rozrząd

Rozrząd jest mózgiem silnika kontrolując procesy poboru mieszanki i odprowadzania zużytych gazów.

Rozrząd jest to system zaworów i elementów sterowania ich ruchem w silniku spalinowym, który realizuje napełnianie cylindra mieszanką i usuwanie gazów spalinowych.

Na rozrząd w tradycyjnym silniku tłokowym, czterosuwowym składa się kilka zaworów (zwykle dwa lub cztery, rzadziej trzy lub pięć), których ruchem zarządza odpowiednio wyprofilowany wał zwany wałkiem rozrządu. Ma on tzw. krzywki, które zamieniają ruch obrotowy na posuwisty i przekazują go na zawory za pośrednictwem popychaczy.

Wałek rozrządu może być umieszczony w głowicy pomiędzy zaworami lub nad nimi, a także w kadłubie, sterując ruchem zaworów poprzez tzw. laski popychaczy, przenoszące ruch posuwisty z dołu silnika do jego górnej części.

Ruch (obroty) wału rozrządu są ściśle zsynchronizowane z ruchem wału korbowego, a tym samym z pracą każdego z tłoków. Odpowiednie zawory – dolotowe lub wylotowe - otwierają się we właściwym momencie, zapewniając właściwe napełnianie i opróżnianie cylindra. To zgranie ruchu zaworów z ruchem tłoków nazywa się fazami rozrządu.

Synchronizacja wałka rozrządu z wałem korbowym jest realizowana poprzez zespół przekładni zwany napędem rozrządu. Stanowi on zwykle pasek zębaty lub łańcuch oraz odpowiednie koła (zdawcze, napędowe oraz pośrednie). Dawniej stosowało się zespół zębatek przekazujący napęd z wału korbowego na wał rozrządu.

W rozrządzie jednym z ważniejszych pojęć jest kąt wyprzedzenia i opóźnienia otwarcia i zamknięcia zaworu. Wartość tych kątów mówi o tym, o ile wcześniej ma się otworzyć i później zamknąć odpowiedni do danego cyklu pracy zawór. Na przykład, zawór dolotowy otwiera się jeszcze przed zakończeniem wydalania mieszanki, tak jak zawór wylotowy zamyka się już po rozpoczęciu napełniania cylindra świeżą mieszanką. W silnikach kąty te są zmienne, co nazywamy zmiennymi fazami rozrządu.

Rozrząd - rodzaje

Warto również dodać kilka słów na temat rodzajów występujących rozrządów. Obecnie na rynku spotkać można zarówno rozrząd tulejowy, zaworowy, jak i tłokowy oraz rzadziej używany rozrząd sterowany przepustnicą obrotową. Występuje także rozrząd mieszany, czyli taki, w którym pozostałe układy łączą się. W przypadku dwóch pierwszych rozwiązań możemy mówić wyłącznie o zastosowaniu w silnikach czterosuwowych. Tłokowy i sterowany przepustnicą oraz mieszany wykorzystywany jest w dwusuwach. Różnice są niewielkie i polegają na innym systemie sterowania zaworami. W ten sposób w przypadku rozrządu zaworowego układ steruje zaworami wydechowymi i ssącymi, w rozrządzie tulejowym wykorzystywana jest tuleja, która odpowiada za otwieranie i zamykanie zaworów ssących i wydechowych. Podobnie sytuacja ma się w przypadku układu tłokowego, nazywanego również szczelinowym, gdzie za kontrolę otwarcia szczelin odpowiada tłok, który obsługuje trzy kanały (przelotowy, wydechowy i ssący). Rozrząd sterowany przepustnicą obrotową zbliżony jest do wymienionego jako ostatni układu mieszanego z tą różnicą, że w przypadku pierwszej opcji przepustnica otwiera i zamyka okna dolotowe do ładunku, a w drugiej opcji łączy się system tłoków i zaworów, które odpowiadają za usuwane spaliny.

Rozrząd suwakowy

Na koniec warto również wspomnieć o najnowszym rozwiązaniu, jeszcze nie tak powszechnym, jakim jest rozrząd suwakowy. Opracowany został przez firmę NSU i wykorzystywany jest w wysokoprężnych silnikach wyścigowych (NSU Renmax), a jego testy przeprowadzane były z wykorzystaniem motocykla przystosowanego do bicia rekordów prędkości. Dzięki zastosowaniu obracającego się elementu na końcu głowicy, konstruktorom udało się wyeliminować ruchy posuwisto-zwrotne. Zaletą takiego rozwiązania jest dużo lepsze zużycie silnika w szerszym zakresie momentu obrotowego. Wadą natomiast jest słabe smarowanie współpracujących ze sobą elementów oraz problemy ze szczelnością. Tego typu rozrząd wykorzystuje się w silnikach czterosuwowych, a nad ulepszeniem istniejącego modelu pracują również inne firmy.

