Łożysko wyciskowe sprzęgła – zasada działania i eksploatacja

Łożysko wyciskowe jest dziś nieodłącznym elementem układu wysprzęglania, wymienianym przy okazji wymiany samego sprzęgła. Ten prosty element wytrzymuje zazwyczaj cały okres eksploatacji sprzęgła i nie warto na nim oszczędzać.

Opisywaliśmy już wcześniej budowę i zasadę działania układu włączania i wyłączania sprzęgła, a jego nieodłącznym elementem jest mechanizm wyciskowy z łożyskiem wyciskowym, które często jest nazywane łożyskiem oporowym, gdyż pokonuje opór sprężyny centralnej sprzęgła. Łożysko wyciskowe osadzone centralnie na osi sprzęgła służy do wyłączania sprzęgła poprzez przeniesienie siły z pedału i siłownika hydraulicznego (rzadziej mechanicznego) na sprężynę talerzową. Naciskając (rzadziej odciągając) sprężynę talerzową odciąga ono docisk od tarczy sprzęgła. Przenosi zatem duże obciążenia. Ważne jest jego prawidłowe ustawienie podczas montażu tak samo jak ustawienie samego sprzęgła. Niektóre łożyska wyciskowe mają system zatrzaskiwania lub centrujący, co całkowicie lub częściowo eliminuje błędy montażowe.

Już w latach 60. opatentowano łożysko wyciskowe samocentrujące, czyli takie, które samo dopasowuje się do osi rotacji względem sprężyny talerzowej. Pozwoliło to nie tylko na łatwiejszy montaż, ale także zmniejszenie temperatury pracy i tym samym poprawienie niezawodności. Dziś w zasadzie nie zdarzają się awarie tego elementu, a wcześniejsza wymiana łożyska wiąże się praktycznie zawsze z oszczędnościami poczynionymi przez właściciela pojazdu lub mechanika podczas poprzedniej wymiany sprzęgła przeprowadzonej bez wymiany łożyska.

Niedługo później, bo w latach 70. w zespole łożyska wyciskowego pojawiły się elementy z tworzyw sztucznych i kompozytów, które zmniejszyły koszty produkcji i masę łożyska. Coraz częściej łożysko wyciskowe jest zintegrowane z dźwignią, na którą działa wysprzęglik lub nawet z wysprzęglikiem (wysprzęglik centralny), co znów powoduje niższe koszty produkcji i kolejny spadek masy.

Objawy zużycia i sposób naprawy

Jedynym objawem zużytego łożyska wyciskowego jest wycie lub huczenie nasilające się po rozłączeniu sprzęgła, czyli wciśnięciu pedału. Nie pozostaje wówczas nic innego jak wymienić łożysko co w zasadzie wiąże się z robocizną nieznacznie tańszą niż wymiana całego sprzęgła. Jeżeli zatem układ wyłączający sprzęgło pracuje prawidłowo, poza podwyższonym hałasem, można wymianę łożyska odłożyć na później, tj. do czasu wymiany całego sprzęgła. Można też wcześniej wymienić sprzęgło ponieważ wymiana samego łożyska jest tak samo nieuzasadniona finansowo jak wymiana sprzęgła bez założenia nowego łożyska. Warto pamiętać o tym, że awaria wysprzęglika powoduje brak możliwości wyłączenia sprzęgła, a zatem i dalszej jazdy, a więc wymiana łożyska zintegrowanego z wysprzęglikiem centralnym jest koniecznością podczas wymiany sprzęgła.

Przy wymianie lub serwisowaniu łożyska oporowego należy równocześnie sprawdzić dokładnie stan takich elementów sprzęgła jak sprężyny pedału, linki lub układu hydraulicznego czy widełek wyłączających.

Opinia eksperta z iParts.pl na temat łożysk wyciskowych:

Łożysko wyciskowe sprzęgła spotykane jest zarówno w układach sprzęgłowych sterowanych mechanicznie jak i hydraulicznie. Zadaniem łożyska wyciskowego jest włączanie i wyłączanie sprzęgła poprzez realizację nacisku na sprężynę talerzową docisku sprzęgła. Łożysko wyciskowe to najczęściej specjalnie przekonstruowane łożysko kulkowe skośne, choć zdarzają się również inne rozwiązania. Wśród konstruktorów współczesnych sprzęgieł samochodowych zauważa się tendencję do stosowania układów typu CSC (Concentric Slave Cylinder), gdzie siłownik hydrauliczny i łożysko wyciskowe sprzęgła stanowią jeden zintegrowany element.

