Audi Multitronic – bezstopniowe skrzynie biegów

W poprzednim artykule pisałem o ogólnym schemacie konstrukcji skrzyni bezstopniowej typu CVT. Jednak każdy producent postanowił pójść własną drogą, by zyskać przewagę nad konkurencją. Jednym z najbardziej znanych rozwiązań takiej skrzyni jest konstrukcja Audi pod nazwą Multitronic. Jak jest zbudowana taka skrzynia? Jak wygląda eksploatacja auta z taką przekładnią?


Jest to konstrukcja opracowana wraz z firmą LUK. Jedną z podstawowych różnic w stosunku do oryginału jest zastąpienie paska specjalnie skonstruowanym łańcuchem. Ma on aż 1024 ogniwa, które połączone są sworzniami. Dokładnie 73 sworzniami o długości 37 mm i kącie zbieżności 11 stopni. Tak skonstruowany łańcuch, według Audi, zapewnia stałe naprężenie w układzie i przenoszenie momentu obrotowego bez poślizgu. Dodatkowo w skrzyni typu Multitronic stosowane jest hydrauliczne kompensowanie luzu łańcucha napędowego.

Tak opasający tarcze stożkowe łańcuch przenosi moment obrotowy poprzez tarcie. Skrzynie Multitronic zestawiane są z silnikami o momencie obrotowym do 300 Nm. Stosunkowo duży przenoszony moment obrotowy uzyskano poprzez zmniejszoną w stosunku do paska średnicę opasania. Do przenoszenia momentu obrotowego konieczny jest także wariator, a samo przełożenie zmieniane jest na zasadzie znanej z przerzutek roweru górskiego – zależy od średnic na wejściu i na wyjściu.

Skrzynia bezstopniowa CVT – budowa, zasada działania, zastosowanieSkrzynia bezstopniowa CVT - budowa, zasada działania, zastosowanieNa samochodowym rynku od lat trwa walka skrzyń manualnych z automatycznymi. Ostatnio wynik tego starcia coraz bardziej przechyla się na stronę tych drugich. W porównywaniu przekładni często zapomina się o ciekawym, zarówno koncepcyjnie, jak i czysto inżyniersko, pomyśle na przekładnię bezstopniową. Jak taka skrzynia jest zbudowana?

Zakres przełożeń akurat w tym rodzaju przekładni CVT nie jest nieskończony, ale i tak jest imponujący. W typowej skrzyni Multitronic różnica między najmniejszym a największym przełożeniem to aż 6,05 razy. Największe to 1:2,1, a najmniejsze to 1:12,7.

Skrzynie bezstopniowe były oferowane obok tradycyjnej przekładni typu Tiptronic. Ze względu na niewielkie ograniczenie momentem obrotowym stosowano je także w większych modelach jak A4 oraz A6. Jednym z popularniejszych połączeń było zestawienie z silnikiem 1,9 TDI, które cechowało się naprawdę niskim zużyciem paliwa. Producent utrzymuje jednak, że nie jest to rozwiązanie najbardziej ekonomiczne, głównie ze względu na straty na łańcuchu. Jednak użyta konstrukcja Multitronica sprawia, że straty te są znacznie zminimalizowane w stosunku do rozwiązań klasycznych.

Warto jednak pamiętać o ograniczeniu maksymalnego momentu obrotowego w przypadku chiptuningu – te silniki po modyfikacjach z łatwością przekraczają możliwości takiego przeniesienia napędu.

Rozwinięcie technologiczne tej przekładni stosowane jest do dzisiaj, również w modelach A4 i A6. Co ważne, wbrew obiegowym opiniom możliwe jest zestawienie takiej skrzyni biegów z benzynową jednostką doładowaną. Audi z powodzeniem produkuje A4 z silnikiem 1,8 TFSI ze skrzynią Multitronic.