Citroën - In Love With You - Odc. 1 "Sztuka oddychania pod wodą"

Awarie łańcucha rozrządu - przyczyny i diagnoza

... Teoretycznie łańcuch rozrządu ma tę przewagę nad paskiem, że jest trwalszy i bezpieczniejszy dla silnika. Jednak praktyka pokazuje, że więcej kłopotów sprawia właśnie łańcuch i to jak na ironię ... dlatego, że użytkownicy i mechanicy o niego nie ...

dawno temu

Co to jest rozrząd?

... Rozrząd jest to system zaworów i elementów sterowania ich ruchem w silniku spalinowym, który realizuje napełnianie cylindra mieszanką i usuwanie gazów spalinowych. ... Na rozrząd w tradycyjnym silniku tłokowym, czterosuwowym składa się kilka ...

dawno temu

Wałki rozrządu - budowa i działanie

... Czym jest tak naprawdę wałek rozrządu? Jakie ma on zadania oraz wymagania? Na co zwrócić uwagę podczas kupna, w jaki sposób opisywane są parametry wałka rozrządu oraz co one dla nas tak naprawdę znaczą? Odpowiedzi na te pytania w artykule. ... ...

dawno temu

Łańcuch rozrządu i jego wcale nie tak wieczne życie

... Czasy „niezniszczalnych” łańcuchów rozrządu wytrzymujących nawet pół miliona kilometrów przebiegu bezpowrotnie minęły. Odpowiadamy na pytanie, dlaczego obecne układy rozrządu z łańcuchem nie są już bezobsługowe i kiedy powinniśmy zacząć się ...

dawno temu

Łańcuch rozrządu czy pasek – co jest lepsze?

... Do napędzania wałka rozrządu i innych części osprzętu służy z reguły łańcuch lub pasek zębaty. Przyjęło się, że łańcuch jest trwalszy i wytrzymuje więcej, ale w praktyce jest nieco inaczej. ... Dawniej silniki wyposażone w napęd rozrządu ...

dawno temu

Rozrząd: gdy sprężyny nie wystarczają

... stosowanych w Formule 1 czy motocyklowym MotoGP potrzebne są pewniejsze rozwiązania, jak sprężyny pneumatyczne czy rozrząd desmodromiczny. ... stosowanych w Formule 1 czy motocyklowym MotoGP potrzebne są pewniejsze rozwiązania, jak sprężyny ...

dawno temu

Co to jest pasek rozrządu typu hot oil?

... To pasek rozrządu pracujący podobnie jak łańcuch w kąpieli olejowej. Obecnie jest powszechnie stosowany m. in. w samochodach marki Ford i w Grupie PSA. ... Generalnie przyjmuje się, że do napędu rozrządu służy pasek lub łańcuch i w zasadzie jest ...

dawno temu

Jak zapobiec zerwaniu paska rozrządu?

... Układ rozrządu to system wałków i pasek, które odpowiada za wprowadzenie mieszanki paliwowo-powietrznej do komory spalania i wyprowadzenie z niej spalin. Sprawność tego układu jest podstawą działania silnika, jeśli go zaniedbamy koszty  naprawy ...

dawno temu

Inteligentne fazy rozrządu - iVTEC

... Ostatnio opisywałem układ zmiennych faz rozrządu jaki stosuje Honda, czyli VTEC, wraz z jego głównymi odmianami. Ostatnią z nich, a zarazem najnowocześniejszą jest i-VTEC, którego działanie oraz budowę przedstawię w poniższym artykule. ... ...

dawno temu

Rozrząd - rodzaje napędu

... , bez którego żadna spalinowa jednostka napędowa nie mogłaby pracować. Chodzi o układ rozrządu. Przez lata rozwoju silników stosowano różne rozwiązania, ale zasada jego działania zawsze była podobna. ... Wałek rozrządu obraca się z dwukrotnie ...

dawno temu

Zmienne fazy rozrządu z Monachium - BMW VANOS

... Największym przeciwległym obozem do Japonii, w którym również rozwija się technologie zmiennych faz rozrządu, są Niemcy. W tej dziedzinie prym wiodą Audi, BMW oraz Porsche. Dzisiaj zajrzymy do VANOSa – pomysłu z Monachium. ... Największym ...

dawno temu

Zmienne fazy rozrządu po japońsku - VTEC [wideo]

... Wydawałoby się, ze technologia VTEC opracowana przez Hondę jest już na tyle leciwa, że większość miłośników motoryzacji powinna rozumieć jej działanie. Pojęcie zmiennych faz rozrządu nie jest raczej nikomu obce, ale w jaki sposób realizowany ...

dawno temu

Zmienne fazy rozrządu - co to jest i jak to działa?

... nie będziecie mieli już wątpliwości. VVT-i, czyli Variable Valve Timing with inteligence to inteligentny system zmiennych faz rozrządu. W przypadku Hondy mówimy o skrócie i-VTEC. Są to systemy ...

dawno temu

Powiązane Tematy

Popularne tematy

Zobacz wszystkie