Opony z kolcami – budowa, przeznaczenie, gdzie można ich używać

Zima to okres, który daje się we znaki większości kierowców. Śnieżyce, minusowe temperatury i zamarzający deszcz sprawiają, że podróżowanie jest bardzo trudne. Najgroźniejsza jest jednak gołoledź. W takich warunkach nawet zimowe opony na nic się nie zdadzą. Jest jednak rozwiązanie.

Historia opon z kolcami

Kariera opon z kolcami zaczęła się w krajach skandynawskich w latach 50. ubiegłego wieku. Miały one przede wszystkim zapewnić dobrą przyczepność na zaśnieżonych i oblodzonych drogach oraz poprawić bezpieczeństwo. W kolejnych latach stały się bardzo popularne w Europie i Ameryce.

Pod koniec lat 70. zaczęły powstawać pierwsze prace podsumowujące badania dotyczące wpływu opon z kolcami na bezpieczeństwo w ruchu drogowym oraz na stan nawierzchni. Po ich analizie wprowadzono przepisy regulujące stosowanie tego typu ogumienia, zmuszając tym samym producentów do zmiany ich konstrukcji. W niektórych krajach zakazano użytkowania takich opon.

Budowa opon z kolcami

Pod względem konstrukcji opisywane opony nie różnią się znacząco od typowych zimówek. Można stwierdzić, że do ogumienia z lamelkami dodawane są kolce. Ich liczba zależna jest od takich parametrów, jak model czy rozmiar ogumienia. Przeważnie na jednym kole umieszcza się od 60 do 120 kolców. Całkowita długość kolców jest zależna od przeznaczenia opony. W przypadku aut osobowych jest to przeważnie od 10 do 15 mm, a w pojazdach ciężarowych aż 30 mm. Każdy z nich waży około 2 gramów. Składają się one zasadniczo z dwóch elementów. Zaliczamy do nich korpus oraz kolec właściwy. Pierwszy jest członem zagnieżdżonym w oponie. Wykonuje się go z różnych materiałów, takich jak na przykład stal, aluminium czy nawet plastik. Drugi element to część wystająca średnio na 1,5 mm ponad powierzchnię opony. Ważne jest, żeby zużycie tej części podczas jazdy było jak najmniejsze. Dlatego jest ona zwykle wykonana z odpornego na ścieranie węglika wolframu.

Opona z kolcami

Kolce umiejscowione są w gumie bieżnika. Na ogół nie ma dużych różnic pomiędzy oponami wyposażonymi w kolce a zwykłymi oponami radialnymi. Przeważnie nieco większa warstwa gumy jest przy bieżniku i pod rowkami. Chodzi o to, aby zapewnić odpowiednią separację pomiędzy korpusem kolca a stalowym oplotem opony. Jeżeli warstwa gumy byłaby zbyt cienka, to woda i sól z drogi dostawałyby się w głąb opony (do oplotu), powodując korozję. W efekcie zużycie byłoby szybsze, możliwe byłyby również mechaniczne uszkodzenia opasań przez kolce. Mogłoby się tak zdarzyć w przypadku jazdy po suchym asfalcie, wpadnięcia w dziurę czy dynamicznego wjazdu na krawężnik. W związku z tym kolce dodaje się po wulkanizacji opony. Zwykle możliwe jest ponowne kolcowanie ogumienia. Robi się to w przypadku zużycia bądź zgubienia kolców.

W jakim celu stosuje się opony z kolcami?

Ogumienie wyposażone w kolce ma służyć na drogach pokrytych ubitą warstwą śniegu bądź lodu. Eksploatowanie go w takich warunkach jest najlepszym rozwiązaniem. W tym miejscu jednak zalety się kończą. Opony z kolcami użytkowane w warunkach innych niż opisywane są o wiele mniej efektywne od klasycznych opon zimowych. Mniej lamelek oraz sztywniejsza konstrukcja powodują, że nawet w sypkim śniegu nie sprawdzają się za dobrze. Jest wręcz przeciwnie — spada poziom bezpieczeństwa.

Opony z kolcami

Każdy z nas niewątpliwie dostrzeże zalety tego ogumienia. Niestety, mimo dużego postępu w kwestii projektowania i wykonania nie udało się jeszcze zniwelować negatywnego wpływu opon z kolcami na nawierzchnię. Ich stosowanie na czarnej drodze prowadzi m.in. do zmiany chropowatości asfaltu, a to może mieć znaczący wpływ na poziom przyczepności (efekt polerowania nawierzchni).
Kolejną kwestią jest zużywanie się kolców i ich wypadanie. Przy wyższych prędkościach oderwany kolec od opony jest dużym zagrożeniem dla nas, innych użytkowników dróg i przechodniów.

Zobacz również: Goodyear - konferencja

Jazda po zaśnieżonych drogach

W jakich warunkach można korzystać z opon z kolcami?

Zasadność stosowania opon z kolcami jest zależna od regionu oraz stanu utrzymania dróg. Rozróżniamy dwa standardy: tzw. białe drogi i czarne drogi. Pierwszy z nich obowiązuje w miejscach, gdzie panują trudne warunki. Trwający parę miesięcy okres zimowy powoduje, że utrzymanie standardu czarnej drogi jest trudne i kosztowne (Skandynawia). Dba się więc o to, aby droga była odśnieżona. Pozostaje na niej jednak warstwa ubitego śniegu i lodu. W związku z tym dla zapewnienia przyczepności pozwala się, a nawet nakazuje jazdę na oponach wyposażonych w kolce.

