Transport oleju w silniku – pompy olejowe [wideo]

Pompa oleju z Forda Mustanga Boss 260

Bez układu smarowania żaden spalinowy silnik tłokowy nie popracowałby za długo. Aby olej, czynnik smarujący, mógł docierać do nawet najbardziej obciążonych elementów, niezbędna jest pompa oleju.

Ogólne działanie pompy polega na wyporowym przetłaczaniu oleju poprzez wytwarzanie niezbędnego ciśnienia w układzie olejenia. W spalinowych silnikach tłokowych stosuje się najczęściej pompy zębate o zazębieniu wewnętrznym lub zewnętrznym. Ich działanie polega na współpracy kół zębatych. W obu przypadkach pompa napędzana jest zwykle przekładnią zębatą od wału korbowego lub przekładnią łańcuchową.

Pompy oleju zębate

"Podstawy budowy silników" S. Luft

W pompie o zazębieniu zewnętrznym olej jest zasysany do komory, gdzie w przestrzeniach ograniczonych zębami, zewnętrzną średnicą obudowy pompy i ścianami czołowymi transportowany jest pod ciśnieniem na skutek obrotu kół zębatych z kanału ssącego, do dalszych części układu olejenia. Pod ciśnieniem trafia on do otworów w kadłubie silnika, wale korbowym, na łożyska, popychacze zaworów, głowicę itd. W budowie takiej pompy bardzo istotne jest utrzymanie luzu międzyzębnego (luz między zębami dwóch współpracujących ze sobą kół).

Działanie pompy o zazębieniu zewnętrznym

Pompa o zazębieniu wewnętrznym transportuje olej w przestrzeniach międzyzębnych współpracujących ze sobą kół, które są także ograniczone ścianami bocznymi. W ich konstrukcji niezwykle ważne jest, aby odległość ścian bocznych oraz wysokość zębów była jak najdokładniejsza. Kształt zębów musi być także wykonany bardzo starannie.

Działanie pompy o zazębieniu wewnętrznym

Pompy zębate znajdują się jak najbliżej lustra oleju. Wykonane są przeważnie ze stali węglowej podwyższonej jakości. Cechują się prostą budową i wysoką niezawodnością. Mogą pracować w zakresie obrotów od 500 do 4000 obr/min., przy czym ich wydatek zależy właśnie od prędkości obrotowej oraz oczywiście od wymiarów pompy.

Układ olejenia z zaznaczoną pompą olejową

"Budowa pojazdów samochodowych" T. Rychter

Pompy olejowe o zazębieniu wewnętrznym charakteryzują się większym wydatkiem, jednak w silnikach samochodów osobowych nie musi być on aż tak wysoki. Dlatego stosowane są zwykle pompy o zazębieniu zewnętrznym, które pracują przy wyższych prędkościach obrotowych, choć i te pierwsze można spotkać w wielu modelach. W pompy o zazębieniu wewnętrznym najczęściej wyposaża samochody ciężarowe, które potrzebują znacznych ilości oleju w układzie smarowania.

Zobacz także:

Wymagania stawiane olejom przekładniowym [część 1]

Turbo timer – zadbajmy o turbosprężarkę

Co ile wymieniamy olej?

Regulamin komentowania

  • K.O.

    Bardzo fajne animacje, tak trzymaj!

  • patrykozo

    No te animacje duzo dają, latwiej zrozumieć.Przy innych artykułach też takie dawajcie :D

    • Szymon Witkowski

      Staramy się :)