Łożyska i piasty kół – objawy zużycia i wymiana

Niedawno dowiedzieliście się jakie konstrukcje piast i łożysk kół obecnie stosują producenci samochodów. Teraz dowiecie się jakie są objawy zużycia, co może być konsekwencją jazdy z zużytym łożyskiem i jak ważna jest prawidłowa wymiana łożysk.

Założenie odnośnie eksploatacji łożysk kół jest bardzo proste – jeździć aż się zużyje. Producenci współczesnych samochodów nie przewidują innych czynności niż wymiana zużytego elementu. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu łożyska trzeba było regularnie smarować, a związku z tym również rozbierać piastę. Zmuszało to również do regulacji luzu na łożysku. Gdy podczas eksploatacji złapało luz, wystarczyło go skasować. Oczywiście zużyte się wymieniało. Czasy się zmieniły i nie stosuje się już innych łożysk jak bezobsługowe, szczelnie zamknięte z własnym smarem wewnętrznym.

Piasta i łożysko koła – budowa

Łożysko koła to jeden z podstawowych elementów układu jezdnego, o którym rzadko wspomina się nawet w literaturze związanej z budową pojazdów.

Gdy łożysko nadaje się do wymiany – jest zużyte lub uszkodzone – mogą pojawić się dwa podstawowe objawy: głośna praca lub luz. Przyczyną głośnej pracy łożyska poza naturalnym zużyciem może być jego przeciążenie lub zastosowanie łożyska niskiej jakości, nieprawidłowy montaż, przez co w bieżni odciśnięte zostały kulki lub wałki i ten sam efekt może się pojawić po bardzo długim postoju samochodu. Wbrew pozorom mamy wpływ na trwałość łożysk, a w niektórych sytuacjach możemy spowodować ich awarie. Na przykład, podczas częstej jazdy poślizgami. Łożyska pracują wtedy w niezbyt korzystnych dla nich warunkach, z działającą na nie dużą siłą boczną. Wówczas może ono szybciej złapać luz. To samo dotyczy nawet lekkich uderzeń bokiem w krawężnik, bez większych konsekwencji dla kół czy zawieszenia lub częstej jazdy po dużych nierównościach. Łożyska zużyją się szybciej przy nieprawidłowo ustawionej geometrii zawieszenia. Tu również działają na nie niekorzystne siły.

Taka jazda sprzyja szybkiemu zużyciu łożysk kół

Inną przyczyną przedwczesnego zużycia mogą być luzy na przekładni kierowniczej lub bicie tarcz hamulcowych, co powoduje wibracje i szybsze powstawanie luzów na łożysku. Działa to też w drugą stronę, ponieważ zużyte łożysko z luzem może być przyczyną wibracji w układzie jezdnym i powstawania luzów na przekładni kierowniczej oraz krzywienia się tarcz hamulcowych.

Łożysko czasami zostaje pozbawione smarowania. W jaki sposób? Wytopienie smaru często jest skutkiem przegrzewania hamulca, zwykle tarczy hamulcowej. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji gdy zapieczony zacisk stale hamuje i tarcza jest rozgrzana przez długi czas.

Jedną z częstszych przyczyn problemów z łożyskami i piastami jest ich nieprawidłowy montaż, zwłaszcza łożysk popularnych Fordów i Volkswagenów. Wbrew pozorom nie jest to tak proste jak mogłoby się wydawać. Pomijam już nabijanie łożyska młotkiem, ale nawet na prasie można źle zamontować łożysko w piaście lub piastę w zwrotnicy. Zwłaszcza w tym drugim przypadku warto skorzystać z warsztatu, który ma specjalistyczne narzędzia. Jeśli siła prasy wywierana będzie na bieżnię wewnętrzną łożyska lub tarczę piasty koła, to w konsekwencji niszczy się łożysko przez nacisk kulkami/wałkami na bieżnię i deformując ją lub krzywi się piasta. Nie jest wyjątkowa sytuacja, że użytkownicy samochodu z wibrującymi kołami z przodu mają po prostu krzywe piasty kół.

Proces wprasowywania piasty w samochodach VW/Audi/Seat/Skoda nie należy do łatwych i nie obejdzie się bez specjalistycznych narzędzi:
1. Statyw przyrządu
2. Sworzeń dystansowy statywu
3. Śruba z łożyskiem
4. Nakrętka śruby
6. Pierścień centralny do wprasowania piasty
7. Śruby adapterów
9. Adapter do wprasowania piasty (VW, Seat, Skoda)
12. Dodatkowy pierścień dla zwrotnic nowego typu (po zmianach w konstrukcji układu jezdnego)

Zobacz również: Najczęstsze błędy popełniane przez kierowców

Podczas montażu należy skontrolować wszystkie elementy współpracujące z łożyskiem, m. in. zwrotnice lub tarcze hamulcowe tarcze hamulcowe, które jeśli są krzywe, wymienić również je. Trzeba też zwrócić uwagę na wszelkiego rodzaju zabezpieczenia i pierścienie przytrzymujące. Należy też używać specjalnych narzędzi dedykowanych do danego typu łożyska/piasty.

