Nic nie pił, a wykryli u niego promile. Te produkty "oszukują" alkomat

Kontrola zaczęła się kilkaset metrów od domu. Paweł najpierw dmuchnął w przesiewowy alkomat, który zapalił czerwoną kontrolkę, a chwilę później drugi aparat pokazał 0,10 mg/l. Kierowca początkowo uznał, że wynik mieści się poniżej dopuszczalnej granicy, bo pomylił odczyt w mg/l z promilami. Dla policjantów był to jednak sygnał do rozpoczęcia standardowych czynności wobec osoby podejrzewanej o jazdę po alkoholu.

Dla zawodowego kierowcy była to szczególnie nerwowa sytuacja, bo prawo jazdy jest mu potrzebne do pracy. W czasie oczekiwania sprawdzał, skąd mógł wziąć się dodatni wynik, i brał pod uwagę, że tuż przed wyjściem mył zęby. Po 15 minutach kolejne badanie dało wynik 0,0 mg/l, po czym funkcjonariusz odnotował rezultat i zakończył kontrolę.

Taki scenariusz nie musi oznaczać, że kierowca wcześniej pił. Alkohol znajduje się w wielu produktach używanych na co dzień. To między innymi kosmetyki, płyny do płukania ust, niektóre leki, syropy, aerozole do gardła, środki dezynfekcyjne, słodycze, a także e-papierosy.

Przesiewowe alkomaty są bardzo czułe. Wystarczy śladowa ilość alkoholu w wydychanym powietrzu, by urządzenie zareagowało. Taki efekt może pojawić się choćby na krótko po płukaniu ust albo po użyciu spryskiwacza z zimowym płynem. Sam dodatni odczyt nie przesądza więc jeszcze, że kierowca znajduje się pod wpływem alkoholu.

Gdy do wyposażenia policji trafiły czułe urządzenia elektroniczne, specjaliści, w tym z Instytutu Ekspertyz Sądowych w Krakowie, przygotowali opinie dotyczące interpretacji wyników. Wskazali, że po przyjęciu alkoholu drogą doustną przez kilka minut wysokie stężenie może utrzymywać się w jamie ustnej i nie odzwierciedla rzeczywistej zawartości alkoholu w organizmie. Z tego powodu test wykonany zaraz po wypiciu nawet jednego kieliszka mocnego alkoholu może wskazać kilka promili.

Detektory elektrochemiczne nie odróżniają same z siebie takiego zafałszowania od rzeczywistego stanu po alkoholu. Dlatego podstawową metodą weryfikacji jest badanie powtórzone po 15 minutach. W tym czasie alkohol zalegający w ustach powinien zniknąć, a usta można dodatkowo przepłukać wodą.

Warto przypomnieć, że w przypadku spożycia alkoholu tempo metabolizmu wynosi średnio ok. 0,1–0,15 promila na godzinę. Na wynik wpływają masa ciała, wiek, płeć i to, czy przed piciem zjedliśmy posiłek. Znaczenie ma też tempo spożycia.

Prawo rozróżnia stan "po użyciu" i "nietrzeźwość". Przy stężeniu przekraczającym 0,2 promila, ale nie wyższym niż 0,5 promila, kierowcy grozi areszt lub grzywna oraz zakaz prowadzenia od 6 miesięcy do 3 lat. Wynik powyżej 0,5 promila oznacza już przestępstwo, które może skończyć się utratą uprawnień na co najmniej 3 lata i karą pozbawienia wolności.