Po co stosowane są dwumasowe koła zamachowe?

Dwumasowe koło zamachowe w częściowym przekroju

Dwumasowe koło zamachowe w częściowym przekroju

Jeszcze kilkanaście lat temu koło zamachowe było nieskomplikowanym, okrągłym talerzem — mówiąc w dużym uproszczeniu. Coraz wyższe momenty obrotowe silników w dolnych zakresach obrotów doprowadziły do powstania dwumasowych kół zamachowych.

Wraz z nowym rozwiązaniem pojawiły się nowe problemy, przez co dwumasowe koła zamachowe są dość awaryjnymi elementami przy nieodpowiedniej jeździe. Zwykle koło zamachowe to jeden element, w którym tak naprawdę niewiele można popsuć. Potocznie nazywany dwumas z zewnątrz wygląda podobnie, ale w środku znajduje się tłumik drgań skrętnych. Łączy on osiowo dwie części dwumasowego koła zamachowego, które mogą się obracać względem siebie nawet o 80o.

Koło zamachowe odgrywa rolę nośnika energii służącego do wykonania suwów pomocniczych silnika. Podczas czterech suwów tylko do jednego dostarczana jest energia – do suwu pracy. O ile w suwie ssania i wydechu opory nie są szczególnie duże, to w suwie sprężania tracone jest nieco więcej energii. Do zapobiegania wytracaniu prędkości obrotowej służy właśnie koło zamachowe, które dzięki swojej prędkości wirowania „upłynnia” pracę silnika.

Dwumasowe koło zamachowe odgrywa oczywiście tę samą rolę, ale oprócz tego tłumi drgania skrętne występujące w układzie napędowym podczas pracy silnika oraz redukuje gwałtowny wzrost momentu obrotowego. Standardowo funkcję tę spełnia tłumik drgań umiejscowiony w tarczy sprzęgła (charakterystyczne sprężyny). Wraz z rozwojem silników, zwłaszcza o zapłonie samoczynnym (diesli), waga koła zamachowego znacznie zmalała. Duży „zamach” powoduje opóźnione reakcje silnika na gaz i ogólnie ociężałość silnika, który musi rozpędzać ciężkie koło.

Lekkie koło zamachowe jest więc korzystniejsze, ale jego stosowanie ma swoje wady. Redukcja masy prowadzi do wibracji na niskich obrotach silnika. Przenoszone są one na skrzynię biegów, co powoduje jej szybszą eksploatację. Problem wspomnianych wibracji rozwiązuje dwumas zbudowany z dwóch lżejszych kół zamachowych – jednego połączonego z wałem napędowym silnika, drugiego połączonego ze skrzynią biegów. Między nimi znajduje się opisany tłumik drgań skrętnych eliminujący niekorzystne wibracje. Dzięki niemu obydwa koła zamachowe mogą obracać się osiowo względem siebie – nie są przytwierdzone na sztywno. Obrazuje to poniższy film.

Zobacz również: Goodyear - konferencja

Dwumasowe koło zamachowe eliminuje drgania na niskich obrotach silnika. Zredukowane zostaje także szarpnięcie w momencie załączania sprzęgła. Dzięki temu wydłuża się żywotność skrzyni biegów i jej podzespołów, np. synchronizatorów. Zmniejsza się także opóźnienie podczas dodawania gazu.

Niestety, jak już wspomniałem na początku, dwumasowe koło zamachowe jest dość awaryjnym elementem przy częstym i mocnym obciążaniu układu napędowego, np. podczas gwałtownego, szybkiego ruszania z miejsca. Wszelkiego rodzaju problemy ze zmianą biegów, hałasy lub drgania dochodzące od koła zamachowego mogą zwiastować jego wymianę. Zwykle tego elementu się nie naprawia, a koszt zakupu samego dwumasu może sięgać nawet kilku tysięcy złotych. Nierzadko zalecana jest także wymiana sprzęgła, które bezpośrednio współpracuje z kołem zamachowym.

Zobacz także:

Volvo/Ford PowerShift [skrzynie biegów]

Nie takie hamowanie straszne dzięki wspomaganiu

Roerhl i 904 GTS – dwie legendy razem [wideo]

Zobacz więcej artykułów z serii: Sprzęgło i koło dwumasowe

Podziel się:

Przeczytaj także:

Także w kategorii Poradniki i mechanika:

Leki zaburzające zdolność prowadzenia pojazdu [poradnik] Regeneracja wtryskiwaczy Common Rail Smarowanie mechanizmów różnicowych - czy wymiana oleju jest konieczna? Eksploatacja świec zapłonowych – ocena wyglądu świecy Łańcuchy tekstylne - lepsza alternatywa dla stalowych? Świece zapłonowe - budowa i zasada działania Jak eksploatować samochód z instalacją gazową? Tramwaj czy auto - kto ma pierwszeństwo? Amortyzatory o zmiennej charakterystyce tłumienia - ciecze magnetoreologiczne Amortyzatory o zmiennej charakterystyce tłumienia - sterowanie zaworami elektromagnetycznymi Porównanie napędu Mazda SKYACTIV kontra Škoda TSI&DSG Opony zimowe - na co zwrócić uwagę Škoda Octavia 1,2 TSI - którą wersję silnika i jaką skrzynię lepiej wybrać? Amortyzatory o zmiennej charakterystyce tłumienia Jak dbać o oświetlenie pojazdu? Jaka prędkość na autostradzie jest najlepsza? Strefa ruchu i strefa zamieszkania - czym się różnią? Dlaczego opona zimowa lepiej sprawdza się podczas zimy? Jak kupować używane auto z instalacją LPG? – strona techniczna Czujniki ciśnienia w oponach TPMS – jak to działa? Czy zakup oszczędnego silnika się zwróci? Wtryskiwacze Common Rail – zasada działania Jak zabezpieczyć auto przed solą? Światła w samochodzie - kiedy włączyć jakie?

Popularne w tym tygodniu:

Czym grozi utrata samochodu z dokumentami? Problem dotyczy jednej czwartej kierowców Amerykańskie samochody, których nie kupisz w Polsce Zabezpieczenia fabryczne nie wystarczą. Pokazujemy sposób, jak ochronić auto przed korozją Pękanie sprężyn zawieszenia to plaga w starszych autach. Kierowcy nawet nie wiedzą o usterce Części samochodowe, za które nie warto przepłacać. Oszczędności będą natychmiastowe