ABS

Tak wyglądał jeden z pierwszych dostępnych na rynku systemów ABS.

System ABS jest czasami całkowicie błędnie nazywany systemem antypoślizgowym. Naprawdę jego rola jest inna - ma utrzymywać poślizg kół na pewnym, ściśle określonym poziomie. Do czego potrzebny jest poślizg i dlaczego ma mieć określoną wartość? O tym w dalszej części tekstu.

System ABS jest czasami całkowicie błędnie nazywany systemem antypoślizgowym. Naprawdę jego rola jest inna - ma utrzymywać poślizg kół na pewnym, ściśle określonym poziomie. Do czego potrzebny jest poślizg i dlaczego ma mieć określoną wartość? O tym w dalszej części tekstu.

Zadania układu ABS:

  1. zapobieganie utracie stabilności samochodu podczas hamowania,
  2. zapewnianie kierowalności podczas hamowania,
  3. skrócenia drogi hamowania.

Trzeci punkt jest najmniej ważny i czasami, z uwagi na priorytety (1 i 2), nie jest osiągany.

Spójrzmy na wykres:

Przedstawia on siły przenoszone przez oponę w zależności od poślizgu. Poślizg wzdłużny koła podczas hamowania definiujemy jako:
poślizg = (prędkość samochodu - prędkość obwodowa koła) / (prędkość samochodu) * 100%

Łatwo zauważyć, że gdy koło będzie miało tę samą prędkość co samochód to poślizg wyniesie 0%, gdy koło się zatrzyma (zablokuje) to 100%. Skupmy się najpierw na niebieskiej krzywej określającej stosunek siły wzdłużnej do nacisku na koło - czasami nazywany współczynnikiem przyczepności1 wzdłużnej. Widzimy, że przy poślizgu 0%, opona nie przenosi żadnej siły2. Czyli nie zachodzi hamowanie. Z najskuteczniejszym hamowaniem mamy do czynienia w punkcje A. Jednocześnie siła poprzeczna (krzywa czerwona) jest na tyle wysoka, że zapewnia możliwość skręcania samochodem.

Wspaniale, to wciskajmy pedał tak by utrzymywać się na punkcie A! Problem w tym, że jeśli choć minimalnie przekroczymy ten punkt to siła wzdłużna zacznie spadać. Tymczasem nacisk na tarcze hamulcowe pozostanie ten sam (trzymamy pedał w tej samej pozycji) i koło zostanie zatrzymane. Znajdziemy się wtedy w punkcie B, gdzie no dość, że hamowanie jest mniej skuteczne, to jeszcze tracimy możliwość kierowania pojazdem - siła poprzeczna zbliżona jest do zera. Samochód może wtedy też utracić stabilność, szczególnie gdy zablokowaniu ulegną koła osi tylnej.

Prawdziwość tego wykresu można udowodnić na przykładzie korka od butelki. Łatwiej go wyciągnąć (siła poprzeczna) jednocześnie obracając (poślizg wzdłużny).

ABS wkracza do akcji

Nie ma kierowcy o tak szybkiej reakcji by potrafił cofnąć pedał (po przekroczeniu A) nim poślizg dojdzie do punktu B. Elektronika potrafi sobie z tym poradzić.
ABS próbuje utrzymać poślizg na poziomie rzędu 10-30% procent - na wykresie oznaczono to pogrubioną niebieską linią. Koło nieustanie zwalnia i przyspiesza, tak by odległość od punktu A była jak najmniejsza.

Elementy składowe
Na ABS składają się:

  • czujniki prędkości kół (przy każdym z kół), najczęściej magnetoindukcyjne, współpracujące z tarczami zębatymi przy kołach lub specjalnymi łożyskami,
  • modulatory ciśnienia - obecnie najczęściej indywidualne dla każdego z kół,
  • sterownik zarządzający systemem.

Obecnie modulatory zostały zintegrowane wraz ze sterownikiem w pojedynczej obudowie.

Czy ABS zawsze skraca drogę hamowanie?

Nie zawsze. Są luźne nawierzchnie typu śnieg, piach, gdzie punkt B z naszego wykresu leży wyżej niż A. Wtedy bardziej opłacalne jest zablokowanie kół.
Również gdy podczas hamowania lewe i prawe koła toczą się po różnych nawierzchniach może dość do wydłużenie drogi hamowania. Dla przykładu: lewe koła znajdują się na asfalcie, prawe na poboczu. Bez ABS można by zablokować prawe jednocześnie lepiej wykorzystując siłę hamowania lewych. Wtedy jednak może dojść do zarzucenia pojazdu. ABS ograniczy siłę hamowania i wydłuży jego drogę, ale zapewni znacznie lepszą stabilność pojazdu.

Problem z odczytem prędkości

ABS powinien znać poślizg koła. Problem w tym, że kiedy wszystkie cztery koła są hamowane to z żadnego z nich nie można odczytać prędkości pojazdu.
ABS musi wtedy posiadać specjalny algorytm przewidujący prędkość samochodu na bazie zachowania kół lub współpracować z akcelorometrem mierzącym opóźnienie samochodu. W tym drugim przypadku znając prędkość samochodu sprzed hamowania i całkując opóźnienie możemy wyliczyć aktualną prędkość.

Polski akcent

Mało znanym faktem jest to, że w Polsce opracowywano systemy ABS zarówno dla samochodów osobowych jak i ciężarowych. Próby dowodzące jego skuteczności przeprowadzano już na Fiacie 125p. Smaczku dodaje fakt, że wtedy sami Włosi (Fiat) nie produkowali samochodów z ABS.

