Choroba sprzęgła – zapobieganie, rozpoznawanie i tanie leczenie

Sprzęgło

Nowoczesne silniki mają coraz większy moment obrotowy i w związku z tym sprzęgła skazane są na pracę pod coraz większymi przeciążeniami, co skraca ich żywotność.  Jak rozpoznać usterkę tego elementu? Jak o niego dbać i jak zaoszczędzić na jego wymianie?

W samochodzie występuje sprzęgło rozłączne cierne. Jest to element pozwalający na załączanie i rozłączanie napędu między silnikiem a skrzynią biegów. Jeśli nie dba się o niego należycie, może dojść np. do zniszczenia samej skrzyni biegów.

Jak ruszyć autem w razie awarii sprzęgła [poradnik]

Podstawową funkcją sprzęgła jest przeniesienie momentu z wału silnika na wałek sprzęgłowy skrzyni biegów za pomocą sił tarcia. Jeśli sprzęgło się ślizga, to znak, że moment nie jest w pełni przekazywany na wałek sprzęgłowy skrzyni biegów i samochód nie jedzie tak, jak powinien.

Wymiana sprzęgła

Źródło: http://www.allfordmustangs.com

Sprawdzamy, czy sprzęgło działa jak należy

Jak ocenić, czy sprzęgło wymaga już wymiany? Bardzo prosto – wystarczy postawić samochód na równej, prostej drodze, zaciągnąć hamulec ręczny i/lub wrzucić trzeci/wyższy bieg. Następnie spróbować ruszyć, delikatnie odejmując nogę z pedału sprzęgła. Jeżeli sprzęgło jest sprawne, silnik powinien od razu zgasnąć. Jeśli jednak usłyszymy niepokojące dźwięki wydobywające się z jego okolic i/lub samochód pojedzie, jest to wyraźny znak, że sprzęgło kwalifikuje się do wymiany.

Co jeszcze wskazuje na zużycie sprzęgła? Jeśli nie jeździcie agresywnie, a w ostatnim czasie zauważyliście, że silnik częściej i łatwiej wkręca się na wysokie obroty bez odczuwalnego przyspieszania, to również może to świadczyć o ślizganiu się sprzęgła.

Problem z płynnym wrzuceniem odpowiedniego biegu też może być następstwem zużycia sprzęgła, choć równie dobrze przyczyną tego może być zużycie synchronizatorów. O uszkodzeniu sprzęgła może też świadczyć szarpanie silnikiem w czasie powolnej jazdy.

Jeśli jesteście wyposażeni w silnik Diesla i w zakresie od 1500 do 2000 obr./min. słychać głośne drgania, to znak, że do wymiany kwalifikuje się dwumasowe koło zamachowe, które należy jak najszybciej wymienić, oczywiście razem ze sprzęgłem i jego całym osprzętem.

Niestety, wiele osób, zdając sobie sprawę z wysokich kosztów wymiany sprzęgła, odwleka naprawę w czasie. Koniec jest zwykle taki, że w najmniej spodziewanym momencie samochód zostaje unieruchomiony.

Sprzęgło

Źródło: azautorepair.org

Co konkretnie się w nim psuje? Najczęściej okładziny cierne, które z czasem po prostu się zużywają i nie ma w tym nic niepokojącego – to normalne zjawisko występujące w każdym aucie. Oczywiście w jednym modelu elementy te wytrzymają ponad 100 000 km, w innym będą wymagały ingerencji mechanika już przy 50 000 km. Trwałość zależy od jakości i tego, czy ktoś, kto wcześniej już wymieniał sprzęgło, zrobił to prawidłowo. Czasami części te ulegają uszkodzeniu z powodu przegrzania, zaolejenia bądź defektu tarczy nośnej.

Problem z klimatyzacją? Jak temu zaradzić i jak o nią dbać [poradnik]

Jazda ze zniszczonymi okładzinami ciernymi może doprowadzić najpierw do zniszczenia koła zamachowego i tłumika drgań skrętnych, a następnie do poważnego uszkodzenia skrzyni biegów, a wtedy koszty naprawy będą jeszcze wyższe.

Zbyt lekko pracujący pedał zazwyczaj kwalifikuje do wymiany cały mechanizm, a niepokojące dźwięki w czasie dociskania pedału najczęściej świadczą o usterce docisku. Z kolei chrobotanie zwykle jest następstwem awarii jednej z poduszek pod silnikiem lub przekładnią, a także usterki łożyska oporowego.

