Nastolatki za kierownicą. Najgorzej jest nocą. Nowy raport UE 

Komisja Europejska opublikowała nowy raport dotyczący młodych kierowców. Temat jest istotny szczególnie teraz, ponieważ polskie przepisy – zmienione zgodnie z nowymi unijnymi dyrektywami – od 3 marca 2026 r. zezwolą na uzyskiwanie prawa jazdy kategorii B po ukończeniu 17. roku życia. Nie obejdzie się bez obostrzeń – do egzaminu będzie można przystąpić tylko za zgodą rodzica czy opiekuna, a przez pierwsze miesiące będzie można jechać tylko z bardziej doświadczonym kierowcą. I słusznie. Przynajmniej tak pokazują dane. Również te z Polski.

Według wstępnych danych Komendy Głównej Policji w 2024 r. (dokładnych danych za 2025 r. jeszcze nie ma) kierowcy w wieku 18-24 lata spowodowali 2,94 tys. wypadków. W przeliczeniu na 100 tys. osób w tym wieku było to 118 wypadków. Dla porównania – kierowcy w wieku 40-59 lat, w przeliczeniu na 100 tys. osób w tym wieku, spowodowali 56 wypadków. Bardzo młody kierowca jest więc statystycznie dwukrotnie bardziej niebezpieczny niż kierowca w średnim wieku.

Europejskie dane pokazują szczególnie wyraźną nadreprezentację w zdarzeniach, mających miejsce w nocy i poza obszarem zabudowanym. Być może częścią winy za taki stan rzeczy należy obarczyć udział młodych kierowców w imprezach, ale częściowo może być to również efekt małego doświadczenia w interpretowaniu sytuacji drogowej po zmroku.

Jest też powód biologiczny. Jak informują autorzy raportu Komisji Europejskiej, mózg rozwija się mniej więcej do 25. roku życia. U osób, które nie ukończyły tego wieku, struktury odpowiedzialne za odczuwanie przyjemności i nagrody są już często dobrze rozwinięte. Gorzej jest jednak ze strukturami, które karzą zastanowić się nad konsekwencjami czynów przed zdecydowaniem się na nie. W efekcie młody kierowca może podejmować złe decyzje.

Kolejnym czynnikiem ryzyka jest obecność w samochodzie innych młodych osób. Badania pokazują, że w przypadku młodych kierowców inne osoby w podobnym wieku podnoszą ryzyko spowodowania wypadku. Jest to bardziej widoczne u mężczyzn niż u kobiet. Ryzyko wypadku zmniejszała za to obecność w samochodzie osoby liczącej sobie przynajmniej 30 lat lub rodzica.