Zawieszenie pneumatyczne – jak działa, jakie są jego wady i zalety

fot.mercedes-benz-blog.blogspot.com

Tradycyjne układy zawieszeń są dobrze znane i z biegiem lat coraz trudniej wymyślić przełomowe rozwiązanie w tej dziedzinie. Dlatego pojawiła się koncepcja, aby niektóre funkcje zawieszenia powierzyć układom pneumatycznym. Jak to wygląda od strony użytkowej? Jak realizowane jest od strony technicznej i jakie generuje koszty w razie zużycia lub awarii?


Układy pneumatyczne od lat są projektowane przez konstruktorów maszyn. Realizują wiele ruchów roboczych koparek, ładowarek i innych maszyn roboczych. Ponad 30 lat temu konstruktorzy aut po raz pierwszy użyli układów pneumatycznych także do tłumienia nierówności.

Zawieszenia pneumatyczne z założenia mają poprawiać parametry trakcyjne samochodu. Takie rozwiązanie zapewnia optymalną redukcję drgań i wstrząsów. Poprawiają zatem komfort jazdy. Dzieje się tak, ponieważ sprężony azot w elementach tłumiących jest skuteczniejszy w pochłanianiu nierówności nawierzchni niż rozwiązania z tradycyjnego amortyzatora.

Niezaprzeczalną zaletą zastosowania układu pneumatycznego jest stały prześwit samochodu, niezależny od obciążenia. To sprawia, że rozwiązanie to jest szczególnie chętnie używane w autach typu kombi. Stały prześwit pozwala na bardziej przewidywalne zachowanie auta na zakrętach i mniejszy wpływ obciążenia na bezpieczeństwo jazdy. Poprawia to także aspekt wizualny użytkowania samochodu. Załadowane auto z przysiadającym tyłem wygląda mało atrakcyjnie – zawieszenie z elementami pneumatyki pozwala tego uniknąć.

Zawieszenie pneumatyczne doskonale spisuje się podczas jazdy po nierównej nawierzchni, stąd taka popularność tego rozwiązania w autach terenowych i SUV-ach. Z jego dobrodziejstw korzystają m.in. VW Touareg, Porsche Cayenne czy Audi A6 Allroad. Zawieszenie pneumatyczne pozwala na bieżącą regulację wysokości, dlatego podczas przejazdu przez większe nierówności można podnieść prześwit samochodu, a zmniejszyć go do minimum np. podczas załadunku. Użyty w Jeepie Grand Cherokee system Quadra-Lift umożliwia uzyskanie maksymalnego prześwitu aż 27 cm.

Poziomy regulacji zawieszenia w modelu Grand Cherokee fot.przyspieszenie.pl

Rozwinięciem zawieszenia pneumatycznego jest zawieszenie adaptacyjne stosowane np. w Audi A8 II generacji. W takim zawieszeniu wysokość, na jakiej zawieszone jest auto, wiąże się z prędkością jazdy. Jeśli prędkość jest niewielka, auto dobrze tłumi nierówności, a jego odległość od nawierzchni zostaje zwiększona. Ułatwia to pokonywanie nierówności, np. progów zwalniających. Z kolei przy większej prędkości samochód staje się niższy, prześwit się zmniejsza, a z nim także wysokość środka ciężkości pojazdu. Poprawia to zdolność do szybkiego pokonywania zakrętów.

Zawieszenie pneumatyczne a Audi A8

W wielu rozwiązaniach zawieszenia pneumatycznego możliwe jest korygowanie ugięcia zawieszenia podczas jazdy w zakręcie. Stosuje się to m.in. w Mercedesie S W220. Zaletą stałego ugięcia jest poprawa przyczepności i stabilności, a tym samym – zwiększenie bezpieczeństwa.

Mercedes klasy S W220

W zawieszeniu pneumatycznym konwencjonalne metalowe elementy sprężyste zastąpione są powietrznymi workami zwanymi mieszkami. Mieszki mogą być często zintegrowane z amortyzatorami pneumatycznymi, niezbędnymi do prawidłowego działania układu (w przeciwieństwie do układów hydropneumatycznych). Mieszki napełniane są poprzez kompresor. Kompresor napędzany jest albo z silnika samochodu, albo z układu elektrycznego auta. Tłok mieszka powietrznego łączy się z wahaczem, a wahacz z kołem.

Schemat zawieszenia pneumatycznego typu Airmatic fot. daimler.com

Każdy ruch koła w płaszczyźnie góra-dół powoduje ruch tłoka. Zawór poziomujący związany z ruchem wahacza dba o stałą wysokość zawieszenia. Gdy zawieszenie jest obciążone i ściśnięte, układ pompuje dodatkowe powietrze, a wypuszcza je w momencie rozprężenia układu zawieszenia.

Amortyzator pneumatyczny fot. evaria.pl

W skład układu wchodzą także sterownik sterujący pracą całego zawieszenia oraz czujnik wysokości. Dodatkowo w samochodach, w których kierowca może regulować wysokość zawieszenia, stosowane są elektrozawory zamiast zaworów tradycyjnych. Pozwala to po wybraniu odpowiedniej opcji pracy sterować ilością powietrza w układzie.

