Budowa klocków hamulcowych

Klocki hamulcowe są częścią roboczą wchodzących w skład układu hamulcowego i często niewiele się o nich mówi. Po prostu są i koniec, jakby były sprężynką czy śrubą. Wbrew pozorom, składają się z więcej niż jednego elementu. Od ich budowy i wykonania zależy komfort używania hamulców. Warto przyjrzeć się im z bliska.

fot. Mariusz Zmysłowski

Z jakich elementów składa się klocek hamulcowy?

Klocki hamulcowe mają konstrukcję warstwową i będziemy kolejne warstwy omawiać zaczynając od płytki nośnej. Już sama płytka nośna ma kluczowy wpływ na eksploatację, ale także na montaż. Od poprawności jej wykonania – zachowania wymiarów – zależy to, czy klocek idealnie dopasuje się do zacisku i nie będzie wpadał w niepożądane wibracje lub czy będzie stukał. Możliwe jest nawet zablokowanie klocka w zacisku. Zwykle klocki do konkretnego modelu mają identyczny kształt, ale to od wymiarów, których nie widać, zależy czy klocek będzie w zacisku sztywny, czy mimo wszystko zacznie się poruszać.

Płytka nośna, do której przytwierdzony jest materiał cierny jest od niego izolowana. Za izolację służy tzw. międzywarstwa. Służy ona do ochrony zacisku hamulcowego przed przegrzaniem. Izoluje materiał cierny od pozostałych elementów układu hamulcowego, ponieważ podczas hamowania panują tu bardzo wysokie temperatury. Kolejnym zadaniem międzywarstwy jest tłumienie wibracji pochodzących bezpośrednio od elementy ciernego. Dobrej jakości klocki pracują cicho, niezależnie od warunków panujących w trakcie hamowania, co oznacza, że międzywarstwa dobrze spełnia swoje zadanie. Zwykle międzywarstwa ma około 2 mm grubości. Ten element z płytką nośną łączy klej.

Wreszcie dochodzimy do materiału ciernego, czyli elementu odpowiedzialnego bezpośrednio za hamowanie. Każdy producent stosuje własne mieszanki użyte do wykonania materiału ciernego (tzw. masy ciernej) w zależności od rodzaju samochodu i jego przeznaczenia. To właśnie materiał cierny odróżnia klocki sportowe od tradycyjnych, te o wyższym współczynniku tarcia od tych, które wytrzymują wyższe temperatury czy wyższe przebiegi. Wybór mieszanki na pierwszy montaż do zwykłego samochodu to odnalezienie kompromisu między współczynnikiem tarcia, wygodą i trwałością.

Najpopularniejszymi materiałami, z których powstaje masa cierna są grafit, opiłki brązu, wełna stalowa, włókno miedziane, włókno szklane, tlenki żelaza. Materiały te są łączone za pomocą żywic i poddawane procesowi wypalania. Ich dokładna ilość jak i technologia łączenia stanowi zazwyczaj pilnie strzeżoną tajemnicę producenta klocków. Są producenci, którzy do mieszanek dodają także materiał ceramiczny, taki jak w ceramicznych klockach hamulcowych samochodów wyczynowych. Jedynie niewielka domieszka tego materiału powoduje, że klocki mogą być stosowane w zwykłych samochodach do codziennego użytku, ale mają bardzo pożądane cechy. Są niemal całkowicie odporne na wodę, nie brudzą felg pyłem i nie piszczą w czasie hamowania.

Pożądaną cechą klocków hamulcowych jest odporność na fading. To zjawisko, które jest efektem powstania w wysokich temperaturach poduszki gazowej między materiałem ciernym klocka a tarczą hamulcową. Powstaje ona w wyniku odparowania składników masy ciernej, a powoduje spadek skuteczności hamulców.

W tym miejscu warto wspomnieć o materiałach, których nie można stosować do produkcji klocków hamulcowych. Są to na przykład azbest i metale ciężkie. Wiele z nich ma bardzo dobre parametry i byłyby stosowane, gdyby nie ich szkodliwość dla organizmów. Niektórzy producenci nie stosują już miedzi, która również jest na liście tych szkodliwych, choć nie zakazanych związków.