Prawidłowo zamontowane łożysko powinno wystarczyć na przejechanie minimum 100–150 tys. km, a często znacznie więcej. Jeśli krótko po wymianie łożyska pojawiają się objawy jego zużycia warto zgłosić w serwisie reklamację. Jeśli w samochodzie trzeba wymienić piastę z łożyskiem, które należy wprasować, warto zgłosić się z tym do autoryzowanego serwisu. Oczywiście zapłacimy więcej, ale w rzeczywistości taka naprawa i tak nie będzie droga, a przynajmniej mamy prawdziwą gwarancję i przynajmniej częściową pewność, że usługa zostanie wykonana prawidłowo, zgodnie z technologią naprawy. W innym przypadku lepiej patrzeć na ręce mechanikom i przede wszystkim sprawdzić, czy posiadają odpowiednie narzędzia do wprasowania łożyska.
O zdanie na temat łożysk i objawów zużycia zapytaliśmy również eksperta z iParts.pl:

Teoretycznie żywotność łożysk powinna być równa żywotności pojazdu, jednak występuje wiele czynników zewnętrznych, które mogą ograniczyć czas ich eksploatacji. Źle ustawiona geometria bądź luzy w zawieszeniu, krzywe obręcze kół, guzy na oponach czy zapieczone zaciski hamulcowe mogą znacząco skrócić ich żywotność. Jakie objawy generuje niesprawne łożysko? Najczęściej jest to hałas – charakterystyczny szum pojawiający się przy pokonywaniu łuków drogi lub przy określonych prędkościach. Dodatkowo wzrost współczynnika tarcia w niesprawnym łożysku przekłada się na ciężką pracę, czemu towarzyszy emisja znacznych ilości ciepła.

Można powiedzieć, że same łożyska są elementami dość tanimi – cena elementu i części montażowych do starszych, prostych konstrukcyjnie samochodów nie przekracza kilkudziesięciu złotych. W nowszych rozwiązaniach łożysko zintegrowane jest często z piastą i czujnikiem ABS-u. Natomiast w niektórych modelach samochodów łożysko, piasta i tarcza hamulcowa to jeden element, co winduje cenę do kilkuset złotych. Nasi klienci najczęściej poszukują łożysk firmy SKF, FAG, SNR, Meyle czy Ruville – to światowi liderzy w tym segmencie rynku, którzy nierzadko dostarczają także podzespoły na pierwszy montaż.

Zobacz więcej artykułów z serii: Zawieszenie i układ kierowniczy

Podziel się:

Przeczytaj także:

Ten artykuł ma 1 komentarz

Pokaż wszystkie komentarze

Także w kategorii Poradniki i mechanika:

Leki zaburzające zdolność prowadzenia pojazdu [poradnik] Regeneracja wtryskiwaczy Common Rail Smarowanie mechanizmów różnicowych - czy wymiana oleju jest konieczna? Car-detailing, czyli jak poprawnie dbać o czystość i nienaganny stan lakieru naszego auta Czy zimą warto myć samochód? Świece zapłonowe do sportu i tuningu Eksploatacja świec zapłonowych – ocena wyglądu świecy Łańcuchy tekstylne - lepsza alternatywa dla stalowych? Świece zapłonowe - budowa i zasada działania Jak eksploatować samochód z instalacją gazową? Tramwaj czy auto - kto ma pierwszeństwo? Amortyzatory o zmiennej charakterystyce tłumienia - ciecze magnetoreologiczne Amortyzatory o zmiennej charakterystyce tłumienia - sterowanie zaworami elektromagnetycznymi Porównanie napędu Mazda SKYACTIV kontra Škoda TSI&DSG Opony zimowe - na co zwrócić uwagę Škoda Octavia 1,2 TSI - którą wersję silnika i jaką skrzynię lepiej wybrać? Amortyzatory o zmiennej charakterystyce tłumienia Jak dbać o oświetlenie pojazdu? Jaka prędkość na autostradzie jest najlepsza? Strefa ruchu i strefa zamieszkania - czym się różnią? Dlaczego opona zimowa lepiej sprawdza się podczas zimy? Jak kupować używane auto z instalacją LPG? – strona techniczna Czujniki ciśnienia w oponach TPMS – jak to działa? Czy zakup oszczędnego silnika się zwróci?

Popularne w tym tygodniu:

Wymieniłeś opony przed zużyciem bieżnika? Może dałeś się nabrać Jakość paliw: kontrole UOKiK w 2017 roku - niektóre stacje to pułapki Bardzo wysokie OC dla młodych kierowców. Jak można je obniżyć? Samochód jak miejski rower – sprawdziliśmy, jak działa wypożyczalnia na minuty Gdzie policja najczęściej sprawdza prędkość? Klimatyzacja psuje się przez zaniedbania Znaki zakazu (typ B) z opisem Tarcze hamulcowe lakierowane metodą UV. Skuteczny sposób na korozję Świece żarowe: kiedyś niezbędne zimą, dziś mogą sprawiać kłopoty latem Zakup auta ze skrzynią DSG: komfort obarczony ryzykiem