Zawieszenie pneumatyczne Airmatic w jednym z modeli Mercedesa

Popularne jest również zawieszenie pneumatyczne tylko na tylnej osi pojazdu. Zawieszenie takie występuje zazwyczaj w wersjach kombi popularnych pojazdów klasy wyższej. Układ określany jako tzw. Nivo lub Nivomat zamontowano m.in. w BMW E39 Touring oraz w Audi A6 C5 Avant.

BMW e39 Touring

Układ ma szerokie zastosowanie także podczas holowania przyczep. Podczas zwiększonego załadunku bagażnika utrzymuje optymalną aerodynamikę pojazdu poprzez uzyskanie optymalnego, neutralnego kąta natarcia. Zapobiega także często spotykanemu zjawisku dobijania obciążonego zawieszenia podczas większych nierówności.

Zawieszenie pneumatyczne jest projektowane tak, aby wytrzymywało znaczne przebiegi – często 300-400 tys. km. Niestety, eksploatując auto wyposażone w taki układ, musimy pamiętać o regularnym przeglądzie zawieszenia. Najważniejsze jest natychmiastowe wykrycie ewentualnych nieszczelności układu. Dlatego należy sprawdzać stan przewodów ciśnieniowych, poduszek oraz działanie wszystkich zaworów i czujników. Niestety, jest to pracochłonne, co powoduje duży koszt przeglądu. Gdy niewielkie usterki nie zostaną w porę dostrzeżone, zawieszenie tego typu potrafi generować znaczne koszty.

Obsługę należy powierzyć specjalistom, ponieważ odpowiedni serwis nie jest prosty. Warto takie sprawdzenie wykonać zwłaszcza po sezonie zimowym, ponieważ duża wilgoć powietrza powoduje przedostawanie się do układu wody i jego nieprawidłowe działanie. Wtedy już tylko krok do poważnej awarii.

Gorzej, gdy niesprawne są poduszki powietrzne (miechy) lub amortyzatory. Elementy te zazwyczaj nie występują jako zamienniki, a koszty elementów oryginalnych są bardzo wysokie. Przykładowo, cena wymiany amortyzatorów w układzie typu Nivo wynosi około 2000 zł. W przypadku napędu na cztery koła koszty mogą być jeszcze większe. Tak jest w Audi A6 – w modelach z systemem Quattro koszty są wyższe. Oryginalny komplet na obie strony to wydatek ponad 7000 zł. Nic dziwnego, że niektórzy użytkownicy w razie awarii montują zawieszenie tradycyjne.

Audi A6 Avant

Podobnie jest z awariami kompresora. Popularne jest to w modelu W220 Mercedesa – taka awaria powoduje osiadanie auta w najniższej pozycji i brak możliwości dalszej jazdy. Koszt to około 5000 zł.

Za naprawę tych zawieszeń sporo zapłacisz

Widać zatem wyraźnie, że tego typu zawieszenie ma wiele zalet w porównaniu z klasycznym. Jednak należy uważnie sprawdzić cały układ podczas kupna auta używanego – w przeciwnym razie, w aucie kilkunastoletnim, koszty wymian mogą sięgnąć ceny auta. Dobrym przykładem jest Range Rover, którego kilkunastoletnie egzemplarze kosztują często mniej niż remont całego zawieszenia pneumatycznego. To cena za wysoki komfort i pewne prowadzenie.

Range Rover II generacji

Zobacz także:

Układy zawieszenia w samochodach osobowych

Układy wahaczy poprzecznych – zawieszenie]

Regulamin komentowania

  • Anonim

    Good news: this website (http://ym6.com/es ) we has been updated and add products and many things they
    abandoned their increases are welcome to visit our website. Accept cash or
    credit card payments, free transport. You can try oh, will make you satisfied.

    http://ym6.com/es

    http://ym6.com/es

    http://ym6.com/es 

  • http://www.facebook.com/profile.php?id=100001253436399 Jarek Tchórzewski

    bardzo dobry artykuł 

  • Maroo

    Czy przypadkiem w artykule nie ma błędu?
    “Dzieje się tak, ponieważ sprężony azot w elementach tłumiących jest skuteczniejszy w pochłanianiu nierówności nawierzchni niż rozwiązania z tradycyjnego amortyzatora.”

    Na logikę – azot jest elementem po pierwsze ściśliwym zatem jego główna rola to zastąpienie sprężyny a nie amortyzatora. Ogólnie źle się przyjęło że to amortyzator “resoruje”. Amortyzator służy do wygaszenia ruchów koła względem nadwozia czy odwrotnie – z jednej strony wygasza niechciane ruchy z drugiej strony niestety powoduje przenoszenie większych uderzeń na nadwozie. Jest to kompromis. Efekt tłumienia w zawieszeniu pneumatycznym jest uzyskiwany przez przewężenia kanałów gazowych w układzie.

    Jeśli się mylę – proszę o sprostowanie.