1. Pomiędzy oponą a nawierzchnią.

2. Zawsze gdy hamujemy, przyspieszamy czy skręcamy zachodzi poślizg - zwykle tak mały (1-2%), że niezauważalny dla kierowcy. Stąd określenie "wpaść w poślizg" nie jest prawidłowe. Najczęściej gdy go używamy mamy do czynienia z pracą opony w nieastabilnej części charakterystyki - w przypadku hamowania pomiędzy punktami A i B.

Citroën - In Love With You - Odc. 1 "Sztuka oddychania pod wodą"

Drogowy ABS od BMW dla sportowych motocykli

... BMW zaprezentowało drogowy system ABS dla supersportowych motocykli. ... Funkcję ABS Pro opracowano specjalnie z myślą o użytkowaniu na publicznych drogach. Jak twierdzi BMW, ABS Pro opiera się w swym działaniu na kalkulacjach dotyczących kąta ...

dawno temu

Co to jest i jak działa ABS?

... ABS, czyli z niemieckiego Antiblockiersystem, to element układów hamulcowych pojazdów mechanicznych, w tym samochodów i motocykli, który ma za zadanie zapobiegać blokowaniu kół w trakcie hamowania ... Z tego artykułu dowiesz się: jakie są ...

dawno temu

Hamowanie na śniegu z wyczuciem to przeszłość. Zobacz test

... Wielokrotnie powtarzana zasada mocnego hamowania z systemem ABS nie każdego przekonuje. Zwłaszcza starsi kierowcy uważają, że na śniegu należy hamować z wyczuciem, by nie dopuścić do... zadziałania ABS-u. Sprawdziłem, jak jest w rzeczywistości. ...

9 miesięcy temu

Jak skutecznie hamować z systemem ABS?

... Dawniej na kursach nauki jazdy samochodem rozważało się teorię hamowania pulsacyjnego, choć praktyka pokazywała, że tylko garstka kierowców sobie z tym radzi. Z pomocą przyszedł nam system ABS ... , który służy właśnie po to, by hamować możliwie ...

dawno temu

ABS: cel i zasada działania

... System ABS jest czasami całkowicie błędnie nazywany systemem antypoślizgowym. Naprawdę jego rola jest inna - ma utrzymywać poślizg kół na pewnym, ściśle określonym poziomie. Do czego potrzebny jest poślizg i dlaczego ma mieć określoną wartość? O ...

dawno temu

Awarie systemu ABS

... System ABS stał się już w zasadzie normą we współczesnych i nawet kilkuletnich samochodach. Mniej więcej od 10 lat montuje się go niemal w standardzie, w tym od 2011 roku obowiązkowo. Tym samym ... Układ przeciwpoślizgowy ABS jest ogólnie bardzo ...

dawno temu

Honda: nowy system ABS

... Starszy tester Michael Neeves testował niedawno pierwszy w historii superbike wyposażony w elektrycznie sterowany system ABS. Po testach motoru CBR1000RR Fireblade w Katarze w Internecie pojawiło się mnóstwo komentarzy. Wśród różnych opinii ...

dawno temu

ABS w motocyklach Hondy

... Wielu producentów motocykli stosuje w swoich modelach hamulce, ze specyficznym anty-lockiem, który przypomina samochodowy ABS. Honda testuje aktualnie urządzenia, które same decydują o rozłożeniu ...

dawno temu

Priusy wszystkich krajów - łączcie się

... Toyota Motor Europe poinformowała, że planuje wezwać do swoich serwisów właścicieli Priusów III, w celu dokonania kontroli, naprawy poprzez modyfikację oprogramowania zarządzającego systemem ABS. Ilu ich będzie? Raptem 52 903 sztuki! ... Toyota ...

dawno temu

Honda na MCN London Show

... system ABS. Oprócz prezentacji modeli Honda zamierza omówić stosowane przez siebie technologie i odpowiadać na pytanie zainteresowanych. ... system ABS. Oprócz prezentacji modeli Honda zamierza omówić stosowane przez siebie technologie i ...

dawno temu

Polskie ceny Forda KA

... wyposażenie obejmie poduszkę powietrzną kierowcy i pasażera, ABS, automatycznie włączające się światła awaryjne w chwili nagłego hamowania. ... wyposażenie obejmie poduszkę powietrzną kierowcy i pasażera, ABS, automatycznie włączające się ...

dawno temu

Fiat 500 już od 34.500zł

... Na myśli mam odmianę Naked. Co w niej znajdziemy? Silnik 1,2 litra o mocy 69KM, dwie poduszki powietrzne, ABS i wspomaganie kierownicy. Cóż, może dużo to nie jest, ale zawsze coś. Dumni możemy być z faktu, że wersja ta dostępna będzie jedynie na ...

dawno temu

Obowiązkowe wyposażenie samochodu od 2018 roku

... Lista obowiązkowych elementów, w które producenci muszą wyposażać zjeżdżające z taśm produkcyjnych samochody, Zawiera dziś poduszki powietrzne, ABS czy czujniki ciśnienia w oponach. Od przyszłego roku oprócz nich pojawią się nowe systemy. ...

dawno temu

Syrena 105 Lux dołącza do floty Panek CarSharing

... jednak przesadzać z prędkością. Układ kierowniczy i zawieszenie są z zupełnie innego świata. Nie mówiąc już o braku jakichkolwiek stref zgniotu. Nieobecność ABS i poduszek powietrznych to oczywistość. 391324 ...

miesiąc temu

Powiązane Tematy

Popularne tematy

Zobacz wszystkie