Audi A4 Avant 2,0 TDI Multitronic – stateczny jegomość [pierwsza jazda autokult.pl]Audi A4 Avant 2,0 TDI Multitronic - stateczny jegomość [pierwsza jazda autokult.pl]Audi A4 to samochód, który od pierwszych projektów gromadził wokół siebie rzesze fanów, a jego sprzedaż biła rekordy i spędzała konkurencji sen z powiek. Jesienią zeszłego roku z taśmy produkcyjnej zjechał dziesięciomilionowy egzemplarz modelu A4 (licząc 8 generacji). Kilka miesięcy po tym małym jubileuszu nadarzyła się okazja, aby poznać najnowszą generację na żywo.

Taka skrzynia „automatyczna” używana jest jednak najczęściej w tańszych konfiguracjach i jedynie z przednim napędem. Jak wiemy z poprzedniego artykułu, nietypowe wymiary przekładni przeszkadzają w wykorzystaniu jej z napędem tylnym (to akurat Audi nie grozi) lub 4×4. Przy napędzie quattro firma oferuje znacznie bardziej znaną przekładnię S-Tronic.

Zaimplementowanie doświadczeń firmy Reimers i produktów konstrukcyjnych projektowanych dla ciągników zastosowano pośrednie tarczki dociskowe, które współpracując z czymś na kształt reduktora, pozwalają na uzyskanie zaprogramowanych kilku stałych przełożeń.

Warto wspomnieć, że sprawność tych skrzyń jest dość wysoka jak na taką przekładnię i wynosi ok. 90%.

A jak się jeździ z taką skrzynią? Moje doświadczenie jest takie, że jest to przekładnia bardzo komfortowa – podczas przyspieszania, przy odpowiednim stałym położeniu pedału gazu, nie ma zmian przełożeń. A te nawet w najbardziej komfortowej skrzyni automatycznej są odczuwalne.

Mimo mniejszej sprawności zysk z pracy przy optymalnym przełożeniu dla danych warunków pozwala przyspieszać sprawnie i, co najważniejsze, uzyskiwać bardzo dobre wyniki w zużyciu paliwa. Nie bez znaczenia jest też wysoki komfort akustyczny związany z pracą w możliwie niskim zakresie obrotów. A to przecież bardzo pasuje do wizerunku, który kreuje Audi – marki premium.


Jednak na rynku aut używanych przekładnia Multitronic ma złą opinię. Dlaczego? Głównie ze względu na awarie sterownika pracy skrzyni, którego wymiana jest niemal pewna po 150-200 tys. km, a kosztuje niestety kilka tysięcy złotych. Na domiar złego wiele z aut sprowadzanych do kraju ma właśnie podobny przebieg i często po ich kupnie konieczna jest kosztowna wymiana sterownika.

Skrzynie Multitronic w Audi – jest się czego bać?Skrzynie Multitronic w Audi – jest się czego bać?Teoretycznie skrzynie bezstopniowe Multitronic stosowane w Audi nie mają wad. Praktyka pokazuje jednak, że jest zupełnie inaczej. Jakie są typowe usterki, jak je rozpoznać i ile kosztują naprawy?

Kiedyś naprawy sterownika skrzyń Multitronic kosztowały bardzo dużo. Teraz taka usługa również nie jest tania, ale cena nie jest już tak szokująca. Na taką naprawę należy przygotować od 800 do 2000 zł. Poza tym jest wiele firm, którym można odesłać zepsuty sterownik na zasadzie wymiany. Szkoda, że użytkownicy wciąż uważają automatyczne przekładnie za znacznie bardziej awaryjne i bardzo drogie w utrzymaniu.

Regulamin komentowania

  • desf

    Chyba nie do końca 300Nm, bo w nowej A6 ta skrzynka jest dostępna z 3 silnikami z czego 2 przekraczają tę wartość, jeden nawet dość znacznie (o 100Nm).

