Co to są zwolnice i po co się je stosuje?

Zwolnica to dodatkowa przekładnia zębata stosowana przy kołach napędzanych w celu zwiększenia przełożenia końcowego bez zwiększania rozmiarów i wytrzymałości innych elementów układu napędowego. Zwolnice umożliwiają budowę mostów portalowych zwiększających prześwit poprzeczny.

Zwolnica stosowana w Mercedesie G 63 AMG 6x6

Zwolnica stosowana w Mercedesie G 63 AMG 6x6 (fot. Mercedes)

Zwolnice stosuje się najczęściej w pojazdach użytkowych takich jak traktory, pojazdy budowlane, ciężarówki oraz pojazdy terenowe. Mają na celu zwiększenie przełożenia końcowego bez zwiększania rozmiaru innych mechanizmów, takich jak osiowy mechanizm różnicowy, skrzynia biegów czy skrzynia rozdzielcza. Zwolnice pozytywnie wpływają na wytrzymałość innych przekładni, szczególnie osiowych dyferencjałów przy nieznacznym wzroście masy pojazdu.

Klasyczny most portalowy w samochodzie Unimog

Nie zawsze zwolnice stosuje się w celu modyfikacji przełożeń, ale na przykład w celu podniesienia lub obniżenia prześwitu w sztywnym moście napędowym. Przykładami samochodów seryjnych ze zwolnicami zwiększającymi prześwit jest Hummer H1 czy ciężarówka terenowa Unimog. Zwolnice zastosował również Mercedes w modelu G 63 AMG 6×6 czy podobnym do niego G 500 4×42. W świecie samochodów terenowych znane są również specjalne, wojskowe wersje UAZ-ów z mostami portalowymi zwanymi afganami. Warto jednak dodać, że idea mostów portalowych to również obniżenie prześwitu poprzecznego. Takie same, lecz odwrócone mosty stosuje się w autobusach niskopodłogowych. Zwolnice są stosowane niemal zawsze w traktorach, ale nie zawsze mają na celu powiększenie prześwitu.

Mercedes G 63 AMG 6x6

Najczęściej spotykane konstrukcje zwolnic to:

  • Przekładnia obiegowa umieszczona w piastach kół – zwarta konstrukcja, brak zmiany prześwitu pod obudową mostu;
  • Przekładnia walcowa o uzębieniu zewnętrznym lub rzadziej wewnętrznym – umieszczona w oddzielnej obudowie, zwiększa prześwit pod obudową mostu;
  • Zwolnica różnicowa umieszczona w piastach kół – konstrukcja przekładni przypomina mechanizm różnicowy, nie zwiększa prześwitu pod obudową mostu.
Hummer H1 to przykład samochodu ze zwolnicami w niezależnym zawieszeniu

Warto na koniec zaznaczyć, że zwolnice używane są nie tylko w pojazdach ze sztywnymi mostami napędowymi. Przykładem samochodu, który korzysta ze zwolnic i niezależnego zawieszenia kół jest Hummer H1. Zastosowano w nim klasyczne zwolnice z przekładnią walcową o uzębieniu zewnętrznym. Zwolnice można kupić jako oddzielne elementy w formie akcesoriów terenowych. Stosuje się je w celu udoskonalenia samochodów terenowych startujących w trudnych rajdach przeprawowych.

Zobacz również: Jak prawidłowo przewozić dzieci w samochodzie?

Zobacz więcej artykułów z serii: Układ napędowy

Podziel się:

Przeczytaj także:

Także w kategorii Poradniki i mechanika:

Kiedy policjant może zatrzymać dowód rejestracyjny? Dlaczego klimatyzacja nie chłodzi? Najczęstsze awarie i błędy serwisowe Trójkąt odblaskowy – w jakich sytuacjach i jak go ustawiać na drodze? Co to jest jazda defensywna i jak ją stosować w praktyce? Ekojazda w firmach - czy to możliwe? Leki zaburzające zdolność prowadzenia pojazdu [poradnik] Regeneracja wtryskiwaczy Common Rail Jaka technika jazdy na autostradzie jest najlepsza? Odłączanie cylindrów w silnikach - po co się stosuje i jak to działa? Chiptuning niejedno ma imię – nie tylko zwiększa moc silnika Do czego służy zawór EGR, co się w nim psuje i czy warto go wyeliminować? Transport zwierząt w samochodzie - jak robić to bezpiecznie i co pokryje ubezpieczenie? Świadczenie kulancyjne, a regres ubezpieczeniowy Wartość rezydualna, czyli za ile sprzedamy auto [cz. 1] Serwisy autoryzowane ASO – czy są lepsze od sieci nieautoryzowanych? Co to jest stały napęd 4x4? Brud w silniku – dlaczego powstaje i jak z nim walczyć? Test zużycia paliwa w warunkach rzeczywistych - test specjalny Co to jest i do czego służy sprzęgło? Zakup samochodu do firmy: Fiat Tipo Co to jest i jak działa ABS? Czy trzeba demontować kulę zaczepu haka holowniczego? Uszkodzenia tarcz hamulcowych – przyczyny i skutki VAT a zakup paliwa do pojazdów firmowych [cz. 1]

Popularne w tym tygodniu:

Czy da się kupić auto za 800 zł i nim jeździć? Sprawdzamy, ile to naprawdę kosztuje Od 16 listopada na stacjach zimowe paliwo. Co oferują najwięksi gracze? Płyn do spryskiwaczy wymieniaj na zimowy już teraz. Oto najprostsza metoda Zimowe opony do auta segmentu D. Test GTU 2017 Skąd wziąć oryginalne części do nietypowego pojazdu? To spory problem dla ubezpieczyciela