Policjant kontroluje prędkość przed przejściem. Czy znasz ten przepis?

Czy rzeczywiście istnieje obowiązek zmniejszenia prędkości przed przejściem dla pieszych? W ustawie Prawo o ruchu drogowym jest to wyraźnie zapisane: "Kierujący pojazdem, zbliżając się do przejścia dla pieszych, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność, zmniejszyć prędkość tak, aby nie narazić na niebezpieczeństwo pieszego znajdującego się na tym przejściu albo na nie wchodzącego i ustąpić pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na tym przejściu albo wchodzącemu na to przejście, z zastrzeżeniem ust. 1a."

Przepis ten wskazuje na obowiązek zmniejszenia prędkości, ale wiąże go z obecnością pieszego. W praktyce oznacza to, że samo zbliżanie się do przejścia nie obliguje kierowcy do redukcji prędkości. Obowiązek ten pojawia się, gdy w pobliżu przejścia występują odpowiednie okoliczności.

Na przykład, jeśli poruszamy się drogą, przy której znajduje się chodnik, a jezdnia jest śliska, nawet jeśli żaden pieszy nie zbliża się do przejścia, ale jest w pobliżu, należy zmniejszyć prędkość. Chodzi o zastosowanie zasady szczególnej ostrożności, czyli przewidywanie możliwości wejścia pieszego na przejście. W takiej sytuacji prędkość musi być na tyle niska, by kierowca mógł odpowiednio zareagować.

Podobnie, jeśli w okolicy przejścia dla pieszych znajduje się wielu pieszych, choć nie widać, by któryś z nich miał zamiar wejść na przejście, kierowca powinien, kierując się zasadą ograniczonego zaufania, zmniejszyć prędkość.

To samo dotyczy sytuacji, gdy pojazd jadący z naprzeciwka wyraźnie zwalnia lub zatrzymuje się przed przejściem. Choć samo oczekiwanie pieszego na przejście nie jest jeszcze przesłanką do zatrzymania się, to zachowanie innego kierowcy może sugerować, że pieszy odczyta jego intencje jako ustąpienie i wejdzie na przejście.

W komentarzu do ustawy Prawo o ruchu drogowym wydawnictwa C.H. Beck autorzy powołują się na jeden z wyroków sądu, który podkreśla, że kierowca zbliżając się do przejścia dla pieszych zawsze musi liczyć się z możliwością pojawienia się pieszego na jezdni, co zobowiązuje go do zmniejszenia prędkości do granic pozwalających na natychmiastowe zatrzymanie pojazdu.

Aby to doprecyzować, warto przytoczyć fragment jednego z wyroków w takiej sprawie: "Zatem o potrzebie, np. zmniejszenia prędkości pojazdu nie decyduje sam fakt zbliżenia się do przejścia dla pieszych, lecz warunki i sytuacja drogowa umożliwiająca kierującemu przy danej prędkości odpowiednio szybkie reagowanie".

Jeśli kierowca nie przekroczył dopuszczalnej prędkości, nie może otrzymać mandatu za sam fakt niezmniejszenia prędkości przed przejściem. Jednak w sytuacji, gdy w okolicy przejścia jest dużo pieszych, a jeden z nich może zdecydować się na wejście, policjant mierzący prędkość może zareagować. W taryfikatorze mandatów nie ma wprost przypisanej kwoty grzywny za takie wykroczenie, więc działa tu art. 97 kw (od nagany do 3000 zł grzywny, ale zazwyczaj jest to mandat do 500 zł).

Przepis w art. 26. może być wykorzystany w każdej sprawie sądowej dotyczącej potrącenia pieszego. Zarówno obowiązek zmniejszenia prędkości, jak i zachowania szczególnej ostrożności, będą miały istotny wpływ na decyzję sądu. Powołany biegły może określić prędkość pojazdu i nawet jeśli będzie zgodna z przepisami, ale za wysoka do tej konkretnej sytuacji, może to być czynnik obciążający. Jeśli więc w pobliżu przejścia znajduje się choć jeden pieszy, należy zmniejszyć prędkość.