Sprężarka klimatyzacji – do czego służy i dlaczego się psuje?

Mogliście już przeczytać o podstawowych problemach z układem klimatyzacji oraz kilka porad odnośnie serwisu. Dziś poruszymy temat drogiego urządzenia, jakim jest kompresor klimatyzacji. Dowiecie się do czego służy i dlaczego się psuje.

Do czego służy sprężarka klimatyzacji?

Znając budowę i zasadę działania układu klimatyzacji łatwo domyślić się, do czego służy sprężarka. Pokrótce, układ klimatyzacji jest dość podobny do układu chłodzenia, bowiem w jednym i w drugim krąży czynnik chłodzący, jedno i drugie służy do chłodzenia, a za chłodzenie samego czynnika odpowiada chłodnica o niemal identycznym kształcie. Nawet parownik klimatyzacji ma swój odpowiednik w układzie chłodzenia, którym jest nagrzewnica. To, co najbardziej różni układ klimatyzacji od układu chłodzenia silnika poza celem ich stosowania to obecność sprężarki. To w niej najwięcej się dzieje. Służy ona nie tylko do wprawiania w ruch czynnika jak pompa wody ciecz, ale również jego sprężania. To właśnie sprężenie czynnika powoduje, że klimatyzacja chłodzi. Sprężony czynnik w stanie ciekłym trafia do skraplacza ponieważ w procesie sprężania powstają duże ilości ciepła, które jest oddawane przez chłodnicę klimatyzacji. Następnie czynnik w stanie ciekłym trafia do parownika, gdzie rozpręża się i przechodzi w stan gazowy, co powoduje gwałtowny spadek temperatury, którą schładzane jest powietrze trafiające przez układ wentylacji do kabiny. Z parownika gaz wraca do sprężarki i proces się powtarza. Przedstawia go poniższe wideo:

Jak widzieliście na filmie, kompresor klimatyzacji jest swego rodzaju pompą ssąco-tłoczącą i jednocześnie urządzeniem sprężającym. Dokładnie taka jest jej funkcja. Musi zarówno zasysać rozprężony czynnik z parownika jak i tłoczyć sprężony do skraplacza. Proces ten następuje naprzemian. Film pokazuje również najpopularniejszy rodzaj sprężarek klimatyzacji o konstrukcji tłokowej. Nie można więc porównać sprężarki klimatyzacji z pompą wody. Lepszym porównaniem byłoby tu ludzkie serce, które również zasysa i tłoczy naszą krew, a w jego wnętrzu następuje przemiana.

Sprężarka o stałej i zmiennej pojemności

Najpopularniejsze sprężarki klimatyzacji, czyli sprężarki tłokowe dzieli się na dwie grupy: o stałej pojemności i o zmiennej pojemności. Pierwsza grupa to sprężarki, w których tłoki pracują zawsze tak samo, pompując zawsze tę samą ilość czynnika, a jedynym zmiennym parametrem jest prędkość obrotowa sprężarki uzależniona od prędkości obrotowej silnika, który napędza ją poprzez pasek. Jej wydajność zależy więc od prędkości obrotowej – im wyższa, tym wyższa wydajność. W takich kompresorach stosuje się sprzęgło elektromagnetyczne na kole pasowym sprężarki, które ją włącza i wyłącza.

Budowa sprężarki CVC bez sprzęgła załączającego

W urządzeniach o zmiennej pojemności, zwanych CVC (Clutchless Variable Compressor) kąt pochylenia tarczy, na której zamontowane są tłoki, jest regulowany przez sprężyny reagujące na ciśnienie w układzie. Ciśnienie to kontroluje na bieżąco elektrozawór i to on odpowiada za regulację ciśnienia sprężania czynnika w kompresorze. Przy niskiej prędkości obrotowej silnika, wartość stopnia sprężania jest zwiększana i na odwrót w taki sposób, by realnie uzyskać stałą wydajność. Niektóre sprężarki CVC są na tyle skuteczne i pracują w tak szerokim zakresie ciśnień, że nie stosuje się w nich sprzęgieł włączających napęd, co oznacza, że pracują stale. Gdy klimatyzacja zostanie wyłączona, kompresor ustawia się na minimalna wydajność. Zasadę działania sprężarki CVC pokazuje poniższy materiał wideo.

Sprężarki CVC bez sprzęgła załączającego mają oczywiście swoje zalety i wady. Do zalet należy uproszczenie konstrukcji (wyeliminowania sprzęgła), ciągłe smarowanie sprężarki, efektywniejsze chłodzenie. Mają też i wady, a do nich należą m. in. niższa trwałość przez ciągłą pracę, większa wrażliwość na ubytki czynnika (brak smarowania), wyższa wrażliwość na uszkodzenia mechaniczne (kolizja samochodu).