Co przyśpiesza proces zużycia sprzęgła?

Jeśli chcemy jak najdłużej cieszyć się eksploatacją sprzęgła, musimy unikać błędów bardzo często popełnianych przez kierowców. Po pierwsze nie trzymać nogi na pedale sprzęgła, kiedy go nie używamy. Niektórym wydaje się, że w ten sposób będą mogli szybciej zmienić bieg. W praktyce takie zachowanie tylko przyśpiesza zużywanie się elementów ciernych.

Pedał sprzęgła nie powinien być również wciśnięty w czasie skręcania i dodawania gazu. Sprzęgło niszczy się, gdy często ciągniemy przyczepy lub przez „upalanie” auta w terenie. Częste ruszanie z piskiem opon to kolejny gwóźdź do trumny tego elementu.

Sprzęgła poddają się także w autach po chiptuningu. Podkręcając moc i moment obrotowy silnika, należy wymienić też sprzęgło na mocniejsze. Jeśli tego nie zrobimy, to i tak jego nagłe uszkodzenie nas do tego zmusi.

Dwumasowe koło zamachowe w częściowym przekroju

Tania terapia sprzęgła

W razie uszkodzenia jednego lub nawet kilku podzespołów całego mechanizmu nie trzeba od razu kupować nowych elementów, które w rzeczywistości i tak są często fabrycznie regenerowane. Aby nie wydawać tysiąca lub nawet kilku tysięcy na takie części, warto poszukać dobrego warsztatu zajmującego się profesjonalną regeneracją sprzęgieł klientów indywidualnych.

Ceny regeneracji samych okładzin ciernych zaczynają się w takich serwisach już od około 100 zł. Jeśli mechanizm będzie wymagał jeszcze wymiany sprężyn tłumika drgań skrętnych, wówczas koszt nieco przekroczy 100 zł. Obróbka powierzchni roboczych docisku i koła zamachowego to wydatek ponad 200 zł.

Zanim zdecydujemy się na taką regenerację, warto przekalkulować, czy będzie się ona w ogóle opłacać. W przypadku tańszych aut często bardzo podobnie kosztuje zakup części w hurtowni. Odradzam natomiast regenerowanie dwumasowego koła zamachowego, bo taka operacja sporo kosztuje, a często nie przynosi pożądanych efektów. W końcu i tak trzeba będzie je wymienić, płacąc podwójnie za to samo.

Zobacz także:

Sprzęgło sportowe, wyczynowe, spiekowe, zero-jedynkowe [sprzęgło]
Tarcza sprzęgłowa [sprzęgło]

Mechanizm docisku sprzęgła [sprzęgło]
Sterowanie sprzęgłem i usterki [sprzęgło]
Uszkodzenia mechaniczne sprzęgieł – wyłączanie [sprzęgło]
Uszkodzenia mechaniczne sprzęgieł – nadmierny poślizg sprzęgła [sprzęgło]

Regulamin komentowania

  • Alma

    A jaki jest sens regenerowania sprzęgła ? rozumiem na sprzedaż to tak, ale do swojej prywatnej jazdy to chyba mija się z celem ? bo trwałość takiego zabiegu na pewno nie jest długa…

    Ps: Moglibyście zrobić test diesle 1,4 1,6 2,0 HDI ? jak jest z awaryjnością tego silnika ? Stoję przed zamiarem kupna peugeota 207 z 1,4 HDI ? 

    • Artur Kuśmierzak

      Testu nie zrobimy, bo musielibyśmy nim przejechać ze 100 000 km, ale postaramy się coś napisać.;)

  • Marcin

    Często na ‘dohamowaniu’ przed skrętem redukuję biegi np na 2 lub 3 i puszczam sprzęgło które rozpędza silnik z niskich obrótów, bez użycia gazu. Czy coś takiego też niszczy sprzęgło? Silnik jest mały – 1.2

    • xxx

       Powinieneś redukować z międzygazem.

      • Artur Kuśmierzak

        Marcin

        Zawsze redukując bieg wzrastają obroty to normalne i nie niszczy to silnika.:)

        xxx

        Nie radzę korzystać międzygazów, tak można zniszczyć sprzęgło.

