Subaru Symmetrical AWD – o co w tym chodzi?

Od wielu lat samochody marki Subaru kojarzą się z napędem na cztery koła i to najlepszym. Nazwa Symmetrical AWD wyrobiła sobie nie mniejszą renomę niż quattro, choć w przeciwieństwie do rozwiązania niemieckiego producenta, Subaru nie używa jej w nazewnictwie swoich modeli. Wiele osób uważa, że japoński napęd 4x4 jest najlepszy. Skąd się wzięło to przekonanie i czy jest słuszne?

Symetryczny układ napędu na cztery koła - mniej więcej tak należałoby to tłumaczyć. Wiele osób źle rozumie ideę tego rozwiązania. Jeśli uważasz, że chodzi o stały napęd 4×4 z równym rozdziałem siły napędowej to już zabrnąłeś w kozi róg.

Idea Symmetrical AWD (S-AWD) jest nieco inna i nie ma nic wspólnego z podziałem siły napędowej na osie. Chodzi o ruchome części układu napędowego, które po przecięciu całego samochodu wzdłuż osi, stanowią lustrzane odbicie, a wszelkiego rodzaju wały i wałki napędowe znajdują się w osi samochodu. Zaczynając od wału korbowego silnika, który zawsze jest umieszczony wzdłużnie, poprzez sprzęgło, wałki w skomplikowanych skrzyniach biegów doprowadzające moment obrotowy do dyferencjałów, na głównym wale napędowym kończąc – wszystkie te elementy znajdują się dokładnie na środku. Co więcej, przednie i tylne półosie mają równą długość. Do tego dochodzi idea stosowania silnika typu boxer.

Wszystko to sprawia, że układ napędowy Subaru z systemem S-AWD pozostając dokładnie na środku pojazdu i mocowany maksymalnie nisko, daje ponadprzeciętne właściwości jezdne i doskonałe wyważenie samochodu. Każdy, kto choć chwilę jeździł jakimkolwiek Subaru z S-AWD po śniegu, wie o co chodzi. Tego typu układ napędowy nieco inaczej obciąża elementy zawieszenia, wpływa na wyczuwalną różnicę w położeniu środka ciężkości, co w efekcie daje bajeczne wręcz prowadzenie przy zachowaniu odpowiedniej miękkości zawieszenia.

Kluczem jest tak naprawdę skrzynia biegów, która w Subaru jest bardzo skomplikowanym i dlatego tak drogim podzespołem. W jednej obudowie mieści się nie tylko przekładnia i przedni mechanizm różnicowy, ale także centralny mechanizm różnicowy i wszystkie elementy układu napędowego, które inni producenci by nie komplikować sobie sprawy umieszczają w skrzyni rozdzielczej lub przy tylnej osi (sprzęgła wielopłytkowe). Dlatego też skrzynia biegów Subaru S-AWD stanowi swoistą konstrukcję zespoloną, będącą jednocześnie skrzynią rozdzielczą.

Drugim kluczem do doskonałości układu napędowego S-AWD jest rezygnacja z półśrodków. Nie każdy o tym wie, że jest wiele konstrukcji o nazwie Symmetrical AWD, które diametralnie się od siebie różnią. Nie każde Subaru S-AWD jest wyposażone w centralny mechanizm różnicowy. Niektóre modele z automatyczną skrzynią biegów mają zamiast niego sprzęgło wielopłytkowe sterowane hydraulicznie. W przeciwieństwie do wielu podobnych rozwiązań z dołączaną osią tylną, w Subaru już wstępnie jest ono zablokowane, co przekłada się na efekt stałego napędu na cztery koła. Sterowane poprzez elektronikę może zareagować szybciej i jednocześnie łagodniej od najlepszej innej tego typu konstrukcji, czyli sprzęgła firmy Haldex piątej generacji, które potrafi zaskoczyć kierowcę nagłą zmianą charakterystyki prowadzenia samochodu. Jak więc widać, nawet w najprostszych rozwiązaniach opartych na sprzęgle dołączającym napęd, Subaru nie stosuje tanich i prostych chwytów odkładając na bok m. in. względy ekologiczne, przedkładając nad nie względy bezpieczeństwa.

Skrzynia bezstopniowa Lineartronic Subaru z widocznymi sprzęgłami płytkowymi

Zobacz również: Goodyear - konferencja

Inne rozwiązania Symmetrical AWD to centralny mechanizm różnicowy stożkowy lub planetarny blokowany szperą cierną lub sprzęgłem płytkowym. Najwyższy poziom to oczywiście układy napędowe modeli serii STi, które również w innych mechanizmach różnicowych niż centralny dyferencjał mają szpery lub elektronicznie sterowane sprzęgła. Ponadto centralny mechanizm różnicowy sterowany jest dwiema szperami (LSD) (elektroniczną i mechaniczną), z możliwością wstępnego ustalenia jego spięcia przez kierowcę. W zależności od potrzeb kierowcy mechanizmy różnicowe działają na dwa sposoby, tak by zawsze zapewnić najskuteczniejsze przenoszenie siły napędowej na koła (maksymalne spięcie dyferencjałów) lub maksymalną stabilność w zakręcie (mniejsze spięcie dyferencjałów i stały rozdział napędu pomiędzy osiami/kołami).