Drugi standard, czyli czarna droga, obowiązuje w krajach o zdecydowanie bardziej zróżnicowanym klimacie, w których zimy są mniej regularne i intensywne, a temperatura bardziej się waha. W takich warunkach zdecydowanie łatwiejsze jest doprowadzenie stanu dróg do czarnej nawierzchni, która zwykle posypana jest solą. Wtedy stosowanie opisywanych opon jest bezpodstawne.

Gdzie można używać opon z kolcami?

W Europie użytkowanie ogumienia z kolcami jest dozwolone w okresie zimowym między innymi w Norwegii, Finlandii, Szwecji, Szwajcarii, Austrii i we Włoszech. W tych krajach obowiązują regulacje prawne określające, w jakim okresie można je stosować, z jakimi maksymalnymi prędkościami można się przemieszczać oraz jak należy oznakować auto. Warto dodać, że w krajach Skandynawii (Norwegia, Finlandia, Szwecja) wjazd do niektórych miast samochodami z oponami wyposażonymi w kolce jest dodatkowo płatny.

Opony zimowe z kolcami

Przepisy w Polsce dotyczące opon z kolcami

Opon z kolcami w Polsce można używać jedynie w określonych warunkach drogowych. Jest to możliwe od 2010 roku i dotyczy tylko rajdów za uprzednią zgodą odpowiednich organów. Wcześniej ich stosowanie było zakazane, o czym mówiło Rozporządzenie ministra infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. 2003 nr 32 poz. 262 z późniejszymi zmianami), które jest aktem wykonawczym do ustawy Prawo o ruchu drogowym. Paragraf 11 ustęp 7 punkt 6 tego dokumentu mówi, że pojazd nie może być wyposażony w opony z umieszczonymi trwale, wystającymi na zewnątrz elementami przeciwpoślizgowymi.

22 lipca 2010 roku wprowadzono wyjątki od tego zapisu, zezwalające na użycie opon z kolcami. Zostały one zapisane w art. 65a ust. 3 pkt 7a p.r.d. Opony kolcowane mogą być wykorzystywane w pojazdach biorących udział w rajdach i wyścigach zimowych za zgodą zarządcy drogi, a więc m.in. zarządu województwa, zarządu powiatu bądź wójta (burmistrza, prezydenta miasta), w zależności od kategorii drogi, na której odbywa impreza. Obowiązek uzyskania zgody spoczywa na organizatorze wydarzenia, co reguluje dodany 22 lipca 2010 roku art. 65a ust. 3 pkt 7a p.r.d. Opony z kolcami mogą być stosowane również w rowerach.

Zobacz więcej artykułów z serii: Koła i ogumienie

Podziel się:

Przeczytaj także:

Także w kategorii Poradniki i mechanika:

Usterki w silniku ZS, które mogą się zdarzyć zimą... Jak holować przyczepę – poradnik Zimowe wyjazdy autem na narty - kompendium wiedzy [poradnik] Jak wybrać łańcuchy śniegowe - poradnik Jak przewozić zwierzęta w samochodzie - poradnik Jak wymienić klocki hamulcowe - poradnik Paliwa zimowe dla silników ZS od strony technicznej Zestaw naprawczy czy koło zapasowe? - poradnik Lakierowanie na mokro - na czym polega? Silnik krokowy - budowa, zasada działania, funkcjonowanie Wyciągarki – budowa, działanie, obsługa Co jest niezbędne do off-roadu? Jak zamontować fotelik samochodowy? [poradnik] Rozrząd - rodzaje napędu Jak zamontować boks dachowy [poradnik] Paliwa zimowe – dlaczego warto je stosować? Alternator – budowa, usterki, sposób działania Kabriolet z dachem materiałowym czy metalowo-szklanym? - różnice techniczne Paliwa zimowe - czym właściwie są? Jak otworzyć zamarznięte drzwi? [poradnik] Po co i jak glinkować karoserię [poradnik] Akumulator – kiedy wymieniać, jak dobierać? Jak założyć łańcuchy śniegowe? [poradnik] Taryfikator mandatów i punktów karnych na rok 2013/2014

Popularne w tym tygodniu:

Jakość paliw: kontrole UOKiK w 2017 roku - niektóre stacje to pułapki Bardzo wysokie OC dla młodych kierowców. Jak można je obniżyć? Gdzie policja najczęściej sprawdza prędkość? Czy mity o LPG są uzasadnione? Mandaty za granicą. Kary są znacznie wyższe niż w Polsce Oszustwa kierowców i użytkowników samochodów. Czym mogą grozić? Znaki zakazu (typ B) z opisem Niebezpieczne zachowania pasażerów - zaciągnięcie ręcznego i łapanie za kierownicę nie są najgorsze Czy kierowcy są oszukiwani w sprawie opon? Sprawdzi to UOKiK Szybki przegląd techniczny przed wakacyjnym wyjazdem - lista 7 rzeczy do sprawdzenia Tarcze hamulcowe lakierowane metodą UV. Skuteczny sposób na korozję Świece żarowe: kiedyś niezbędne zimą, dziś mogą sprawiać kłopoty latem