Awarie sprężarki klimatyzacji

Patrząc na budowę wewnętrzną sprężarki klimatyzacji nietrudno się domyślić, że to kosztowne urządzenie, składające się z wielu precyzyjnie wykonanych i dopasowanych do siebie elementów. Jeżeli układ klimatyzacji jest sprawny i regularnie serwisowany, nie ma zagrożenia awarią sprężarki. Jedyną przyczyną jej awarii może być tylko naturalne zużycie części. Jednak nie zawsze sprężarka pracuje w idealnych dla niej warunkach.

Najczęściej sprężarka klimatyzacji ulega zatarciu przez brak oleju w układzie. Może to być zarówno następstwem braku czynnika chłodzącego, który jest zmieszany z olejem jak i przez niepodanie oleju do czynnika podczas jego wymiany w serwisie. Inną przyczyną zatarcia sprężarki jest dostanie się do układu zanieczyszczeń. Może to nastąpić, na przykład poprzez długotrwałe rozszczelnienie lub podczas wymiany któregoś z elementów, np. skraplacza, parownika lub samej sprężarki. Jak już wspominałem w poprzednim artykule, do układu przedostaje się również woda, która nie może być usunięta gdy osuszacz jest długo nie wymieniany. Jedną z przyczyn awarii sprężarki jest również podanie zbyt dużej ilości czynnika do układu (tzw. dobijanie) lub samego oleju, co prowadzi do blokowania pracy sprężarki. Szczególnie na to narażone są sprężarki CVC.

Zobacz również: Najczęstsze błędy popełniane przez kierowców

Powodem awarii sprężarki może być również niska wydajność, niekoniecznie nieszczelność skraplacza. Mało wydajny skraplacz powoduje wyższą temperaturę w układzie, a to może skutkować przegrzaniem sprężarki. Tego typu zdarzenie zwykle poprzedza spadek wydajności układu klimatyzacji (brak chłodzenia).

Jak pokazuje praktyka warsztatowa, najczęściej dochodzi do awarii sprężarek, które zostały nieprawidłowo wymienione w serwisie. Dlatego należy przestrzegać pewnych procedur, a to rzecz jasna zwiększa koszty całej operacji. I tu niekiedy serwisy, ale i klienci chcą zaoszczędzić.

Wymiana sprężarki klimatyzacji

Jak w przypadku wymiany każdego podzespołu w samochodzie, przed przystąpieniem do prac należy ustalić przyczynę jego awarii. Bez tego, wymiana urządzenia nie ma większego sensu, chyba, że sprężarka się zwyczajnie zużyła. Gdy sprężarka uległa zatarciu z pewnością wewnątrz układu znajdują się opiłki. Niektóre serwisy zalecają płukanie układu przeznaczonymi do tego środkami chemicznymi i to należy zrobić, ale producenci sprężarek zalecają również wymianę skraplacza, z którego teoretycznie nie da się usunąć opiłków na nowy. Konieczna jest również wymiana osuszacza i zaworu rozprężnego. Po wypłukaniu układu środkami chemicznymi należy je usunąć, najlepiej przy pomocy azotu.

Przed zamontowaniem nowego kompresora należy uzupełnić w nim stan oleju do poziomu zalecanego przez producenta. Najlepiej wylać ze starego kompresora olej i taką samą ilością napełnić nowy, gdyż zawsze w nowej sprężarce jest trochę oleju nowego, zalanego fabrycznie. Nalanie zbyt dużej ilości oleju do sprężarki jest jedną z częstych przyczyn jej awarii. Zawsze należy stosować się do zaleceń producenta sprężarki i używać tylko oleju do niej przeznaczonej. Przed uruchomieniem układu należy wykonać kilkanaście obrotów wałem sprężarki (nie kołem pasowym!) by rozprowadzić olej w sprężarce. Używa się do tego specjalnych kluczy. Po zamontowaniu wszystkich elementów należy napełnić układ czynnikiem i po uruchomieniu silnika pozostawić włączony na kilka minut.

Wymiana czy regeneracja?

To podstawowe pytanie odnośnie każdego z droższych urządzeń w samochodzie. Najlepiej jest oczywiście wymienić kompresor na nowy i tego samego producenta co oryginalny, ale ceny takiej operacji mogą odstraszać. Sam kompresor to wydatek zwykle nie mniejszy niż 1000 zł, do tego dochodzą pozostałe części i praca mechanika. Średnio więc wymiana kompresora to wydatek rzędu 1500–2500 zł. Innym rozwiązaniem jest zastosowanie tańszych zamienników nierenomowanych producentów, ale to niezbyt dobry pomysł. My zalecamy wymianę kompresora tylko i wyłącznie na oryginalny (czyt. tego samego producenta co fabryczny). Alternatywnym rozwiązaniem jest naszym zdaniem jego regeneracja, która przeprowadzona właściwie, w dobrym serwisie przywróci sprężarce pełną sprawność. Jest to z pewnością lepsze rozwiązanie niż zastąpienie kompresora fabrycznego kiepskiej jakości zamiennikiem.