Czy Subaru Symmetrical AWD jest jedyny w swoim rodzaju?

Blisko, ale nie całkiem symetrycznie w Audi RS5
Brak symetrii w układzie napędowym Audi RS5 widać dopiero po rozebraniu skrzyni biegów

W pewnym sensie tak, ponieważ podobnego rozwiązania, tj. symetryczny układ napędowy połączony z silnikiem typu boxer umieszczonym z przodu nie stosuje nikt inny. Jednak wystarczy nieco przyjrzeć się układowi napędowemu Porsche 911 Carrera 4 by znaleźć podobieństwa. Ponadto prawie symetrycznym układem napędowym od lat mogłoby się pochwalić Audi w modelach z silnikiem umieszczonym wzdłużnie. Już w latach 80. i 90. inżynierowie z Ingolstadt potrafili zrobić ze skrzynią biegów prawie to samo co Subaru i zespolili przekładnię, skrzynię rozdzielczą oraz dwa mechanizmy różnicowe w jednej obudowie. Jednak Audi nie robi dokładnie symetrycznej skrzyni biegów, bowiem napęd na przednia oś wyprowadzany jest klasycznym, przednim wałem napędowym umieszczonym z boku, napędzanym kołami zębatymi (np. Audi A4) lub łańcuchem (np. Audi Q7). Również Audi R8 ma bardzo zbliżony do symetrycznego układ napędowy. Najbliżej idei symetrycznego układu był model Audi quattro z lat 80., w którym zastosowano centralny dyferencjał z mechaniczną blokadą umieszczony w skrzyni biegów i przekazujący moment obrotowy bezpośrednio na wał przedni i tylny, umieszczone w osi pojazdu.

Warto wspomnieć, że wiele układów napędowych z silnikiem umieszczonym wzdłużnie i napędem na tylną oś ma układ symetryczny, ale już nie AWD.

Zobacz więcej artykułów z serii: Układ napędowy

Podziel się:

Przeczytaj także:

Także w kategorii Poradniki i mechanika:

Leki zaburzające zdolność prowadzenia pojazdu [poradnik] Regeneracja wtryskiwaczy Common Rail Smarowanie mechanizmów różnicowych - czy wymiana oleju jest konieczna? Skrzynia biegów - dlaczego jedno przełożenie nie wystarczy? Wyprzedzanie, omijanie, cofanie - powtórka z przepisów Przewody zapłonowe – budowa, rodzaje i klasy Przejazdy kolejowe - przypomnienie przepisów Jak działa Direct Adaptive Steering w Infiniti Q50? Wszystko, co musisz wiedzieć o boosterach Elektryczne ogrzewanie postojowe – sposób na ciepły poranek Elektryczny hamulec postojowy – lepszy niż mechaniczny? Łożyska i piasty kół – objawy zużycia i wymiana Car-detailing, czyli jak poprawnie dbać o czystość i nienaganny stan lakieru naszego auta Czy zimą warto myć samochód? Świece zapłonowe do sportu i tuningu Eksploatacja świec zapłonowych – ocena wyglądu świecy Łańcuchy tekstylne - lepsza alternatywa dla stalowych? Świece zapłonowe - budowa i zasada działania Jak eksploatować samochód z instalacją gazową? Tramwaj czy auto - kto ma pierwszeństwo? Amortyzatory o zmiennej charakterystyce tłumienia - ciecze magnetoreologiczne Amortyzatory o zmiennej charakterystyce tłumienia - sterowanie zaworami elektromagnetycznymi Porównanie napędu Mazda SKYACTIV kontra Škoda TSI&DSG Opony zimowe - na co zwrócić uwagę

Popularne w tym tygodniu:

Wymieniłeś opony przed zużyciem bieżnika? Może dałeś się nabrać Jakość paliw: kontrole UOKiK w 2017 roku - niektóre stacje to pułapki Bardzo wysokie OC dla młodych kierowców. Jak można je obniżyć? Samochód jak miejski rower – sprawdziliśmy, jak działa wypożyczalnia na minuty Gdzie policja najczęściej sprawdza prędkość? Znaki zakazu (typ B) z opisem Niebezpieczne zachowania pasażerów - zaciągnięcie ręcznego i łapanie za kierownicę nie są najgorsze Tarcze hamulcowe lakierowane metodą UV. Skuteczny sposób na korozję Świece żarowe: kiedyś niezbędne zimą, dziś mogą sprawiać kłopoty latem Zakup auta ze skrzynią DSG: komfort obarczony ryzykiem W których krajach zapłacimy za przejazd autostradą (2017) Czy kierowcy są oszukiwani w sprawie opon? Sprawdzi to UOKiK