Będzie nowe wykroczenie. A już wypisują rowerzystom tysiące mandatów

Choć brakuje na to twardych danych, to śmiało można powiedzieć, że w ostatnich latach jazda na rowerze staje się coraz popularniejsza. Jeśli jednak ktoś myśli, że użytkownicy napędzanych siłą mięśni jednośladów są bezkarni, to jest w błędzie. Jak wynika z danych komendy Głównej Policji, w 2025 r. mundurowi ukarali 76,1 tys. rowerzystów. W skrajnym przypadku użytkownik dwóch kółek może zapłacić taki sam mandat jak kierowca.

Najczęściej karanym w 2025 r. wykroczeniem rowerzystów była jazda po chodniku. Mandaty otrzymało za to 23 295 osób, czyli o blisko 30 proc. więcej niż w 2024 r. Według taryfikatora mandat za takie wykroczenie wynosi od 50 do 100 zł. Taka sama jest wysokość kary za przejeżdżanie na rowerze wzdłuż przejścia dla pieszych. W 2025 r. policja ukarała za to 17 421 osób – o 13 proc. więcej niż w 2024 r.

Warto tu wspomnieć, że wbrew temu, co sądzi część rowerzystów, chodnik nie jest pełnoprawną alternatywą względem poruszania się po ulicy. Jeśli nie ma ścieżki rowerowej, rowerzysta domyślnie ma poruszać się po jezdni, a nie po chodniku. Skorzystać z niego można, gdy rowerzysta opiekuje się jadącym na rowerze dzieckiem mającym nie więcej niż 10 lat, gdy szerokość chodnika to przynajmniej 2 m, a na ulicy można jeździć z prędkością większą niż 50 km/h, a także w razie zagrażających rowerzyście warunków pogodowych (np. intensywnego deszczu).

Blisko 14 tys. mandatów w 2025 r. otrzymali rowerzyści, którzy nie ustąpili pierwszeństwa pieszym. Rowerzystów obowiązują te same nakazy co kierowców, więc muszą oni ustąpić pieszemu na przejściu lub wchodzącemu na nie czy podczas skręcania w poprzeczną drogę. Przepisy są jednak zagmatwane w przypadku przejść na drogach rowerowych.

Na niej samej pieszy nie ma pierwszeństwa przed rowerzystą. Wyjątkiem jest miejsce, w którym wyznaczono przejście, ale kiedy tak naprawdę mamy z nim do czynienia? Zgodnie z interpretacją Ministerstwa Infrastruktury przejście dla pieszych musi być zawsze oznaczone znakiem pionowym "D-6". Tymczasem na drogach dla rowerów zdarzają się same "zebry" - znak poziomy "P-10". Same pasy bez znaku pionowego w myśl przepisów nie są przejściem dla pieszych. W takim miejscu pieszy nie ma pierwszeństwa ani wchodząc na pasy, ani już będąc na nich.

Oczywiście wielu pieszych, a prawdopodobnie zdecydowana większość z nich, nie zdaje sobie sprawy z tego, że wymalowane na podłożu pasy - jeśli nie towarzyszy im pionowy znak "D-6" - nie są przejściem. Rowerzyści powinni o tym pamiętać i nie egzekwować swoich praw w sposób, który może prowadzić do potrącenia spacerowiczów.

Wielu rowerzystów sądzi, że policja nie zwraca najmniejszej uwagi na obowiązkowe wyposażenie rowerów. W rzeczywistości jest jednak inaczej. W 2025 r. wystawiono prawie 8,7 tys. mandatów za jazdę po zmroku bez oświetlenia. Co więcej, prawie 4,2 tys. rowerzystów ukarano za techniczną niesprawność świateł.

Zgodnie z przepisami do obowiązkowego wyposażenia roweru należy przednie światło o białej lub żółtej barwie, tylne światło czerwone (może być migające), tylne światło odblaskowe, dzwonek lub inny sygnał dźwiękowy, a także przynajmniej jeden sprawny hamulec. Jak informuje policja, w ciągu dnia lampy emitujące własne światło mogą być zdemontowane. Nawet wtedy jednak rower musi być wyposażony w tylny element odblaskowy barwy czerwonej i o kształcie innym niż trójkąt.

Warto też wspomnieć, że obowiązek używania lamp przez rowerzystę dotyczy nie tylko jazdy od zmierzchu do świtu. Świateł należy używać również podczas przejazdu tunelem czy w razie podróżowania w warunkach zmniejszonej przejrzystości powietrza. Jeśli więc rowerzysta nie ma przy sobie lamp, nie może jechać jeśli zastanie go mgła czy intensywne opady deszczu.

Zazwyczaj taryfikator mandatów jest o wiele lżejszy dla rowerzystów niż dla kierowców. To logiczne, ponieważ łamiący prawo rowerzysta zwykle powoduje o wiele mniejsze zagrożenie niż łamiący przepisy kierowca samochodu ważącego 1,5 tony. Nie zawsze taryfikator jest jednak dla rowerzystów łaskawy.

Za jazdę ze słuchawką telefonu w ręku mandat wynosi 500 zł. Tyle samo zapłaci rowerzysta i kierowca samochodu (ten drugi otrzyma jeszcze 12 punktów karnych). Według danych Komendy Głównej Policji w 2025 r. za niewłaściwe korzystanie z telefonu ukarano 2,5 tys. rowerzystów – to aż o 49 proc. więcej niż w 2024 r. Zgodnie z przepisami rowerzyście podczas jazdy nie wolno nie tylko rozmawiać przez trzymany w dłoni telefon, ale także sprawdzać wskazań nawigacji. Chcemy skorzystać z elektronicznej mapy? Powinniśmy wyposażyć się w odpowiedni uchwyt czy sakwę z miejscem na telefon.

Za przejazd na czerwonym świetle 500 zł mandatu należy się zarówno kierowcy samochodu, jak i rowerzyście. Stwierdzenie, że w przypadku tych drugich policja przymyka oko, byłoby przesadą. W 2025 r. taki mandat otrzymało 1325 rowerzystów. Jeśli wykroczenie polega na wjeździe na przejazd kolejowo-drogowy przy nadawanym czerwonym świetle (lub gdy zapory po przejechaniu pociągu wciąż się podnoszą), kara wynosi aż 2000 zł. I ponownie jest taka sama dla rowerzystów i kierowców aut.

Plotki o bezkarności rowerzystów są zdecydowanie przesadzone. Co więcej, wszystko wskazuje na to, że mandatów dla użytkowników dwóch kółek będzie zdecydowanie więcej, ponieważ w 2026 r. zmieniają się przepisy.

Od 3 czerwca 2026 r. prawo nakazywać będzie jazdę w kasku dla wszystkich rowerzystów, którzy nie ukończyli 16. roku życia. Kara za nieprzestrzeganie nowego przepisu wynosić będzie 100 zł. Oczywiście ze względu na fakt, że przepis dotyczy jedynie niepełnoletnich, karę za niesubordynację dziecka będzie musiał zapłacić rodzic.