    • Kamil_Kobeszko

      Tak wynika z informacji producenta, które nam udostępnił. Być może to coś podobnego jak ze skrzynią biegów DSG w testowanym niedawno VW Multivanie, która teoretycznie jest do 350Nm, a tam jest 400 seryjnie.

      • opolanin

        stara 01J (6 pseudo biegów) ma max 310 Nm
        nowa 0AW (8 pseudo biegów) ma max 400 Nm

        źródło: zeszyty serwisowe VAG Self Study Program

  • Kamil_Kobeszko

    Tak, autor zaczyna się uczyć motoryzacji. Może kiedyś mi się uda. Był artykuł wstępny o konstrukcji takich skrzyń na przykładzie wielu marek. A o innych skrzyniach CVT również będzie mowa w kolejnych artykułach o rodzajach przekładni. Nie rozumiem nagonki, bo staram się nie oceniać tej konstrukcji w stosunku do innych, a jedynie wyjaśniam jej budowę, wspominając jednocześnie o problemach z trwałością sterowników.

    • maroo

      Przydało by się więcej szczegółów technicznych, zdjęć prawdziwych mechanizmów oraz opisu jak zmieniane są rozstawy kół itd. Ogolnie fajnie ale trochę zbyt ogólnikowo.

  • maroo

    “Zakres przełożeń akurat w tym rodzaju przekładni CVT nie jest nieskończony, ale i tak jest imponujący” – zakres zawsze jest ograniczony – tylko ilość możliwych przełożeń może być nieskończona (gdyby sterować analogowo – nie cyfrowo).

    Co do opini że niby nie może być zestawiana z benzynowymi – nieprawdziwej opinii – skąd w ogóle taki pomysł, skąd pochodzi taki mit?

  • Jerzy

    “Szkoda, że użytkownicy wciąż uważają automatyczne przekładnie za znacznie bardziej awaryjne i bardzo drogie w utrzymaniu.” Niefortunnie sformułowne zdanie albo błędny wniosek. Rozprawmy się z awaryjnością: ja, ani nikt z rodziny i znajomych nie miał problemu z manualem. Czy to przez rok czy 15 lat posiadania pojazdu. Za to kilku znajomych remontowało lub wymieniało już swoje automaty. Nie twierdzę, że ręczne skrzynie są bezawaryjne ale na bank są mniej awaryjne. Druga sprawa, koszt utrzymania, w automacie co określony czas wymieniasz olej – koszt czasami kilka razy wyższy niż wymiana silnikowego. Konwerter po większym przebiegu też czasami wymaga wymiany. Co do manuala – nikt nie wymieniał oleju :)
    Podsumowując, zacytowane zdanie jest nieprawdziwe.

    • Kamil_Kobeszko

      Nie zrozumieliśmy się. Nie twierdzę nigdzie, że koszt jest taki jak ze skrzynią manualną, a jedynie że zazwyczaj nie jest tak gigantyczny jak się niektórym wydaje. Mam bezpośrednią stryczność np. z opisywanym Multitronikiem w A4 i auto po 240 tyś przebiegu nie ma żadnych problemów ze skrzynią (oprócz wspomnianego sterownika)
      Auta takie już są, że czasem trzeba w nich coś wymienić, czy to sprzęgło w manualu czy np. olej w skrzyni automatycznej.

    • Michał

      Ja w manualu wymieniam co ~80-100k km. Nie uderza po kieszeni jakoś strasznie a po wymianie od razu wyczuwam różnicę. Skrzynie pewnie by się nie rozpadały, ale zazwyczaj po tym pracują ciszej i łatwiej wchodzą biegi w lato i zwłaszcza w zimie.

  • Kamil_Kobeszko

    Zamiast pisać bzdura spójrzmy na to szerszym okiem – nie wszystkie sprowadzane auta, to 10 letnie audiki tdi, które mają już 400k km przelotu, a skręcane są na 160-190k km. Akurat mi chodziło np. o auta poleasingowe 2-3 letnie, dla których przebieg 150 kkm jest dość realny.