Zatrzymanie bez przyczyny? Czy wolno policjantowi?
W sieci często pojawiają się dyskusje, w których można spotkać się z opinią, że policjant nie ma prawa zatrzymać samochodu bez wyraźnego powodu. Chociaż jest w tym trochę prawdy, to trzeba zaznaczyć, że tzw. rutynowe kontrole są dopuszczalne. Tak samo, jak badanie trzeźwości kierowcy bez konkretnych podejrzeń o spożycie alkoholu.
KWP GORZOW
Przede wszystkim warto podkreślić, że funkcjonariusz musi działać zgodnie z prawem. Oznacza to, że policjant ma ściśle określone uprawnienia, w przeciwieństwie do zwykłego obywatela, który może robić wszystko, co nie jest zakazane. Policjant ma prawo podejmować jedynie te działania, które są wyraźnie dozwolone przez przepisy.
Co mówią przepisy?
Prawo o ruchu drogowym, w art. 129 ust. 2, szczegółowo wskazuje, jakie działania może podjąć policjant podczas kontroli drogowej. W skrócie, są to między innymi:
- legitymowanie uczestników ruchu,
- wydawanie poleceń dotyczących sposobu korzystania z drogi,
- wydawanie poleceń dotyczących używania pojazdu,
- sprawdzanie dokumentów wymaganych do kierowania pojazdem,
- sprawdzanie dokumentu potwierdzającego prawo używania pojazdu,
- weryfikacja danych o pojeździe,
- weryfikacja danych o kierującym,
- odczyt drogomierza,
- sprawdzanie zezwoleń dotyczących transportu,
- badanie trzeźwości lub zawartości w organizmie środków odurzających,
- sprawdzenie stanu technicznego,
- sprawdzenie obowiązkowego wyposażenia,
- sprawdzenie warunków transportu (ładunek, wymiary, masy, naciski),
- sprawdzenie zapisu urządzenia rejestrującego jazdę,
- zatrzymanie w przypadkach przewidzianych prawem dokumentów do kierowania pojazdem lub jego używania,
- występowanie w uzasadnionym przypadku z wnioskiem o ocenę stanu zdrowia kierującego pojazdem,
- uniemożliwienie kierowania pojazdem lub jego używania w przypadkach przewidzianych w ustawie.
Jest więc rzeczą oczywistą, że policjant musi mieć powód do zatrzymania pojazdu i poinformować o nim kierowcę przed rozpoczęciem kontroli. W praktyce jednak lista powodów, dla których może to zrobić, jest na tyle obszerna, że właściwie obejmuje większość sytuacji związanych z kontrolą drogową. Nawet zwykła kontrola dokumentów czy sprawdzenie wyposażenia obowiązkowego jest wystarczającym powodem.
Tym samym można powiedzieć, że policjant może zatrzymać pojazd do kontroli bez specjalnego powodu – albo inaczej, może to zrobić z dowolnego powodu, pod warunkiem, że go wskaże.
