Czy polska policja może używać kolczatki?
Najnowszy bohater estońskiej drogówki zachwycił setki tysięcy internautów tym, że widowiskowo rozłożył kolczatkę i zatrzymał ścigane auto. Postanowiliśmy sprawdzić, czy polska policja dysponuje takim sprzętem i czy może legalnie go używać.
Teoretycznie sprawa jest prosta. Policja nie może pozwolić, żeby zgubić ścigane auto. Niezależnie od tego, czy to ucieczka przed obławą, czy też ktoś nie zatrzymał się do rutynowej kontroli. Są jasno określone zasady, w jaki sposób uciekinierzy mogą być zatrzymani.
Dotarłem do policyjnej instrukcji, która opisuje wszystkie procedury, z jakich mogę korzystać funkcjonariusze. W zależności od przebiegu i okoliczności, w jakich realizowany jest pościg, policjanci mogą używać radiowozów, broni i kilku gadżetów, jak np. kolczatka.
Co prawda w instrukcji tej nie jest napisane, czym dokładnie jest kolczatka, ale w prostych słowach chodzi o rodzaj maty wykonanej z tworzywa sztucznego, z której wystają kolce. Ma ona za zadanie przebić opony zatrzymywanego samochodu, co ma doprowadzić do zatrzymania pojazdu.
W instrukcji korzystania z kolczatki zawarte są zapisy dotyczące tego, kto podejmuje decyzję o jej użyciu:
- Decyzję o użyciu kolczatki podejmuje dyżurny jednostki Policji właściwej terytorialnie dlamiejsca użycia kolczatki lub dyżurny policji ruchu drogowego.
- W przypadku, gdy użycie kolczatki ma nastąpić w warunkach działań prowadzonych wspólnieprzez kilka jednostek Policji, decyzję o użyciu podejmuje kierujący tymi działaniami.
- W wyjątkowych przypadkach, gdy zwłoka w działaniu może doprowadzić do ucieczkikierującego zatrzymywanym pojazdem, decyzję o użyciu kolczatki podejmuje dowódca patroluzmotoryzowanego.
- W przypadku zatrzymywania autobusów przewożących osoby oraz pojazdów przewożącychmateriały niebezpieczne decyzję o użyciu kolczatki podejmują osoby wymienione w ust. 1 i 2.
Warto też wspomnieć, że pozwolenie na stosowanie kolczatki wprowadzono ponad 20 lat temu. Według rozkazu Nr 5/95 Komendanta Głównego Policji z dnia 13 czerwca 1995 roku o wprowadzeniu do użytku służbowego instrukcji w sprawie użycia kolczatki drogowej. Oprócz tego, ustawa wprowadziła rozróżnienie między użyciem a wykorzystaniem środków przymusu bezpośredniego. Zatem prawidłowo należy posługiwać się pojęciem wykorzystanie kolczatki drogowej i innych środków służących do zatrzymywania lub unieruchamiania pojazdów mechanicznych.
W instrukcji tej zawarto także zapis, że kolczatki nie można używać do zatrzymywania jednośladów.
Przypadki wykorzystania kolczatki przez policję w Polsce są raczej sporadyczne, ale to ze względu na to, że rzadko zdarzają się okoliczności, w których jej zastosowanie jest konieczne.
Na koniec przypomnę, że do szukania informacji o kolczatkach skłoniło nas nagranie brawurowego zatrzymania uciekiniera przez estońskiego policjanta.
