Co to jest stały napęd 4x4?

Stały napęd na cztery koła to taki układ przeniesienia napędu, który w normalnych warunkach rozdziela siłę napędową zawsze na cztery koła. Zwykle dotyczy układów z międzyosiowym mechanizmem różnicowym, ale nie jest to sztywna zasada.

fot. Audi

Przyjęło się, że stały napęd na cztery koła zawsze realizuje mechanizm różnicowy, który odpowiada za rozdział siły napędowej pomiędzy osiami. Jednak obecnie międzyosiowy dyferencjał może zostać z powodzeniem zastąpiony przez specjalne sprzęgło wielopłytkowe. Przykładem takiej konstrukcji jest system xDrive BMW czy Symmetrical AWD w autach Subaru z automatyczną skrzynią biegów CVT. Taka konstrukcja również umożliwia rozdział siły napędowej pomiędzy osiami tak, by na każde z kół zawsze trafiał moment obrotowy, choć rozdział zmienia się zależnie od potrzeb. Nie można jednak mówić o stałym napędzie na cztery koła gdy jedna z osi jest poprzez działanie takiego sprzęgła dołączana automatycznie w razie wystąpienia poślizgu osi napędzanej stale. Choć w takim systemie często na oś dopędzaną trafia zawsze około 5 proc. siły napędowej, przyjmuje się, że o stałym napędzie na cztery koła mówimy wtedy, gdy na jedną z osi trafia podczas jazdy na wprost i bez poślizgu kilkadziesiąt procent momentu obrotowego.

O stałym napędzie na cztery koła nie można mówić również wtedy, gdy samochód ma ręcznie dołączany napęd jednej z osi (samochody terenowe). Wówczas stale napędzane są koła jednej osi (zwykle tylnej), natomiast dopiero po włączeniu trybu 4WD napęd jest dołączony, a zatem nie jest stały. W takich samochodach nie zaleca się jazdy po twardej nawierzchni z włączonym napędem na cztery koła. Nie znaczy to jednak, że nie można powiązać napędu stałego i dołączanego. Przykładem jest system Super Select stosowany w autach terenowych Mitsubishi. Za rozdział momentu obrotowego pomiędzy osie odpowiada mechanizm różnicowy, ale istnieje możliwość wyłączenia napędu przedniej osi. W takim przypadku mówimy o napędzie mieszanym, czyli zarówno stałym na jedną oś jak i stałym 4×4.

Rozwój napędu na cztery koła – od klasyki do automatyki [część 1]

Układy przeniesienia napędu rozwijają się w zawrotnym tempie, choć mogłoby się wydawać, że w tym obszarze wszystko już było. Tymczasem systemy 4×4…

Stały napęd na cztery koła można podzielić na dwa rodzaje pod względem rozdziału siły napędowej pomiędzy osiami – na symetryczny i niesymetryczny. Pierwszy to taki, w którym międzyosiowy dyferencjał ma klasyczną konstrukcję, rozdzielającą moment obrotowy pomiędzy osie w stosunku 50:50 (np. Land Rover Defender). Drugi realizowany jest przez niesymetryczny, międzyosiowy mechanizm różnicowy (np. Torsen) lub sprzęgło wielopłytkowe. Nowością w układach napędowych jest system Ford Performance AWD, który zadebiutował w modelu Focus RS trzeciej generacji. Tu mówimy również o stałym napędzie na cztery koła, choć nie ma on ani centralnego mechanizmu różnicowego ani też sprzęgła międzyosiowego. Napęd na tylną oś trafia z niesymetrycznego, przedniego dyferencjału, a za ilość jaka ma zostać tam przekazana, odpowiada para sprzęgieł zastępujących tylny mechanizm różnicowy. Na tylną oś trafia od 55 do 70 proc. siły napędowej, zależnie od potrzeb.

Nazewnictwo napędu na cztery koła nie ma żadnego znaczenia dla powyższych zasad, a nierzadko wprowadza w błąd. Najlepszym przykładem jest skrót AWD (All Wheel Drive), który teoretycznie oznacza napęd wszystkich kół. Często jednak skrótu AWD używa się w stosunku do napędów dołączanych. Natomiast skrót 4WD, który generalnie oznacza to samo, używa się w samochodach terenowych do oznaczania trybu 4×4 na przełączniku napędu. Quattro czy Symmetrical AWD to nazwy handlowe Audi i Subaru. Pierwszy może być zależnie od konstrukcji napędem stałym lub dołączanym, natomiast drugi zawsze jest stałym, ale wbrew nazwie, nie zawsze symetrycznym. To określenie dotyczy budowy, a nie zasady działania układu napędowego.

Rozwój napędu na cztery koła — od automatyki do napędów wirtualnych [część 2]

W poprzedniej części artykułu o napędach na cztery koła mogliście przeczytać o kierunku, w którym wyewoluowały proste rozwiązania. Tym razem…

Zobacz również: Tylko na Autokult.pl

Zobacz więcej artykułów z serii: Układ napędowy

Podziel się:

Przeczytaj także:

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy

Pokaż wszystkie komentarze

Także w kategorii Poradniki i mechanika:

Dlaczego klimatyzacja nie chłodzi? Najczęstsze awarie i błędy serwisowe Trójkąt odblaskowy – w jakich sytuacjach i jak go ustawiać na drodze? Co to jest jazda defensywna i jak ją stosować w praktyce? Ekojazda w firmach - czy to możliwe? Leki zaburzające zdolność prowadzenia pojazdu [poradnik] Regeneracja wtryskiwaczy Common Rail Jaka technika jazdy na autostradzie jest najlepsza? Odłączanie cylindrów w silnikach - po co się stosuje i jak to działa? Chiptuning niejedno ma imię – nie tylko zwiększa moc silnika Do czego służy zawór EGR, co się w nim psuje i czy warto go wyeliminować? Transport zwierząt w samochodzie - jak robić to bezpiecznie i co pokryje ubezpieczenie? Świadczenie kulancyjne, a regres ubezpieczeniowy Wartość rezydualna, czyli za ile sprzedamy auto [cz. 1] Brud w silniku – dlaczego powstaje i jak z nim walczyć? Kiedy policjant może zatrzymać dowód rejestracyjny? Test zużycia paliwa w warunkach rzeczywistych - test specjalny Co to jest i do czego służy sprzęgło? Zakup samochodu do firmy: Fiat Tipo Co to jest i jak działa ABS? Czy trzeba demontować kulę zaczepu haka holowniczego? Uszkodzenia tarcz hamulcowych – przyczyny i skutki VAT a zakup paliwa do pojazdów firmowych [cz. 1] VAT a zakup paliwa do pojazdów firmowych [cz. 2] Serwisy nieautoryzowane lepsze od ASO?!

Popularne w tym tygodniu:

Sprzedałeś samochód - rozlicz się z urzędem skarbowym „Na mechanika” - nowy sposób na oszukiwanie kierowców Tak łatwo można wpaść w kłopoty finansowe. Wystarczy brak OC 3.0d: flagowy diesel BMW nie jest taki idealny, jak go malują 5 zasad, dzięki którym będziesz lepszym kierowcą Czy można naprawić lampy LED? AdBlue: mocznik do diesla Usuwanie filtra DPF – nie ma z tym problemu, ale jest spór Samochody kompaktowe z prostymi silnikami benzynowymi Rozgrzany samochód jest dla dziecka śmiertelną pułapką Jak wybrać auto pod montaż instalacji gazowej? Sprawdzenie skuteczności amortyzatorów jest trudne. Dlaczego?