Zobacz również: Tylko na Autokult.pl

Na płytce nośnej, po jej drugiej stronie, powinny się znajdować dodatkowe nakładki, tzw. shim. Mają one zapobiegać piszczeniu w czasie hamowania. Na tanich klockach nakładek takich zazwyczaj nie ma lub są one zastępowane elastyczną farbą lub masą polimerową, która nie do końca spełnia swoje zadanie.

Wybór odpowiednich klocków hamulcowych ma ogromne znacznie nie tylko na skuteczność hamowania i odporność na temperaturę, ale także na komfort jazdy. Charakterystyczne szuranie czy piszczenie nie należą do pożądanych efektów hamowania. Dlatego warto wybrać klocki hamulcowe renomowanych producentów. Bardziej wymagający użytkownicy mogą korzystać z produktów firm specjalizujących się w klockach przeznaczonych do motorsportu. Takie firmy mają swoje linie klocków do użytku codziennego, tak jak inne mają swoje linie klocków tzw. sportowych, o wyższym współczynniku tarcia czy wyższej odporności na temperaturę.

Tuning hamulców – klocki hamulcowe [cz. 1]

Gdy wszystko w układzie hamulcowym jest sprawne, a nawet wymienione na nowe, a wciąż hamulce nie są zadowalające, trzeba przejść do ich tuningu. Jak…

Źródło: Materiały firmy Breck, Materiały firmy Textar

Zobacz więcej artykułów z serii: Hamulce

Podziel się:

Przeczytaj także:

Także w kategorii Poradniki i mechanika:

Dlaczego klimatyzacja nie chłodzi? Najczęstsze awarie i błędy serwisowe Trójkąt odblaskowy – w jakich sytuacjach i jak go ustawiać na drodze? Co to jest jazda defensywna i jak ją stosować w praktyce? Leki zaburzające zdolność prowadzenia pojazdu [poradnik] Regeneracja wtryskiwaczy Common Rail Jaka technika jazdy na autostradzie jest najlepsza? Odłączanie cylindrów w silnikach - po co się stosuje i jak to działa? Chiptuning niejedno ma imię – nie tylko zwiększa moc silnika Do czego służy zawór EGR, co się w nim psuje i czy warto go wyeliminować? Transport zwierząt w samochodzie - jak robić to bezpiecznie i co pokryje ubezpieczenie? VAT a zakup paliwa do pojazdów firmowych [cz. 1] VAT a zakup paliwa do pojazdów firmowych [cz. 2] Jak wygląda kompleksowy serwis układu klimatyzacji? Ubezpieczenie opon, szyb, kosztów naprawy, assistance – kiedy się opłaca? GAP i ochrona prawna dla pojazdów służbowych, a wartość dla klienta Jak usunąć skutecznie naklejkę rejestracyjną z przedniej szyby? Jak wybierać letnie opony? - poradnik Jak działa klimatyzacja w samochodzie - wszystko co powinieneś o niej wiedzieć Ubezpieczenia komunikacyjne – czy warto kupić OC, AC, NNW Przyczyny hałasów w tylnym zawieszeniu Kiedy zakładać letnie opony i jak sprawdzić czy się nadają do jazdy Prawa Murphy'ego na drodze - jak sobie z nimi radzić?* Odpowiedzialność sprzedawcy za używany samochód [cz. 2] Odpowiedzialność sprzedawcy za używany samochód [cz. 1]

Popularne w tym tygodniu:

Jak wybrać mechanika i o co zadbać, oddając mu samochód? Fabryczne instalacje gazowe w Fiatach. Czy to się opłaca? Najlepsze opony do najpopularniejszych samochodów Jak kupić samochód używany - poradnik dla początkującego Geometria samochodu: kiedy warto ją sprawdzić? Assistance z „naprowadzaniem” Ubezpieczenie opon jest tanie, ale czy ma sens? Ile kosztuje podstawowy serwis przeciętnego samochodu?