Skrzynie automatyczne - jak jeździć poprawnie?

Skrzynie automatyczne zdobywają rynek. Nawet niegdysiejsi ich przeciwnicy przekonują się do ich skuteczności i komfortu jazdy. Jednak taka przekładnia jest droższa nie tylko w zakupie, ale też w serwisowaniu i ewentualnych naprawach. Co zrobić, żeby tych wydatków było jak najmniej, i jak poprawnie eksploatować taki rodzaj przekładni?

fot. Paweł Kaczor

fot. Paweł Kaczor

Po pierwsze ważna jest odpowiednia temperatura jej pracy, rozumiana przez temperaturę oleju przekładniowego. Szczególnie w warunkach zimowej eksploatacji istotne jest rozgrzanie mechanizmu. Niestety, skrzynia rozgrzewa się wolniej od silnika i w pierwszych chwilach jej używania powinno się unikać znacznego obciążania (gwałtowne przyspieszanie, raptowne zmiany biegów czy ciągnięcie przyczepy).

fot. Kamil Kobeszko

To, jak ważna jest temperatura skrzyni biegów, widać często po dołączonym do zegarów wskaźniku temperatury oleju w skrzyni biegów. Zarówno niskie, jak i wysokie temperatury są niekorzystne dla działania mechanizmu. Zwiększoną czujność należy zachować zwłaszcza podczas długotrwałej podróży drogą szybkiego ruchu, a tym bardziej gdy mamy auto z USA, niewyposażone w chłodnicę oleju skrzyni biegów. Tam samochody eksploatuje się spokojniej, wysokie prędkości są karane, dlatego też skrzynie i auta są projektowane inaczej niż dla wymagań żądnych wrażeń Europejczyków.

Wrażliwe na przegrzanie są też wszelkiego rodzaju skrzynie dwusprzęgłowe, głównie z powodu nowych wymagań, jakie stawiają przed olejami przekładniowymi, które jeszcze nie do końca potrafią im sprostać. Dlatego trzeba uważać na pojazdy sportowe, bo typowy kilkusetkonny zestaw ze zautomatyzowaną skrzynią DSG wytrzymuje około 20 minut torowej jazdy – później wymaga schłodzenia.

fot. Kamil Kobeszko

Podobne objawy, tj. przeciąganie biegów, nieprecyzyjne zmiany i wydłużenie czasu przyspieszeń, możemy odczuć podczas jazdy sportowej także autami wyposażonymi w automatyczne przekładnie hydrokinetyczne (tradycyjne). Związane jest to m.in. ze zmianą parametrów (m.in. oporów, lepkości) oleju przekładniowego, które zostały założone przez konstruktorów. Tak przegrzaną skrzynię należy schłodzić poprzez wyłączenie silnika i wymuszony godzinny lub dłuższy postój. Lepsze to niż kosztowna w naprawie awaria lub nawet samo przejście skrzyni w tryb awaryjny, który trzeba zdiagnozować.

Ponieważ mówimy o oleju, to jego wewnętrzny obieg jest niezbędny do pracy skrzyni automatycznej. Dlatego warto obserwować, czy skrzynia nie ma żadnych wycieków – nawet jeśli na desce rozdzielczej nie ma żadnych niepokojących kontrolek.

fot. Mariusz Zmysłowski

Zobacz również: Jak prawidłowo przewozić dzieci w samochodzie?

Jedną z podstawowych zasad jest możliwie wczesne zaprzestanie użytkowania przy jakichkolwiek objawach awarii. Nowoczesne skrzynie mają wiele czujników, powiązanych z nimi kontrolek, w dodatku same potrafią przestawić się w tryb awaryjny. Jednak gdy wyczujemy np. spadek siły nośnej, brak zmiany biegów lub poślizgi w trakcie zmian, to taką skrzynię należy od razu oddać w ręce specjalistów. Dalsza eksploatacja powoduje, że niewielka usterka może się przeobrazić w poważną i kosztowną naprawę.