    • Koalka

      w układach pneumatycznych kolumna spełnia rolę i sprężyny i amortyzatora jednocześnie, dlatego i to co jest w arcie ma sens i to co ty piszesz też

  • Gość

    Coś mi się to wydaje mało prawdopodobne, że jeśli pneumatyka zawieszenia ulegnie awarii i auto siądzie w najniższej pozycji to wtedy dalsza jazda jest niemożliwa – naprawdę tak jest? Nie ma nawet możliwości powolnego dojazdu do warsztatu? Co jeśli auto siądzie na środku autostrady?  Tylko dopchanie na pobocze i czekanie na lawetę bo na pobocze też już samo  nie zjedzie?

    • Koalka

       z tego co wiem to niestety tak – zawias siądzie (straci gaz) to raczej nie pojedziesz, w zawiasach pneumatycznych czasem masz takie coś jak wysokość parking, kiedy po prostu wywala gaz z elementów tłumiąco-resorujących i auto siada na glebie, nie da się wtedy pojechać, bo jak się wbije bieg (czy ustawi drive) to auto samo od razu się pompuje do góry – jak układ ma niesprawny to nie pojedziesz.

      • Tytus

        To pewnie zależy w jakim aucie, ale ogólnie nie powinno być problemów z “toczeniem się”, skrzynia, silnik wszytko działa tylko masz “glebę” jak o nic nie zaczepisz to możesz się toczyć.

      • Tytus

        To pewnie zależy w jakim aucie, ale ogólnie nie powinno być problemów z “toczeniem się”, skrzynia, silnik wszytko działa tylko masz “glebę” jak o nic nie zaczepisz to możesz się toczyć.

      • dareme89

        w w220 wujkowi padl kompresor to tak siedl ze nie mozna bylo go wciagnac na lawete

    • Adam

      W xantii jak pada zawieszenie to nic nie zrobisz :)
      1. Tam wszystkie układy sterowane są z jednej pompy:
      wysokość zawieszenia, wspomaganie kierownicy. wspomaganie hamulców.
      2. Siada tak nisko, że jest problem z przejechaniem przez próg zwalniający.
      3. Przy zmianie kół na podnośniku jak koła nie dotykały ziemi zawieszenie nie chciało się dopompować i auto nie mogło stanąć na kołach.

      Jak dla mnie komfort jazdy nie porównywalny do żadnego rozsądnego samochodu z tamtego okresu.

    • Adam

      W xantii jak pada zawieszenie to nic nie zrobisz :)
      1. Tam wszystkie układy sterowane są z jednej pompy:
      wysokość zawieszenia, wspomaganie kierownicy. wspomaganie hamulców.
      2. Siada tak nisko, że jest problem z przejechaniem przez próg zwalniający.
      3. Przy zmianie kół na podnośniku jak koła nie dotykały ziemi zawieszenie nie chciało się dopompować i auto nie mogło stanąć na kołach.

      Jak dla mnie komfort jazdy nie porównywalny do żadnego rozsądnego samochodu z tamtego okresu.

  • JAR

    Nie chce się czepiać, ale akurat NIVO w BMW to układ hydrauliczny a nie pneumatyczny.

  • ker

    znowu komentarze są kasowane….

    • Rafał Warecki

       jeśli wrzucasz linki lub zdjęcia musisz czasem zaczekać na moderację

    • Rafał Warecki

       jeśli wrzucasz linki lub zdjęcia musisz czasem zaczekać na moderację

  • ker

    znowu komentarze są kasowane….

  • Anonim

    Good news: this website (http://ym6.com/es ) we has been updated and add products and many things they
    abandoned their increases are welcome to visit our website. Accept cash or
    credit card payments, free transport. You can try oh, will make you satisfied.

    http://ym6.com/es

    http://ym6.com/es

    http://ym6.com/es 

  • Cyt

     Kolego Citroen wymyślił zawieszenie hydro-pneumatyczne :)

  • Cyt

     Kolego Citroen wymyślił zawieszenie hydro-pneumatyczne :)

  • vookash

    ByZyDURA! NIVO czy inaczej NIVOMAT to nie jest zawieszenie pneumatyczne! To skomplikowany amortyzator samopoziomujący zintegrowany jednocześnie ze sprężyną (w takim sensie, że w przeciwieństwie do amortyzatora spoczywa na nim część ciężaru pojazdu). Po obciążeniu pojazdu powraca do pozycji neutralnej dzięki nierównościom na drodze, nie może się unieść po samym obciążeniu pojazdu. Wynalazek SACHSa a na pewno przez niego produkowane są te amortyzatory.

    • Kamil_kobeszko

      W zawieszeniu pneumatycznym niekiedy stosuje się też sprężyny oprócz amortyzatora pneumatycznego.

  • Kamil_kobeszko

    O zawieszeniu hydropneumatycznym jeszcze będzie wspomniane w osobnym artykule. Warto nie mylić obu konstrukcji:) pozdrawiam

  • Anonim

    Good news: this website (http://ym6.com/es ) we has been updated and add products and many things they
    abandoned their increases are welcome to visit our website. Accept cash or
    credit card payments, free transport. You can try oh, will make you satisfied.

    http://ym6.com/es

    http://ym6.com/es

    http://ym6.com/es