        • Anna K.

          A czym jest ten międzygaz, to znaczy łopatologicznie poproszę :)
          Mam jeszcze pytanie odnosnie ruszania.
          Jak ma wyglądać prawidłowe ruszanie z miejsca, albo na przykład wolna jazda na jedynce. Chodzi mi o to, że często robi się tak, że trzyma się na półsprzegle żeby przy małej prędkości na jedynce auto jechało.
           

        • hp111

          Międzygaz jest to po prostu lekkie dodanie gazu w chwili gdy zmieniamy bieg (dokładnie zapraz po wcisnięciu sprzęgła) w celu wyrównania obrotów silnika z obrotami jakie powinien on mieć przy danej prędkości na biegu na który redukujemy. W sportach samochodowych w tym celu stosuje się technikę Heel-and-toe, co ma zapobiegać przypadkowej utracie przyczepnośći podczas hamowania silnika :D

        • maciek

          Dlaczego międzygaz niszczy sprzęgło ? Przecież powinien poprawiać warunki jego pracy, gdyż wtedy sprzęgło nie musi “rozpędzać” silnika.

        • Rafał Warecki

          Dobrze wykonany międzygaz nie niszczy sprzęgła, ba, nawet przedłuża jego żywotność bo sprzęgło nie musi przenieść nagle nagłej zmiany momentu (tego charakterystycznego szarpnięcia przy redukcji – a szczególnie znacznym zwiększeniu przełożenia), natomiast przegazowany międzygaz (zbyt duży) prowadzi mniej więcej po prostu do tego samego co zmiana biegu bez niego – bo różnica w prędkości obrotowej pozostaje, tylko w drugą stronę – od silnika, nie od kół. Kwestia umieć właśnie to jeszcze zgrać z pracą pedałem sprzęgła.

        • robert

          Międzygazy umarły śmiercią naturalną gdy pojawiły się synchronizatory.

        • Yaaro

           Rafał, jeżeli się nie mylę to sprężyny tłumika drgań skrętnych “tłumią” opór tylko w jedna stronę – nazwijmy to w “prawoskręt”. Czyli  przy “lewoskręcie” następuje twardy opór i z tego powodu zabójcze dla sprzęgła jest “strzelanie” z niego na wstecznym, ruszanie z piskiem na wstecznym, a to dla tego, że sprężyny nie pochłaniają wtedy energii. Tak kiedyś słyszałem w którymś programie. Jeżeli zatem to prawda, to “przegazowany międzygaz”, którego skutki będą redukowały sprężyny  powinien mniej szkodzić niż brak międzygazu.

      • Artur Kuśmierzak

        Marcin

        Zawsze redukując bieg wzrastają obroty to normalne i nie niszczy to silnika.:)

        xxx

        Nie radzę korzystać międzygazów, tak można zniszczyć sprzęgło.

  • 001

    dlaczego sprzęgło nie powinno być wciśnięte podczas skręcania ?

    • Artur Kuśmierzak

      Moment obrotowy nie jest wtedy przekazywany na koła i samochód jest bardziej bezwładny przez co łatwiej jest nim wpaść w poślizg, poza tym przyśpiesza to zużycie sprzęgła, bo powinni ono być używane krótko, a tak jest włączone przez cały czas pokonywania zakrętu.

      • Anonim

        Jedyne co pracuje na wciśniętym sprzęgle to łożysko oporowe sprzęgła a nie cale sprzęgło.

        • Rafał Warecki

           pod warunkiem, że do końca rozłączysz elementy cierne ;)

      • robert

        Totalna bzdura.Samochód jest tak samo bezwładny bo jak może być mniej(bardziej) bezwładny jeżeli jego masa i prędkość w czasie są wielkościami stałymi.Sprzęgło wciśnięte powoduje zanik siły napędowej na kołach a co za tym idzie zanik tarcia tocznego opon o asfalt.Dlatego własnie nie wolno zmieniać biegu w zakręcie tylko przed lub po wyjechaniu z niego.Poza tym sprzęgło może być wciśnięte tylko podczas zmiany biegu lub tuż przed zatrzymaniem samochodu a w trakcie hamowania awaryjnego wciskamy sprzęgło razem z hamulcem.