CENY KOMPRESORÓW KLIMATYZACJI DO WYBRANYCH MODELI SAMOCHODÓW

Marka i model 

samochodu

cena 

Producent

części

Audi A4 (B8) 2.0 TDI 1199 zł Nissens
BMW 520d (E60) 1481 zł Delphi
Citroen C3 1.4 16V 774 zł NRF
Fiat Grande Punto 1.4 16V 1457 zł Hella
Ford Mondeo IV 2.0 TDCI 1025 zł Valeo
Opel Insignia 2.0 CDTI 1299 zł Delphi
Renault Laguna III 2.0 16V 1402 zł Nissens
Skoda Fabia 1.4 16V 1119 zł Denso
Toyota Corolla E14 1.5 1986 zł Denso
Volkswagen Golf VI 1.4 TSI 861 zł Valeo

 

Ceny części przygotowano w oparciu o katalog iParts.pl

 

Dlaczego klimatyzacja nie chłodzi? Najczęstsze awarie i błędy serwisowe

Mrozy trwają w najlepsze i niektórzy nie wyobrażają sobie jeżdżenia samochodem bez klimatyzacji. Niestety nie każdy pamięta o jej regularnym…

Zobacz więcej artykułów z serii: Układ wentylacji i klimatyzacji

Podziel się:

Przeczytaj także:

Także w kategorii Poradniki i mechanika:

Dlaczego klimatyzacja nie chłodzi? Najczęstsze awarie i błędy serwisowe Leki zaburzające zdolność prowadzenia pojazdu [poradnik] Regeneracja wtryskiwaczy Common Rail Jaka technika jazdy na autostradzie jest najlepsza? Do czego służy zawór EGR, co się w nim psuje i czy warto go wyeliminować? Napędy i zawieszenia crossoverów i SUV-ów – dlaczego nie nadają się do jazdy w terenie? Samochody z silnikami do jazdy na krótkich dystansach i możliwością montażu taniej instalacji LPG Systemy bezpieczeństwa i wspomagania jazdy – kiedy i jak działają oraz czy warto im zaufać? Negatywne skutki eksploatacji samochodu na krótkich dystansach Krzyżaki wału napędowego – budowa i eksploatacja Zalety i wady klimatyzacji samochodowej Punkty karne za wykroczenia drogowe 2015 / 2016 Wpływ sposobu eksploatacji samochodu na zużycie paliwa – test specjalny [część 1] Nowy taryfikator mandatów na rok 2015 / 2016 Jak serwisować hamulce bębnowe? Hamulce bębnowe – konstrukcje, zalety i wady oraz dlaczego wciąż się je stosuje? Do czego służą przeguby półosi i jakie są objawy ich zużycia? Okazjonalne i odpłatne przewożenie osób – co powinieneś wiedzieć o carpoolingu? Czujnik spalania detonacyjnego/stukowego i jego rola w pojeździe Smarowanie mechanizmów różnicowych - czy wymiana oleju jest konieczna? Zawieszenia wielowahaczowe – nie zawsze drogie w eksploatacji, nie zawsze lepsze od prostych rozwiązań Co to jest kolumna MacPhersona? Wideorejestratory do obrony własnej, ale mogą być mieczem obosiecznym Instalacje gazowe do silników z bezpośrednim wtryskiem benzyny – dwa sposoby na obniżenie kosztów eksploatacji

Popularne w tym tygodniu:

Jakość paliw: kontrole UOKiK w 2017 roku - niektóre stacje to pułapki Bardzo wysokie OC dla młodych kierowców. Jak można je obniżyć? Gdzie policja najczęściej sprawdza prędkość? Czy mity o LPG są uzasadnione? Mandaty za granicą. Kary są znacznie wyższe niż w Polsce Oszustwa kierowców i użytkowników samochodów. Czym mogą grozić? Znaki zakazu (typ B) z opisem Niebezpieczne zachowania pasażerów - zaciągnięcie ręcznego i łapanie za kierownicę nie są najgorsze Czy kierowcy są oszukiwani w sprawie opon? Sprawdzi to UOKiK Szybki przegląd techniczny przed wakacyjnym wyjazdem - lista 7 rzeczy do sprawdzenia Tarcze hamulcowe lakierowane metodą UV. Skuteczny sposób na korozję Świece żarowe: kiedyś niezbędne zimą, dziś mogą sprawiać kłopoty latem