Zobacz również: Najczęstsze błędy popełniane przez kierowców

Typowym objawem zużycia łożyska wyciskowego jest charakterystyczny szum, który występuje w momencie wciśnięcia pedału sprzęgła i ustępuje po jego zwolnieniu. Mogą pojawiać się także problemy z skokową pracą pedału sprzęgła, bądź utrudnioną zmianą przełożeń. Teoretycznie trwałość tego elementu jest zbliżona do trwałości całego sprzęgła. Zużycie może nastąpić szybciej jeżeli kierowca ma tendencję do nadużywadentsprzęgła (np. trzyma wciśnięty pedał podczas postoju na światłach).
Jeżeli uszkodzeniu uległo wyłącznie łożysko (lub wysprzęglik CSC) można wymienić jedynie ten element.

Natomiast w przypadku wymiany zespołu sprzęgłowego (tarcza sprzęgłowa, docisk sprzęgła i ewentualnie dwumasowe koło zamachowe) pomijanie wymiany łożyska wyciskowego jest ekonomicznie nieuzasadnione nawet, jeżeli jest ono sprawne. Coraz częściej producenci konfekcjonując zestawy sprzęgłowe dołączają do pakietu także łożysko.

W ofercie naszego sklepu znajdują się łożyska sprzęgła firm: Luk, Sachs, Valeo, a także Meyle, SKF, Statim, Blue Print czy Japanparts.

Przykładowe ceny łożysk wyciskowych

Zobacz więcej artykułów z serii: Sprzęgło i koło dwumasowe

Podziel się:

Przeczytaj także:

Także w kategorii Poradniki i mechanika:

Leki zaburzające zdolność prowadzenia pojazdu [poradnik] Regeneracja wtryskiwaczy Common Rail Jaka technika jazdy na autostradzie jest najlepsza? Do czego służy zawór EGR, co się w nim psuje i czy warto go wyeliminować? Smarowanie mechanizmów różnicowych - czy wymiana oleju jest konieczna? Dlaczego pasek napędu osprzętu ma coraz trudniejsze życie? Dlaczego serwis klimatyzacji najlepiej wykonać na wiosnę? Przyczyny ubywania oleju silnikowego Chłodnica układu EGR – co warto o niej wiedzieć? System inteligentnego ładowania akumulatora – musisz wiedzieć o jego istnieniu przed wymianą baterii Czujniki obrotów kół – do czego służą, jak działają i jakie są objawy ich awarii? Rozwój napędu na cztery koła - od automatyki do napędów wirtualnych [część 2] Objawy i skutki awarii chłodnicy oleju Rozwój napędu na cztery koła – od klasyki do automatyki [część 1] Termostaty fazowe – po co komplikować proste urządzenie? Termostat – zadania termostatów i celowość ich stosowania Czy jazda na oponach całorocznych się opłaca? Opony całoroczne – czym się różnią od opon sezonowych? Świeca żarowa pełni więcej funkcji niż myślisz Przyczyny awarii turbosprężarek – część 5 Przyczyny awarii turbosprężarek – część 4 Utrata wartości samochodu po 3 latach – sprawdź ile stracisz Jak dobrać oświetlenie do auta? Przyczyny awarii turbosprężarek – część 3

Popularne w tym tygodniu:

Zabierz zwierzaka w podróż, ale zrób to bezpiecznie Podróżowanie trasami szybkiego ruchu: błędy i dobre praktyki Na które towarzystwa ubezpieczeniowe kierowcy skarżą się najczęściej? Jak przewozić dziecko w foteliku samochodowym? Wyścigi na ćwierć mili wychodzą z podziemia. Wreszcie oficjalny puchar Polski Wiosną pada śnieg, a mamy opony letnie. Czy to niebezpieczne? Jak czytać oznaczenia na szybach samochodowych? Które firmy oferują najtańsze polisy OC? Jak i ile można zaoszczędzić na paliwie w trasie? 3.0 V6 CDI – zaawansowany techniczne, mocny, ale dość drogi w eksploatacji silnik Mercedesa Jak czytać ogłoszenia sprzedaży samochodów? Szkoda całkowita i zbyt niska wycena – jak napisać odwołanie?