        • KemotXB

          to wlasnie jest totalna bzdura … predkosc sie zmienia w czasie, to po pierwsze a po drugie zadne tarcie nie zanika ( opony nadal są na asfalcie ) no chyba ze samochod sie unosi w górę po wcisnieciu sprzegła. Pokonywanie zakrętu na “luzie” powoduje ze koła przednie nie są odpowiednio dociążone, grozi to utratą przyczepności. Polecam tez pomyslec o środku ciężkości i wekotrach sil bezwladnosci w czasie luznego pokonywania zakrętu a zwlaniania lub przyspieszania za pomocą silnika

  • SER$

    …z jego okolic i/lub samochód pojedzie, jest ….  wina hamulca ręcznego.
    Na dobrze zaciągniętym hamulcu ręcznym samochód nie pojedzie bo silnik zgaśnie.
    Jeśli nie gaśnie to znaczy, że sprzęgło się ślizga.

    Jaka awaria sprzęgła spowoduje ruszenie samochodu na sprawnym hamulcu ręcznym?

    • Artur Kuśmierzak

      Zużycie okładzin ciernych.

    • Artur Kuśmierzak

      Zużycie okładzin ciernych.

    • Rafał Warecki

      zabrakło jednego i/lub w zdaniu:

      zaciągniesz sprawny ręczny – silnik nie zgaśnie przy próbie ruszenia – sprzęgło się ślizga – niedobrze
      wrzucisz np. 3 bieg – sprónujesz ruszyć – silnik nie zgaśnie – auto pojedzie/będzie stało – niedobrze

    • Rafał Warecki

      zabrakło jednego i/lub w zdaniu:

      zaciągniesz sprawny ręczny – silnik nie zgaśnie przy próbie ruszenia – sprzęgło się ślizga – niedobrze
      wrzucisz np. 3 bieg – sprónujesz ruszyć – silnik nie zgaśnie – auto pojedzie/będzie stało – niedobrze

  • Piotr Szarański

    Jest jeszcze coś, co sprawia, że sprzęgło (i pewnie nie tylko sprzęgło) zużywa się szybciej. Nagminnym zachowaniem wśród kierowców jest wrzucenie “jedynki” i “puszczenie” sprzęgła, gdy samochód toczy się jeszcze do tyłu…

  • michal

    moj vw passat b5 tdi 115 czasem szarpie podczas jazdy , czy to moze byc oznaka zuzycia sprzegla?

  • Ania

    A czy ktoś mógłby mi tutaj powiedzieć czy podczas zmiany biegu z np 2 na 3 lub odwrotnie (czyli z 3 na 2) powinno się puszczać sprzęgło szybko czy wolno? Bo wiem, ze przy ruszaniu z 1 biegu powinno sie sprzęgło puszczać wolno, aby silnik nie zgasł. Ale podczas jazdy i zmianie na wyzszy bieg lub nizszy już nie wiem czy puszczac sprzęgło szybko czy wolno?

    • Dominik

      Aniu podczas jazdy trzeba wyczuć i puszczać tak, aby nie było szarpnięć zmiana następowała płynnie.

  • adam

    mam problem z renault grand scenic 2.0 benzyna wymieniam tarczę sprzęgła i nie zwróciłem uwagi jak była stara którą stroną szła do koła dwumasowego czy wypukłą stroną czy wklęsłą proszę o pomoc

  • adam

    proszę o pomoc wymieniam tarczę sprzęgła w renault grand scenic 2.0 z 2004 r i nie zwróciłem uwagi jak była założona stara tarcza wypukłą stroną do dwumasy czy wklęsłą stroną do dwumasy proszę o pomoc jakąś podpowiedź

  • kasia

    Mam pytanie , wczoraj wymieniono mi komplet sprzęgła w mojej toyocie yaris w drodze powrotnej do domu słychac było jakies tarcie stukanie czy to jest normalne zaraz po wymianie sprzęgła ? Jezeli ktos wie prosze o odpowiedz .Kasia.

  • Adrian Dubiel

    Aja mam takie pytanie ibiza 1.4 abd 60km szarpie silnikiem przy ruszaniu czy to wina sprzegła czy cos innego?? a szarpie tak ze czuje ze zaraz silnik wyskoczy z auta nowe poduszki nowe kompletne zawieszenie zdrowe podwozie i nadwozie????