Jak używać automatycznej skrzyni biegów?

Automatyczne skrzynie biegów zostały stworzone po to, by jak najmniej angażowały kierowcę i aby nie trzeba było robić niczego więcej poza wyborem jazdy do przodu i do tyłu. Dopóki tak traktujecie przekładnię, dopóty będzie ona służyła długo i bezawaryjnie.

fot. Marcin Łobodziński

Automatyczne skrzynie biegów psują się najczęściej od ich niewłaściwego używania, a samo ich używanie należy ograniczyć do minimum. Im więcej manipulujecie przy drążku skrzyni, tym większe prawdopodobieństwo uszkodzenia lub jej przyspieszonego zużycia.

Podstawowe tryby P, R, N, D

Są to podstawowe tryby jazdy, które ma każda automatyczna skrzynia biegów. P oznacza postój, R jazdę do tyłu, N położenie neutralne, D jazdę do przodu. Dopóki tak traktujecie te położenia lewarka skrzyni biegów, dopóty wszystko robicie zgodnie z życzeniem jej konstruktora.

Położenia P należy używać wyłącznie podczas postoju auta – nie podczas każdego zatrzymania. Jest to położenie, które włącza się wtedy, kiery mamy zamiar wyłączyć silnik i zakończyć jazdę. Nie należy P używać po każdym zatrzymaniu, np. na skrzyżowaniu. Położenie P blokuje przekładnię na stałe i zatrzymuje ją, dlatego włączenie tego trybu podczas jazdy z minimalną choćby prędkością jest dla skrzyni biegów bardzo niebezpieczne. P należy włączać wyłącznie wtedy, gdy samochód stoi w miejscu i przytrzymujemy go hamulcem. Jeżeli silnik pracuje i mamy zamiar jeszcze jechać, najlepiej pozostawić skrzynię w trybie do jazdy. Dopiero gdy planujecie dłuższy postój (powyżej minuty) z włączonym silnikiem, można przejść w tryb P. Tylko na trybie P lub opcjonalnie na N należy wyłączać silnik.

Trybów R i D używa się do jazdy do tyłu i do przodu. Gdy chcemy jechać do przodu, szybkich ruchem z położenia P włączamy D. Dlaczego szybkim? Ponieważ elektronika nie zdąży wtedy wysłać sygnału o włączeniu biegu wstecznego i zamiast uruchamiać kolejno wszystkie tryby, włączy tylko D. Większość przekładni z drążkiem jest tak skonstruowana, że przejście w tryb D wymusza również przejście przez R i N.

Kiedy chcecie pojechać do tyłu będąc w trybie D, należy przesunąć drążek w tryb R i dopiero po chwili puścić hamulec. Odczujecie minimalne szarpnięcie, które informuje o tym, że samochód jest gotowy do jazdy w wybranym przez was trybie. Nie należy przechodzić pomiędzy trybami R i D gdy auto się toczy, choć jest to możliwe. Nie należy tego robić również podczas jazdy – większość przekładni ma blokadę. Zawsze należy się zatrzymać i przełączać tryby mając wciśnięty pedał hamulca.

Do czego służy położenie N? Wbrew temu, co robią niektórzy użytkownicy, nie do tego, by odciążyć silnik i skrzynię biegów po zatrzymaniu się na światłach, przejściu dla pieszych czy przejeździe kolejowym. Położenie N, czyli neutralne używa się wyłącznie w sytuacjach awaryjnych, wtedy, gdy chcemy przemieścić samochód bez użycia silnika (pchanie, holowanie). W samochodach użytkowych używa się go również wtedy, gdy włączamy dodatkowe urządzenie napędzane silnikiem. Podczas normalnej eksploatacji jest to tryb, którego się nie używa.

Podsumowując: Trybów P, R, N i D używamy wyłącznie do tego, do czego służą. P – postój powyżej minuty; R – jazda do tyłu; N – sytuacje awaryjne; D – jazda do przodu. Chcąc zmienić tryb pracy skrzyni, zawsze należy zatrzymać pojazd i mieć wciśnięty pedał hamulca. Zatrzymując się na chwilę nie należy włączać trybów P lub N.

