząd nowelizacja wejdzie w życie, zawartość rządowej aplikacji będzie równoważna względem rzeczywistych dokumentów – nawet w sytuacjach urzędowych. Jeszcze większa zmiana czeka zmotoryzowanych.

W projekcie nowelizacji powołuje się do życia nowy rodzaj dokumentu – tymczasowe elektroniczne prawo jazdy. Jak czytamy w uzasadnieniu, będzie to dokument, który świeżo upieczony kierowca będzie mógł pobrać tuż po zdaniu praktycznego egzaminu na prawo jazdy. Mechanizm wydawania elektronicznego dokumentu będzie prosty. Bezpośrednio po pozytywnym zakończeniu egzaminu praktycznego egzaminator, za pośrednictwem elektronicznego systemu ośrodka egzaminowania, zaktualizuje profil kandydata na kierowcę.

Dzięki temu taka osoba od razu – bez czekania na odbiór fizycznego dokumentu w urzędzie – będzie mogła prowadzić samochód czy motocykl. Ale są ograniczenia.

Najważniejsze dotyczy obszaru. Tymczasowe elektroniczne prawo jazdy będzie ważne jedynie na terenie Polski. Powód jest prosty. Będzie to dokument wyświetlany w aplikacji mObywatel dzięki informacjom wprowadzonym do Centralnej Ewidencji Kierowców. Za granicą aplikacja mObywatel nie jest respektowana przez policję, a funkcjonariusze nie mają dostępu do zasobów polskiej CEK. Świeżo upieczeni kierowcy (do czasu odebrania fizycznego dokumentu) będą więc mogli jeździć wyłącznie na terenie Polski.

Drugim ograniczeniem elektronicznego tymczasowego prawa jazdy jest czas. "Tymczasowe elektroniczne prawo jazdy stwierdza posiadanie uprawnienia do dnia odbioru prawa jazdy (...), jednak nie dłużej niż przez okres 30 dni od dnia uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu państwowego". Prowadzenie pojazdu mechanicznego po upływie tego czasu, a przed odebraniem prawa jazdy, będzie mogło zakończyć się nałożeniem grzywny w wysokości 250 zł lub naganą.

Tymczasowe elektroniczne prawo jazdy będzie automatycznie unieważniane po wydaniu fizycznego dokumentu prawa jazdy przez urząd, zatrzymaniu prawa jazdy czy nałożeniu zakazu prowadzenia pojazdów. Jeśli świeżo upieczony kierowca popełni wykroczenie skutkujące zatrzymaniem prawa jazdy, starostwo wyda fizyczny dokument dopiero po upływie trzech miesięcy od popełnienia wykroczenia.

Jak wynika z projektu nowelizacji, tymczasowe elektroniczne prawo jazdy wystawiane będzie na kategorie AM, A1, A2, A, B1, B, B+E lub T. Wystawiane będzie również osobom, które mają już uprawnienia, ale zaliczą egzamin na nową kategorię. W razie kontroli policyjnej nie trzeba będzie okazywać funkcjonariuszom tymczasowego prawa jazdy w telefonie. Mundurowi będą mogli sprawdzić posiadane uprawnienia w swoim systemie informatycznym.

W tymczasowym elektronicznym prawie jazdy znajdzie się imię i nazwisko osoby posiadającej uprawnienia, rodzaj uprawnień, zdjęcie właściciela czy właścicielki elektronicznego dokumentu, data wydania i ważności, numer PESEL i numer identyfikujący tymczasowe prawo jazdy, a także ograniczenia czy wymagania – o ile takie będą występować. Osoba, która ma nakaz jazdy z blokadą alkoholową, nie będzie mogła skorzystać z nowego uprawnienia.

Nowe przepisy o usłudze mObywatel będą wchodzić w życie w różnych terminach. Jeśli nowelizacja zostanie zaakceptowana przez Sejm i Senat, a następnie podpisana przez prezydenta, art. 36., który wprowadza tymczasowe elektroniczne prawo jazdy, wejdzie w życie w momencie określonym przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów poprzez komunikat w "Monitorze Polskim". Komunikat będzie musiał zostać opublikowanym przynajmniej 14 dni przed planowanym terminem wdrożenia zmian.