Przyjrzyjmy się także samej technice jazdy. Chcąc zachować trwałość przekładni automatycznej, powinniśmy wykazać się spokojem i rozsądkiem. Jeśli nie możemy oprzeć się pokusie gwałtownego ruszenia spod świateł, może lepiej wybierzmy skrzynię manualną. Maksymalne wciśnięcie gazu na postoju powoduje maksymalne naprężenie elementów podczas ruszenia. Przy ruszaniu najlepiej najpierw zwolnić hamulce, co spowoduje ruch pełzający, a następnie liniowo wcisnąć pedał przyspieszenia i nabierać prędkość bez zmian jego położenia.

fot. Kamil Kobeszko

Szczególnie niszczące dla skrzyni automatycznej jest ruszanie przy jednoczesnym wciśnięciu gazu i hamulca. Po puszczeniu hamulca następuje co prawda ostry start, ale w starszych skrzyniach szybko spowoduje to ich awarię. W nowszych prawdopodobne jest przejście w tryb awaryjny. Jak to się ma do powszechności stosowania procedur startowych? Te skrzynie zazwyczaj są do tego przystosowywane konstrukcyjnie, jednak częste używanie każdorazowo znacznie obciąża ich mechanizmy.

Dodatkowo powinno się unikać gwałtownych zmian kierunku jazdy z przodu na tył i odwrotnie. Szczególnie obciążające jest np. wyjeżdżanie z zaspy. Jeśli zmieniamy kierunek i przełożenie pomiędzy pozycjami R i D, to noga musi znajdować się na hamulcu, a auto powinno być zatrzymane.

fot. Kamil Kobeszko

Zasadniczo do jazdy z automatem używamy jedynie jednej, prawej stopy. Jednak doświadczeni użytkownicy automatów używają niekiedy obu nóg, twierdząc że dzięki temu mogą szybciej i sprawniej posługiwać się hamulcem – każda noga obsługuje wtedy tylko jeden pedał. Dotyczy to jednak osób wytrenowanych, bo wciśnięcie hamulca lewą nogą przyzwyczajoną do obsługi sprzęgła nie jest ani przyjemne, ani bezpieczne. Dlatego najlepiej przyzwyczaić się, że lewa noga odpoczywa i nie bierze udziału w jeździe.

fot. Paweł Kaczor

Więcej o prawidłowej eksploatacji skrzyń automatycznych w drugiej części, która ukaże się na początku przyszłego tygodnia.

Zobacz więcej artykułów z serii: Technika jazdy

Podziel się:

Przeczytaj także:

Także w kategorii Poradniki i mechanika:

Pompy paliwa w silnikach Diesla - budowa i zasada działania Jak działają hamulce? Jak czytać etykiety na oponach - poradnik Jak ustawić światła w samochodzie - poradnik Łożyska - jakie rodzaje i gdzie występują w samochodzie? Jak wybrać żarówki samochodowe Jak działa przepływomierz powietrza - poradnik Jaka będzie przyszłość motoryzacji? Jak odpowietrzyć układ hamulcowy - poradnik System OBD - transfer danych, kody błędów, podłączenie [cz.2] Jak działa ogrzewanie postojowe webasto? Jak wymienić wkład lusterka samochodowego – poradnik Jak polerować karoserię? Polerowanie Nissana 350Z System OBD - wprowadzenie [cz.1] Dlaczego warto wymieniać filtr kabinowy - poradnik Jak wymienić filtr powietrza – poradnik Mercedes 190 W201 - jazda youngtimerem [cz. 16]. Praca nad felgami Diesel na gaz? Tak, to możliwe! Jak dobrać wycieraczki? - poradnik Jak wybrać i zamontować hak holowniczy – poradnik Usterki w silniku ZS, które mogą się zdarzyć zimą... Opony z kolcami – budowa, przeznaczenie, gdzie można ich używać Jak holować przyczepę – poradnik Zimowe wyjazdy autem na narty - kompendium wiedzy [poradnik]

Popularne w tym tygodniu:

Wymieniłeś opony przed zużyciem bieżnika? Może dałeś się nabrać Jakość paliw: kontrole UOKiK w 2017 roku - niektóre stacje to pułapki Bardzo wysokie OC dla młodych kierowców. Jak można je obniżyć? Samochód jak miejski rower – sprawdziliśmy, jak działa wypożyczalnia na minuty Gdzie policja najczęściej sprawdza prędkość? Znaki zakazu (typ B) z opisem Niebezpieczne zachowania pasażerów - zaciągnięcie ręcznego i łapanie za kierownicę nie są najgorsze Tarcze hamulcowe lakierowane metodą UV. Skuteczny sposób na korozję Świece żarowe: kiedyś niezbędne zimą, dziś mogą sprawiać kłopoty latem Zakup auta ze skrzynią DSG: komfort obarczony ryzykiem W których krajach zapłacimy za przejazd autostradą (2017) Czy kierowcy są oszukiwani w sprawie opon? Sprawdzi to UOKiK