Dodatkowe tryby jazdy

Niekiedy w przekładniach mamy dodatkowe tryby jazdy, na przykład oznaczone cyfrowo 1,2,3… Są to tryby ograniczające liczbę biegów. Gdy włączymy 1 mamy do dyspozycji wyłącznie pierwszy bieg. W trybie 2 używamy wyłącznie drugiego biegu, np. podczas ruszania na bardzo śliskiej drodze. W trybie 3 mamy do dyspozycji trzy pierwsze biegi bez włączania się wyższych. Jest to tryb przydatny w jeździe górskiej, zarówno pod górę jak i z góry. Podczas jazdy pod górę ogranicza on włączanie się nieprzydatnych, wyższych biegów po puszczeniu pedału gazu. Natomiast jadąc w dół następuje mocniejsze hamowanie silnikiem. Tryby 1 i 2 najlepiej włączać podczas postoju, ale można je wyłączać przechodząc na D również podczas jazdy. Tryb ograniczający liczbę przełożeń (np. 3) najlepiej włączać wtedy, gdy przekładnia pracuje na jednym z biegów, które należą do tej ograniczonej grupy przełożeń.

Zobacz również: Najczęstsze błędy popełniane przez kierowców

Wiele przekładni automatycznych oferuje użytkownikowi tryb S – sportowy. Jest to inne oprogramowanie przekładni, która dłużej utrzymuje niższe przełożenie, a także później zmienia biegi na wyższe. Natomiast tryb manualny (najczęściej M lub oznaczony +/-) pozwala kierowcy samemu wybierać przełożenia. Tryb zimowy (W lub Winter) działa odwrotnie do sportowego – wcześniej zmienia biegi na wyższe. Z powyższych ustawień można korzystać w sposób dowolny, ponieważ skrzynie biegów mają odpowiednie blokady niepozwalające niczego popsuć kiedy włączymy je w nieodpowiednim momencie. W trybie manualnym, przekładnie same redukują biegi gdy jest już taka konieczność, choć nie zawsze zmieniają na wyższe.

Zobacz więcej artykułów z serii: Układ napędowy

Podziel się:

Przeczytaj także:

Także w kategorii Poradniki i mechanika:

Co powinieneś wiedzieć o felgach aluminiowych? Sprawca zdarzenia drogowego nie ma polisy OC lub zbiegł - co zrobić? Jak zmienić auto ciężarowe z kratką w samochód osobowy? Prawa i obowiązki policjanta podczas kontroli drogowej Co to jest system start-stop? Jakie awarie ogumienia można naprawić? Dlaczego klimatyzacja nie chłodzi? Najczęstsze awarie i błędy serwisowe Trójkąt odblaskowy – w jakich sytuacjach i jak go ustawiać na drodze? Co to jest jazda defensywna i jak ją stosować w praktyce? Rodzaje i zasada działania napędów quattro w samochodach Audi Najgorsze silniki Diesla, których nie polecamy w samochodach używanych Jak działa przekładnia CVT? Jak działa silnik Wankla? Co to jest downsizing? Przyczyny krzywienia się tarcz hamulcowych Diesel czy benzyna? Robimy generalny przegląd marek [cz. 1] Jak przewozić dziecko samochodem zgodnie z prawem? Kto może kierować ruchem drogowym? Kto musi zapłacić podatek od zakupu samochodu i jak to zrobić? Jakie służby mogą kontrolować kierowców? Co to jest polisa mini AC? Co to jest Simply Clever? Jakie dokumenty musi mieć kierowca? Dlaczego pękają półosie w Hondach?

Popularne w tym tygodniu:

Przeszukanie samochodu. Co należy wiedzieć? Zabierz zwierzaka w podróż, ale zrób to bezpiecznie Na które towarzystwa ubezpieczeniowe kierowcy skarżą się najczęściej? Podróżowanie trasami szybkiego ruchu: błędy i dobre praktyki Jak przewozić dziecko w foteliku samochodowym? Wyścigi na ćwierć mili wychodzą z podziemia. Wreszcie oficjalny puchar Polski Wiosną pada śnieg, a mamy opony letnie. Czy to niebezpieczne? Jak czytać oznaczenia na szybach samochodowych? Które firmy oferują najtańsze polisy OC? Jak i ile można zaoszczędzić na paliwie w trasie? 3.0 V6 CDI – zaawansowany techniczne, mocny, ale dość drogi w eksploatacji silnik Mercedesa Szkoda całkowita i zbyt niska wycena – jak napisać odwołanie?