Nowe kody w prawie jazdy. Kierowca nie pojedzie za granicę

Ministerstwo Infrastruktury opublikowało założenia nowelizacji rozporządzenia w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami. Określono w nich nowe kody, które będą mogły pojawiać się w prawach jazdy od 3 marca 2026 r. Od tej daty zaczną obowiązywać przepisy pozwalające na uzyskanie prawa jazdy kategorii B przez osoby, które ukończyły 17. rok życia. Kody będą odzwierciedlać zasady korzystania z takich uprawnień przez osoby niepełnoletnie.

Kod 112 będzie informował, że prawo jazdy zostało wydane na okres próbny. Kod 113 będzie wskazywał, że takie prawo jazdy jest ważne tylko na terytorium Polski, a ponadto kierowca przez sześć miesięcy od uzyskania uprawnień (ale nie dłużej niż do ukończenia 18. roku życia) może prowadzić tylko wówczas, gdy na fotelu pasażera siedzi kierowca o większym doświadczeniu.

Kody są odzwierciedleniem przepisów mających wejść w życie 3 marca. Od tego dnia za zgodą rodzica czy opiekuna prawo jazdy kat. B będzie mogła uzyskać osoba niepełnoletnia, która ukończyła 17. rok życia. Takie uprawnienia (do czasu osiągnięcia pełnoletniości) ważne będą jednak tylko w Polsce.

Ponadto przez sześć pierwszych miesięcy (chyba że wcześniej kierowca uzyska pełnoletność) będzie można prowadzić tylko wtedy, gdy na przednim fotelu pasażera będzie siedziała osoba mająca przynajmniej 25 lat i prawo jazdy od co najmniej 5 lat. Osoba w roli "suflera" musi być trzeźwa (policja będzie miała prawo to sprawdzić), a także nie może mieć zakazu prowadzenia pojazdów wydanego w ciągu ostatnich pięciu lat.

W związku z nadchodzącą zmianą przepisów oczywiste jest, że nowe kody dotyczące praw jazdy wydawanych niepełnoletnim były potrzebne. Otwarte pozostaje jednak pytanie o to, jak będą one realizowane w praktyce. Najbardziej oczywistym rozwiązaniem byłoby umieszczanie kodów na odwrocie dokumentu prawa jazdy. W praktyce takie rozwiązanie nie miałoby jednak wiele sensu.

Prawo jazdy 17-latka będzie ważne tylko na terenie Polski. Oznacza to, że fizyczny dokument w ogóle nie jest potrzebny do prowadzenia. Informacje o uzyskanych w Polsce uprawnieniach są przecież wpisywane do rządowej Centralnej Ewidencji Kierowców. Zdalny dostęp do CEK ma zaś policja. Podczas kontroli mundurowi nie muszą nawet sięgać po fizyczny dokument prawa jazdy, ponieważ po podaniu przez kontrolowanego podstawowych informacji personalnych policjanci uzyskują dostęp do wszystkich danych o jego uprawnieniach.

Z punktu widzenia niepełnoletnich kierowców idealnie byłoby, gdyby nowe kody były jedynie wpisywane do Centralnej Ewidencji Kierowców, a sam nastolatek nie musiał odbierać fizycznego dokumentu prawa jazdy. Jeśli mógłby zdecydować, że odbierze je dopiero po uzyskaniu pełnoletności, mógłby otrzymać już "czysty" dokument bez nowych kodów. W przeciwnym razie będzie musiał dwa razy w ciągu roku odbierać prawo jazdy. I dwa razy za nie płacić.